Mosku

Mosku
—  Hiri federala  —
Moskuko Kremlina
Izen ofiziala	Москвa (Moskva)
Estatua Barruti federala Subjektu federala	Errusia Erdialdea Hiri Federala
Koordenatuak	55°45′0″N 37°37′″E
Mosku
Eremua	1,081 km2
Garaiera	130-253 m
Posta kodea	101xxx-129xxx
Biztanleria	11.514.300 bizt (2010)
Dentsitatea	10.651.526,36 bizt/km²
ISO kodea	RU-MOW
http://mos.ru/

Mosku (errusieraz Москва́, Moskva) Errusiako hiriburua da eta estatuko politika, ekonomia, finantza, hezkuntza eta garraio gune nagusia, Moskova ibai ertzean kokatua.

Munduko 7. hiri jendetsuena da.

Hiria mundu guztian da ezaguna izaera indartsu eta klima gogorrarengatik. Hiriaren izena, zeharkatzen duen ibaitik dator: Moskova.

Moskuk 800 urte baina gehiago ditu, 1147. urtean sortu baitzuen Juri Dolgoruki errusiarrak. Kremlin izeneko eraikin multzoa XVI. mendean eraiki zuten, eta Errusiar Inperioko tsarren egoitza izan zen.

Historia

Moskuko Plaza Gorria

Juri Dolgoruki sortu zuen hiria 1147. urtean. Kremlin izenez ezagutzen den XVI. mendeko eraikin esanguratsua errusiar inperioko tsarren egoitza izan zen XVIII. mendera arte, Petri Handiak hiriburua San Petersburgora eraman zuen arte, alegia.

Urriko iraultzaren ondoren, hiriburua Moskura eraman zuten berriz ere, inbasio bat espero baitzen San Petersburgo inguruetan. Itsaso Baltikoan zegoenez gero, ahulagoa baitzen eraso baten aurka.

Une hartatik aurrera, estatuaren bizi politikoa Moskun batu zen eta hiria SESBeko hiriburua izatera pasatu zen. Bigarren Mundu Gerra ostean, SESB gora egin zuen AEBkin batera bigarren superpotentzia gisan. Horrela, Moskuk eta Washingtonek boterea eta nazioarteko politika gune bihurtu ziren.

Banaketa administratiboa

Moskuko barrutien mapa.

Mosku hamar barruti edo okrugez osatutako dago.

• Zelenogradeko hiria
• Iparraldeko barrutia
• Ipar-ekialdeko barrutia
• Ipar-mendebaldeko barrutia
• Erdialdeko barrutia
• Ekialdeko barrutia
• Hegoaldeko barrutia
• Hego-ekialdeko barrutia
• Hego-mendebaldeko barrutia
• Mendebaldeko barrutia

Garraioa

Moskuko metroa, Lur azpiko jauregia ezizenaz ezaguna, hiriburuaren gune asko hornitzen ditu eta munduko metrorik erabilienetakoa da. 177 geltoki ditu eta 292,2 km luze da lerro guztien batura eginda. Munduko bosgarren metrorik luzeena da New York, Londres, Madril eta Tokioren ostean. 1935an ireki zen eta ezaguna da geltokiek duten diseinuagatik. Errealismo sozialista bezala ezagutzen den korrontearen hainbat artelan daude bertan.

Bada ustezko sekretupeko metro sistema bat Metro-2 izenekoa, lur azpikoa eta Moskuko metro publikoaren parekoa.

Ondasun nabarmenak

• Plaza Gorria
• San Basilio Katedrala
• Bolshoi Antzokia

Hiri senidetuak

Mosku ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Almaty (Kazakhstan) Amman (Jordania) Karatxi (Pakistan) Ankara (Turkia) Astana (Kazakhstan) Atenas (Grezia) Mumbai (India) Bagdad (Irak) Baku (Azerbaijan) Bangkok (Thailandia) Banja Luka (Bosnia-Herzegovina) Beijing (Txina) Beirut (Libano) Belgrad (Serbia) Berlin (Alemania) Brest (Bielorrusia) (Bielorrusia)

Brusela (Belgika) Bukarest (Errumania) Kairo (Egipto) Caracas (Venezuela) Chicago (AEB) Cusco (Peru) Delhi (India) Donetsk (Ukraina) Dubai (Arabiar Emirerri Batuak) Dushanbe (Tajikistan) Düsseldorf (Alemania) Ganja (Azerbaijan) Hanoi (Vietnam) Habana (Kuba) Ho Chi Minh Hiria (Vietnam) Ingolstadt (Alemania)

Jakarta (Indonesia) Jelgava (Letonia) Kharkov (Ukraina) Kolomna (Errusia) Krakovia (Polonia) Limoges (Frantzia) Ljubljana (Eslovenia) Londres (Erresuma Batua) Madril (Espainia) Manila (Filipinak) Naryan-Mar (Errusia) Nikosia (Zipre) Paris (Frantzia) Podgorica (Montenegro) Praga (Txekiar Errepublika) Pyongyang (Ipar Korea)

Alanya (Turkia) Rasht (Iran) Reykjavik (Islandia) Riga (Letonia) Seul (Hego Korea) Tallinn (Estonia) Tel Aviv (Israel) Teheran (Iran) Tirana (Albania) Tokio (Japonia) Tunis (Tunisia) Ulan Bator (Mongolia) Valenciennes (Frantzia) Viena (Austria) Varsovia (Polonia) Erevan (Armenia)

Kanpo loturak

• (Ingelesez) (Errusieraz) Moskuko udalaren webgunea.