Tripoli

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Tripoli

Tripoli
Izen ofiziala طرابلس (Ṭarābulus)
baita ere
Libiako arabieraz
طرابلس الغرب (Ṭarā-bu-lus al-Gharb)
Ṭrābləs
Estatua LibiaLibia
Probintzia Tripoli
Herritarra tripolitar
Koordenatuak

32°54′N 13°11′E / 32.900°N 13.183°E / 32.900; 13.183Koordenatuak: 32°54′N 13°11′E / 32.900°N 13.183°E / 32.900; 13.183

Tripoli non dagoen adierazten duen Libia-ko/-go/-eko mapa
Tripoli
Eremua 400 km²
Garaiera 81 m
Ordu eremua UTC-2
Biztanleria 2.220.000 bizt. (2011)
Dentsitatea 5.550 bizt./km²
Sorrera K. a. VII. mendea
Telefono aurrizkia 21
www.tlc.gov.ly http://www.tlc.gov.ly www.tlc.gov.ly

Tripoli[1][2] (arabieraz, ‫طرابلس‬ Ṭarābulus) Libiako hiriburua da, herrialdearen ipar-mendebaldean, , Mediterraneo Itsasoaren ertzean. Gaur egun herrialde hartako hiri garrantzitsuena da, eta Tripolin dute egoitza Libiako Gobernu Zentralak eta Administrazioak.

2.000.000 biztanle inguru ditu, eta Afrikako bizi mailarik gorenetakoa ere bai.

Libiako kostaldeko oasi handiena da, eta nekazaritza produktuen (barazkiak, laboreak, fruitu arbolak, tabakoa) merkataritzagune garrantzitsuena (portua, errepidea, burdinbidea, aireportua). Arrantzak eta industriak ere (tabakogintza, petrolio findegiak, janari industria) garrantzi handia du hiriko ekonomian. Unibertsitatea eta nazioarteko aireportua ere baditu.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Tripoli)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 17.9 19.1 20.7 23.7 27.1 30.4 31.7 32.6 31.0 27.7 23.3 19.3 25.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 8.9 9.5 11.2 13.7 16.7 20.1 21.7 22.7 21.4 18.0 13.4 9.9 15.6
Euria (mm) 62.1 32.2 29.6 14.3 4.6 1.3 0.7 0.1 16.7 46.6 58.2 67.5 333.9
Euri egunak (≥ 0.1 mm) 9.4 6.4 5.8 3.3 1.5 0.6 0.2 0.0 2.3 6.8 6.9 9.1 52.3
Iturria: World Meteorological Organization[3]

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Monumentuei dagokienez aipagarriak dira K.a. 163. urteko Marko Aurelioren marmolezko atea, XVI. mendeko gaztelua, 1736. urteko Karamanli meskita, 1883ko Gurgi meskita eta Erregearen jauregi modernoa.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oea izena zuen antzina, eta feniziar kolonia izan zen. Kartagotarren mendean egon zen. Hirugarren Gerra Punikoaren ostean Erromatar Inperioak bereganatu zuen, eta Afrikako hiribururik garrantzitsuena izan zen eurentzat. Ondorem, bandaloek konkistatu zuten. Bizantziarrak nagusitu ziren gero, eta hiria gotortu zuten. 643. urtean musulmanek inbaditu zuten. Hafsitar dinastiaren garaian hiri oparoa izan zen eta 1510-1530 urteetan espainiarren mende egon zen. 1530-1551 urteetan Maltako Zaldunek konkistatu zuten eta 1551. urtean turkiarrek. Harrezkero baja batek gobernatutako berberiar erresuma bateko hiriburu eta piraten babesleku bihurtu zen. 1911. urtean italiarrek okupatu zuten, eta hiriko ekonomiak gorakada nabarmena izan zuen itsas bazterrean eraikitako portu berriari esker. 1941-1943 urteetako Libiako kanpainaren garaian Ardatzaren base izan zen, eta 1943-1951 urteetan britainiarren mende egon zen. 1992. urtean, Libiak Pan Am eta UTA konpainiako hegazkinen kontrako atentatua egin zutenei laguntza eman zielako aitzakipean, Estatu Batuetako hegazkinek bonbardatu zuten hiria eta, besteak beste, Muammar al Kadafi lehendakariaren seme bat hil zuten.

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Tripoli Aldatu lotura Wikidatan