Aljer

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Aljer

Aljer
Aljerko bandera

Aljerko armarria

Izen ofiziala الجزائر
Estatua AljeriaAljeria
Probintzia Aljer
Herritarra aljertar[1]
Koordenatuak

36°46′N 03°03′E / 36.767°N 3.050°E / 36.767; 3.050Koordenatuak: 36°46′N 03°03′E / 36.767°N 3.050°E / 36.767; 3.050

Aljer non dagoen adierazten duen Aljeria-ko/-go/-eko mapa
Aljer
Eremua 1.190 km²
Garaiera 0,9 m
Posta kodea 16.000-16.132
Biztanleria
Metropoli eremua
1.519.570 bizt. (1998)
5.000.000
Dentsitatea 1.276,95 bizt./km²
Sorrera 944
Telefono aurrizkia 213) 021

Aljer[1][2] (arabieraz: الرباطلجزائر‎ Al-Ŷazā'ir; tamazightez Dzayer/ ⴷⵣⴰⵢⴻⵔ; frantsesez: Alger) Aljeriako hiriburua eta hiri nagusia da, eta Magrebeko hiririk handienetan bigarrena (Casablanca da lehena).

Itsasotik bere eraikinen ikuspegia distiratsua delako El-Behdja (البهجة) edo Alger la Blanche ("Aljer zuria") ezizena du; Mediterraneo itsasoaren kostaldean kokatuta dago eta Afrikako ipar-ekialdeko itsas-porturik garrantzitsuena da.

Barrutiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Kasbah (Al Qasbah edo “Zitadela” hitzetik ekarria), auzo zaharra.
  • Bab El Oued, auzo herrikoia.
  • Itsasertza.
  • Kouba.
  • El Harrach.
  • Hydra, Ben Aknoun, El-Biar eta Bouzareah gertuko udalerriak.
  • Didouche Mourade kalea.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinako hiri erromatarra izan zen (Icosium), Aljerrek nolabaiteko garrantzia hartu zuen Espainiatik egotzi zituzten arabiarrak bertaratu zirenean (1492). 1510. urtean, espainiarrak hiri aurreko uharte txiki baten jabe egin ziren eta haiek egozteko deitu zituzten Bizargorri anaia turkiarrak bertan egokitu ziren, Turkiako sultanaren agintearen ordezkari. Itsas lapur berberiarren hiriburua XIV. mendetik aurrera. Gatibu kristauez beterik zegoela, frantsesek eta ingelesek bonbardatu zuten 1683. eta 1684. urteetan. 1830. urtean frantsesek konkistatu eta Aljeriako koloniako hiriburu bihurtu zen. Bigarren Mundu Gerran, aliatuak 1942ko azaroaren 8an lehorreratu ziren bertan. Aljeriako Askapen Gerraren gertaera nagusiak Aljerren bertan izan ziren (Aljerreko gudua).[3]

Biztanleria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriaren %53a arabierazko hiztunak dira, %44a amazigerazkoak eta %3a beste hizkuntzakoak (gehienak Txina, Vietnam eta Malitik etorriak).

Urtea Biztanleria
1977 (errolda) 1.353.826
1987 (errolda) 1.507.241
1998 (errolda) 1.519.570
2007 (zenbatespena) 2.072.993

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Aljer)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 16.7 17.4 19.2 20.9 23.9 28.2 31.2 32.2 29.6 25.9 20.8 17.9 23.65
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 5.5 5.9 7.1 8.8 12.3 16.1 18.9 19.8 17.6 14.2 9.8 7.2 11.9
Euria (mm) 81.4 72.7 55.0 58.4 41.9 8.5 4.5 8.2 28.3 58.8 89.6 91.0 598.3
Euri egunak (≥ 0.1 mm) 11.4 10.6 9.7 9.1 7.3 2.5 1.5 2.5 5.3 8.6 11.1 12.1 91.7
Iturria: World Meteorological Organization (NBE)[4]

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Aljer Aldatu lotura Wikidatan


Geografia
Aljeria
Artikulu hau Aljeriako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.