Altsasu auzia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Altsasu auzia salatzeko manifestazioa, 2016ko azaroaren 26an

Altsasu auzia Nafarroako Altsasu udalerrian 2016ko urriaren 15eko gauean izandako gertakarien ondorioz sorturiko kasu juridikoa da. Espainiako Auzitegi Nazionaleko Carmen Lamela epaileak zuzendutako auzian bi Guardia Zibil eta euren bikoteen eta herriko hainbat gazteren artean gertatutako liskarra epaitzen da[1], eta eraso terrorista bat dela argudiatuta 375 urteko gartzela zigorra eskatzen du Fiskaltzak[2]. Tartean egondako hiru gazte 2016ko azaroaren 14tik daude gartzelan auzi hau dela eta[3].

Aurrekariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Dena da ETA»

Altsasun eta, orokorrean, Sakana osoan, Guardia Zibilarekin erlazio gatazkatsua izan da historikoki. Egoeraren salaketa egiten dute hainbat herritarrek, kontrolen egunerokotasuna aipatuz, edo atxiloketa, isun eta abarrak gehiegizkoak direla esanez. Alde Hemendik izeneko mugimendua ere existitzen da eskualdean zein Altsasun[4]. Testuinguru hori baliatuz, ETArekin lotzeko lana egin du Auzitegi Nazionaleko epaile Carmen Lamelak, nahiz eta zuzenbidean hainbat adituk lotura hori arbuiatu duten[5].

Gertakariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Autoaren arabera, herriko zortzi gaztek (Ohian Arnanz Ziordia, Jokin Unamuno Goikoetxea, Jon Ander Cob Amilibia, Julen Goikoetxea Larraza, Adur Ramirez de Alda Pozueta, Aratz Urrizola Ortigosa, Iñaki Abad Olea eta Ainara Urquijo Goicoechea) eta bi Guardia Zibil eta euren bikoteen arteko liskarra izan zen 2016ko urriaren 15eko gaualdean, Koxka tabernan[6]. Momentu hartan Foruzaingoaren unitate bat mugitu zen Koxka tabernaren kanpoaldera, eta ez zuten liskar handirik ikusi, baina bi pertsona atxilotu zituzten. Gertakari hau salatuz, beste hainbat pertsona oldartu zitzaizkien, eta atxilotu zituzten ere[1].

Epailearen arabera Guardia Zibilaren teniente eta sarjentua ziren, arropa zibilez jantzitza, tabernan zirenak. Bertako jaiak zirenean, goizeko 4:55etan hainbat gazte sartu ziren tabernan eta Guardiz Zibilei alde egiteko eskatu zieten. Momentu hartan tenienteak bakean uzteko eskatu zien, baina 25 pertsonek inguratu zituzten eta mehatxuz tabernatik kanpora joateko eskatu zieten. Guardia Zibilen arabera joaten saiatu ziren, baina beste 15 edo 20ko talde batek kalean hartu eta irain eta kolpekin hartu zituzten, Foruzaingoak iritsi arte[7].

Ondorioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egun horretan bertan, eta prentsan hartzen ari zen oihartzuna ikusita, hainbat herritarrek "muntai polizial bat zela" salatu zuten Altsasuko plazan[8]. Izatez hasiera batean "50 ETAkideen aldeko gazte erasotzaileak" zirela ziurtatu zuten komunikabide espainiar batzuk. Komunikabide hauek Guardia zibilek esan omen zutena idatzi zuten. Nahiz eta komunikabide hauetan min gehien egin zuenari "orkatila apurtu" ziotela esan, "izugarrizko basakeria egin dute" eta horrelako gauzak idatzi zituzten. Komunikabide batzuetan guardia zibilari segada bat egin zietela idatzi zuten[9][10]. Denbora aurrera joan ahala erasotzailean hainbeste ez zirela izan eta 20-25 inguru zirela ziurtatu zuen Carmen Lamelak[11].

Altsasuko udalak "bakean eta elkarbizitzan sakontzeko" deia egin zuen[12]. Gaia laster iritsi zen beste leku batzuetara, tartean Espainiako Diputatuen Kongresuan landu baitzen[13]. 2016ko urriaren 22an lehen manifestazio jendetsua egin zen kasua salatzeko, antolatzaileen arabera, 2.500 pertsona ingurukoa[14].

Urriaren 25ean polizia-txostenak argitaratu ziren, eta ez zuten bertan terrorismoarekin lotzeko zantzurik ikusi[15]. Izatez, lehenengo egunetan inork ez zuen terrorismo hitza aipatu naiz eta Espainiako Komunikabideetan "jipoia" eta "segada" barra-barra erabili[16]. Covite izan zen terrorismo hitza erabili zuen lehen erakundea[17] eta Coviteri kasu eginez Auzitegi Nazionalak auzia bere gain hartu zuen urriaren 26an[18]. Liskarran identifikatutako sei gazte euren kabuz aurkeztu ziren Nafarroak Auzitegian, baina bertan ez zituzten hartu. Aldi berean, Falange Españolak sinatutako mehatxuak jaso zituen Altsasuko alkate Javier Ollok[19] eta Koxka tabernak[20].

Azaroaren 14an atxiloketak izan ziren Altsasun, guztira 9 gazte[21][22]. Horietatik sei gartzelara eraman zituen epaileak hurrengo egunean[23], eta beste bat handik egun batzuetara[24]. Salaketa mobilizazioak izan ziren, egunean bertan[25], zein udalak deitutako[26] eta 1.500 herritarrek babestutako[27] manifestazio erraldoi batean[28][29][30].

Hortik aurrera instituzio ezberdinetan babesa lortzeko bidea abiarazi zuten auziperatutako gazteen senideek[31], eta mobilizazioek jarraitu zuten[32]. 2016ko abenduaren 20an zazpi gartzeleratuetatik lau aske utzi zituen epaileak, epaiketaren zain[33]. Abenduaren 21ean Espainiako Kongresuan izan ziren senideak[34], eta 2017ko otsailaren 1ean 216 abokaturen babesa jaso zuten, terrorismo gisa ezin zela epaituz adierazi zutenean[35]. Madrilen ere manifestazioa egin zen, 2017ko maiatzaren 10ean[36]. Maiatzaren 31n 83 alkatek auzia Nafarroako epaitegira itzultzea eskatu zuten[37]. Ekainaren 20an Nafarroako Parlamentuko bozeramaleak Altsasuko udaletxean bildu ziren, salaketa gisa[38]. Ekainaren 29an Europako Parlamentura iritsi zen[39].

Irailaren 9an hainbat musikari eta artistek abestia aurkeztu zuten, Altsasuko gazteak babestuz[40].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b (Euskaraz)  Bi atxilotu utzi ditu ferietako liskar batek, https://guaixe.eus/altsasu/1476711743876-bi-atxilotu-utzi-ditu-ferietako-liskar-batek. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  2. (Euskaraz)  Sagarzazu, Jokin, «Fiskaltzak 375 urte eskatu ditu Altsasuko auziko zortzirentzat», Berria, https://www.berria.eus/paperekoa/1842/007/001/2017-07-05/fiskaltzak_375_urte_eskatu_ditu_altsasuko_auziko_zortzirentzat.htm. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  3. (Euskaraz)  Urtebete espetxean, https://guaixe.eus/altsasu/1510250606399-urtebete-espetxean. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  4. (Euskaraz)  Alde Hemendik herri mugimendua sortu da, https://guaixe.eus/sakana/1386950492642-alde-hemendik-herri-mugimendua-sortu-da. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  5. (Gaztelaniaz)  «Alsasua, el debate sobre el terrorismo sin ETA que resolverá el Tribunal Supremo», eldiario.es, http://www.eldiario.es/politica/Alsasua-terrorismo-ETA-Supremo_0_662484470.html. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  6. (Gaztelaniaz)  «La magistrada propone juzgar como terroristas a los agresores de los guardias civiles de Alsasua», eldiario.es, http://www.eldiario.es/norte/navarra/ultima_hora/propone-terroristas-agresores-guardias-Alsasua_0_608239575.html. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  7. (Gaztelaniaz)  La Fiscalía pide 375 años de prisión para los ocho acusados de la agresión de Altsasu, http://www.publico.es/actualidad/fiscalia-pide-50-anos-prision-siete-ocho-detenidos-agresion-altsasu.html. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  8. (Euskaraz)  Altsasuar talde batek "estrategia militar-mediatikoa" salatu du, https://guaixe.eus/altsasu/1476734341091-altsasuar-talde-batek-estrategia-militar-mediatikoa-salatu-du. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  9. http://totalviral.es/50-proetarras-agreden-brutalmente-a-dos-guardias-civiles-y-a-sus-novias
  10. http://navarra.elespanol.com/articulo/sucesos/paliza-guardia-civil-alsasua-teniente-sargento-cuartel-grupo-abertzales-agresion/20161015105900072723.html
  11. http://www.diariodenavarra.es/noticias/navarra/2017/07/04/piden-anos-carcel-para-autores-agresion-alsasua-540287-300.html
  12. (Euskaraz)  Udalak bakean eta elkarbizitzan sakontzeko deia egin du, https://guaixe.eus/altsasu/1476735615320-udalak-bakean-eta-elkarbizitzan-sakontzeko-deia-egin-du. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  13. (Euskaraz)  Liskarraz Kongresuan, https://guaixe.eus/altsasu/1476868236642-liskarraz-kongresuan. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  14. (Euskaraz)  Herria bakean utzi eta polizia muntaien kontrako manifestazio jendetsua, https://guaixe.eus/altsasu/1477140901049-herria-bakean-utzi-eta-polizia-muntaien-kontrako-manifestazio-jendetsua. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  15. (Euskaraz)  Polizia-txostenek liskarrean ez dute lintxamendurik atzeman, https://guaixe.eus/altsasu/1477380607714-polizia-txostenek-liskarrean-ez-dute-lintxamendurik-atzeman. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  16. https://navarra.elespanol.com/articulo/sucesos/paliza-guardia-civil-alsasua-teniente-sargento-cuartel-grupo-abertzales-agresion/20161015105900072723.html
  17. http://www.elmundo.es/espana/2016/10/25/580f4459268e3ef47d8b47b7.html
  18. (Euskaraz)  Liskarra Espainiako Auzitegi Nazionalera, https://guaixe.eus/altsasu/1477470070591-liskarra-espainiako-auzitegi-nazionalera. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  19. (Euskaraz)  Deklarazioak, eta salaketa, https://guaixe.eus/altsasu/1478193432243-deklarazioak-eta-salaketa. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  20. (Euskaraz)  Falangeren mehatxu pintada, https://guaixe.eus/altsasu/1478502644534-falangeren-mehatxu-pintada. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  21. (Euskaraz)  Atxiloketak Altsasun, https://guaixe.eus/altsasu/1479113881450-atxiloketak-altsasun. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  22. (Euskaraz)  Manifestazio jendetsuak atxiloketak salatu ditu, https://guaixe.eus/altsasu/1479151468888-manifestazio-jendetsuak-atxiloketak-salatu-ditu. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  23. (Euskaraz)  Sei espetxeratu ferietako liskarragatik, https://guaixe.eus/altsasu/1479195856222-sei-espetxeratu-ferietako-liskarragatik. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  24. (Euskaraz)  Zazpigarrena kartzelara, https://guaixe.eus/altsasu/1479404330505-zazpigarrena-kartzelara. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  25. (Euskaraz)  Presoen askatasuna aldarrikatu dute, https://guaixe.eus/altsasu/1479239074133-presoen-askatasuna-aldarrikatu-dute. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  26. (Euskaraz)  #ALTSASU, https://guaixe.eus/altsasu/1479326165216-altsasu. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  27. (Euskaraz)  Manifestaziora 1.500 bat pertsonak deitu dute, https://guaixe.eus/altsasu/1479561362748-manifestaziora-1500-bat-pertsonak-deitu-dute. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  28. (Euskaraz)  Altsasuko manifestazioa kalez kale, https://guaixe.eus/altsasu/1480173187797-altsasuko-manifestazioa-kalez-kale. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  29. (Euskaraz)  Altsasu manifestazioa, bideoa, https://guaixe.eus/altsasu/1480176241527-altsasu-manifestazioa-bideoa. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  30. (Euskaraz)  Senar, Joxerra, ««Altsasun ez dago gorrotorik»», Berria, https://www.berria.eus/paperekoa/1940/002/001/2016-12-02/altsasun_ez_dago_gorrotorik.htm. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  31. (Euskaraz)  Auzipetutako gazteen gurasoak parlamentura joanen dira, https://guaixe.eus/altsasu/1480363248670-auzipetutako-gazteen-gurasoak-parlamentura-joanen-dira. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  32. (Euskaraz)  Gaurko giza-sarean, gutxienez, 1.500 pertsona elkartu nahi dituzte, https://guaixe.eus/altsasu/1482238235407-gaurko-giza-sarean-gutxienez-1500-pertsona-elkartu-nahi-dituzte. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  33. (Euskaraz)  Zazpi altsasuarretatik lau aske geldituko dira, https://guaixe.eus/altsasu/1482244578376-zazpi-altsasuarretatik-lau-aske-geldituko-dira. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  34. (Euskaraz)  Kezkarekin Espainiako Kongresuraino, https://guaixe.eus/altsasu/1482345641868-kezkarekin-espainiako-kongresuraino. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  35. (Euskaraz)  216 abokatuk 11 altsasuarren auzipetzea “zentzugabekeria” dela diote, https://guaixe.eus/altsasu/1485954392138-216-abokatuk-11-altsasuarren-auzipetzea-zentzugabekeria-dela-diote. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  36. (Euskaraz)  Madrilen auzipetuei babesa, https://guaixe.eus/altsasu/1494440565845-madrilen-auzipetuei-babesa. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  37. (Euskaraz)  83 alkatek gazteen kasua Nafarroako Lurralde Auzitegira itzultzea eskatu dute, https://guaixe.eus/altsasu/1496222111527-83-alkatek-gazteen-kasua-nafarroako-lurralde-auzitegira-itzultzea-eskatu-dute. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  38. (Euskaraz)  Parlamentuak Altsasuko auzian dagoen “proportzionaltasun faltagatik” kezka adierazi du, https://guaixe.eus/altsasu/1497950132012-parlamentuak-altsasuko-auzian-dagoen-proportzionaltasun-faltagatik-kezka-adierazi-du. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  39. (Euskaraz)  Altsasuko auzia Europako Parlamentura iritsi da, https://guaixe.eus/altsasu/1498737200936-altsasuko-auzia-europako-parlamentura-iritsi-da. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .
  40.   Altsasu gurasoak (2017-09-07), Aurrera Altsasu, https://www.youtube.com/watch?v=MMXQmC5EvFI. Noiz kontsultatua: 2017-11-13 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]