Haitzuloaren alegoria

Wikipedia(e)tik
Haitzuloaren mitoa» orritik birbideratua)
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Platon Cave Sanraedam 1604.jpg

Haitzuloaren alegoria Platonek Errepublikako VII. liburuan gauzatutako azalpen alegoriko bat da, gizakia ezagutzarekiko duen egoerarena. Honekin Platonek bi munduen izatearen bere teoria azaltzen du: alde batetik mundu sentikorra (zentzumenen bidez ezagutzen duguna) eta ideien mundua (arrazoimenaren bitartez lortzen dena).

Platonek bere mitoan zulo haitzulo leizetsu bat deskribitzen du; bertan jaiotzetik katez lotuta dauden gizaki batzuk daude, ihes egin ezinik, eta soilik hondoko horma ikus dezakete. Hauen atzean korridore bat dago, bertan su bat eta azkenean, haitzuloaren irteera, naturara ematen duena. Korridoretik hainbat pertsona ibiltzen dira eta hauen itzalak, suari esker, presoek ikusten duten horman isladatzen dira.

Mito honetan, gizakia presoekin identifikatua izango litzateke. Pertsonen itzalak eta proiektatzen diren gauzak, irudiak dira, hau da, gure zentzumenez bidez antzematen duguna eta erreala dela usten duguna (mundu sentikorra). Izadia, haitzuloaren kanpoan dagoena eta presoek ikusi ezin dutena, ideien mundua izango litzateke eta hauen artean, ideia maximo, Ongiaren Idea, eguzkia. Presoetako batek loturak askatzea eta haitzulotik ateratzea lortzen du, mundu erreala ezagutuz. Askatutako preso honen betebeharra besteak mundu errealera gidatzea izango da, filosofoaren sinboloa.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Haitzuloaren alegoria