Haitzuloaren mitoa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Rafaellok margotutako Platonen irudia

Haitzuloaren mitoa Platonek Errepublikako VII. liburuan gauzatutako azalpen alegoriko bat da, gizakia ezagutzarekiko duen egoerarena. Honekin Platonek bi munduen izatearen bere teoria azaltzen du: alde batetik mundu sentikorra (zentzumenen bidez ezagutzen duguna) eta ideien mundua (arrazoimenaren bitartez lortzen dena).

Platonek bere mitoan zulo haitzulo leizetsu bat deskribitzen du, bertan jaiotzetik katez lotuta dauden gizaki batzuk daudelarik, ihes egin ezinik eta hondoko horma soilik ikus dezaketelarik. Hauen atzean korridore bat dago, bertan su bat eta azkenean, haitzuloaren irteera, naturara ematen duena. Korridoretik hainbat pertsona ibiltzen dira eta hauen itzalak, suari esker, presoek ikusten duten horman isladatzen dira.

Mito honetan, gizakia presoekin identifikatua izango litzateke. Pertsonen itzalak eta proiektatzen diren gauzak, irudiak dira, hau da, gure zentzumenez bidez antzematen duguna eta erreala dela usten duguna (mundu sentikorra). Izadia, haitzuloaren kanpoan dagoena eta presoek ikusi ezin dutena, ideien mundua izango litzateke eta hauen artean, ideia maximo, Ongiaren Idea, eguzkia. Presoetako batek loturak askatzea eta haitzulotik ateratzea lortzen du, mundu erreala ezagutuz. Askatutako preso honen betebeharra besteak mundu errealera gidatzea izango da, filosofoaren sinboloa.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Haitzuloaren mitoa Aldatu lotura Wikidatan