Mercosur

Mercosur
Datuak
Izen ofiziala	Mercado Comum do Sul, Mercado Común del Sur eta Ñemby Ñemuha
Izen laburra	MERCOSUL eta MERCOSUR
Mota	gobernu arteko erakundea, eskualde erakundea eta customs union (en)
Jarduera
Kide kopurua	6
Eskumendekoak	Joint Parliamentary Commission (en) , Commons Market Council (en) , Grupo Mercado Común (en) , Mercosur Trade Commission (en) , Mercosur Parliament (en) , Mercosur Secretariat (en) , Mercosur Permanent Review Tribunal (en) , Mercosur Structural Convergence Fund (en) , Mercosur Pro Tempore Presidency (en) , MERCOSUR Social Institute (en) , MERCOSUR Education Area (en) eta Q110977956
Agintea
Egoitza nagusi	Montevideo; 34°54′51″S 56°10′17″W / 34.91406°S 56.17136°W;
Kideak	Argentina ; Brasil ; Paraguai ; Uruguai ; Venezuela ; 2012ko uztailaren 31 - ; Bolivia ; 2024ko uztailaren 8a -
Zeren jabe	Mercosur Official Gazette (en)
Historia
Sorrera	1991ko martxoaren 26a
Sortzailea	Argentina; Brasil; Paraguai; Uruguai
	webgune ofiziala;

Mercosur edo Mercosul (gaztelaniaz: Mercado Común del Sur, portugesez: Mercado Comum do Sul, guaranieraz: Ñemby Ñemuha) merkataritza arloko erakundea da, Argentina, Brasil, Paraguai eta Uruguaik osatutakoa eta 1991n sortutakoa.

Bere helburua kideen arteko librekanbioa sustatzea da, hau da, ondasun, pertsona eta dibisen hartu-emana. Gaztelania, portugesa eta guaraniera ditu hizkuntza ofizialak. 2026ko urtarrilean, hamarkadetako negoziazioen ostean, itun estrategiko bat sinatu zuen Europar Batasunarekin, 700 milioi pertsonako merkatu bateratua sortuko lukeena berretsia izanez gero.

Bilakaera

Sorreraren ondoren, Venezuela bazkide bihurtu zen, eta Bolivia bazkide bihurtzeko prozesuan dago.^[1] Txile, Kolonbia, Ekuador, Peru, Guyana y Surinam «Elkartutako estatuak» bihurtu dira.

2012ko ekainaren 22an, Paraguaiko presidentearen epai politikoari erantzunez, Paraguairen parte hartzea eten zuten, baina 2013ko uztailaren 13an atzera bota zuten zigorra.

Venezuelaren sarrera 2006an onartu zen, baina ez zen 2013 arte gauzatu ordura arte Paraguaik ez zuelako onartu. 2016ko abenduaren 1ean, merkataritza, politika, demokrazia eta giza eskubideen inguruko Mercosurren eskakizunak betetzen omen ez zituela eta, Venezuela kanporatua izan zen.^[2]

Hitzarmenak eta egitasmoak

Gehiago jakiteko, irakurri: «EB-Mercosur ituna»

Herrialde kideen arteko merkatu libreaz gain, Mercosur merkataritza-hitzarmen asko ditu hainbat herrialderekin eta herrialderen arteko elkarteekin: Andeetako Komunitatea,^[3] Egipto, Palestina eta Israel,^[4] Kuba, India...

Europar Batasunarekin, hamarkadak eman zituen negoziazioetan. 2019ko ekainaren 28an, bi nazioarteko erakundeek aurreakordio bat sinatu zuten, eta etorkizuneko itun baterako oinarrizko agiri bat adostu zuten.^[5]

2023an, negoziazioak berraktibatu egin ziren.^[6] Garatutako egitarauen artean aipagarrienak hauek dira: Hegoaldeko Bankua,^[7] autoen matrikula bakarra^[8] eta gatazkak ebazteko arbitrajea.^[9] 2026ko urtarrilean, EBk eta Mercosurrek itun historikoa sinatu zuten Paraguaiko hiriburuan, 700 milioi kontsumitzaileko merkatu libreko eremua sortuko zuena.^[10]^[11]