Newport (Gales)
| Newport (Gales) Casnewydd | |
|---|---|
| Administrazioa | |
| Estatua | |
| Herrialdea | |
| Lurraldea | Newport |
| Postakodea | NP |
| Geografia | |
| Koordenatuak | 51°35′19″N 2°59′52″W / 51.5886°N 2.9978°W |
![]() | |
| Demografia | |
| Biztanleria | 151.500 (2011) |
| Bestelako informazioa | |
Newport (galesez Casnewydd) Galesko hegoaldeko hiria da, izen bereko Newport autoritate unitarioan. Herrialde osoko hirugarren udalerririk populatuena da, Cardiff eta Swansea ostean.
Fabrikazioa eta ingeniaritzaren gune garrantzitsua da, eta XX. mendearen amaiera arte herrialdeko portu nagusietakoa. Usk ibaiak zeharkatzen du, Bristolgo kanaletik gertu.
2011ko erroldaren arabera 151.500 biztanle zituen. Hurrengo 10 urteetan, populazioa nabarmen igo zen, 159.587 biztanle izanik 2021ean.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Newporten gertatu zen Britainia Handian inoiz egondako altxamendu armaturik handiena, 1839an, Newport Rising izenekoa. Kartismoak bultzatutako iraultza izan zen, demokrazia eta modu sekretuan bozkatzeko eskubidearen aldekoa.
Auzoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Allt-yr-yn, Alway, Beechwood, Betws, Bishton and Langstone, Caerleon, Gaer, Graig, Llanwern, Lliswerry, Malpas, Pillgwenlly, Ringland, Rogerstone East, West and North, Shaftesbury, St Julian's, Stow Hill, Tredegar Park and Marshfield eta Victoria.
Ondarea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Newport Cathedral (c. 400–500)
- Newport Castle (c. 1075)
- Newport Bridge (1800)
- Ye Olde Murenger House (1819)
- St Paul's Church (1835)
- Victoria Place (1840s)
- Newport railway station (1850, berreraikia 1930eko hamarkadan eta 2010ean)
- Newport Market (1854)
- St Mark's Church (1874)
- Rodney Parade (1875)
- Westgate Hotel (1881)
- Museum Art Gallery and Central Library (1968)
- Belle Vue Park (1891)
- Royal Gwent Hospital (1901, ez dira gelditzen jatorrizko eraikinak)
- Shire Hall (1902)
- Transporter Bridge (1906)
- Newport Technical Institute (lehenago Art College) (1910)
- Civic Centre (1939)
- George Street Bridge (1964)
- Dolman Theatre (1967)
- Newport Crown Court (1991)
- Newport City Bridge (2004)
- Riverfront Arts Centre (2004)
- Newport City footbridge (2006)
- University of South Wales, Newport Campus (2011)
Hiritar ospetsuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Arthur Machen (1863-1947), idazla.
- Perce Blackborow (1894-1949), marinela.
- Desmond Llewelyn, (1914-1999), aktorea.
Hiri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Newport ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Ingelesez) (Galesez)Newporteko webgune ofiziala
