Edukira joan

Soorts-Hossegor

Soorts-Hossegor
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiAkizeko barrutia
Kantonamenducanton of Soustons
Izen ofizialaSoorts-Hossegor
Soorts
Posta kodea40150
Geografia
Koordenatuak43°39′30″N 1°25′38″W / 43.6583°N 1.4272°W / 43.6583; -1.4272
Mapa
Azalera14,51 km²
Altitudea0 m, 55 m eta 11 m
MugakideakCapbreton, Angresse eta Seignosse
Demografia
Biztanleria3.817 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.948 (%53,1) (%46,9) 1.724 alt_right
Dentsitatea263 bizt/km²
soorts-hossegor.fr

Soorts-Hossegor (okzitanieraz: Sòrts e Òssagòr; frantsesez: Soorts-Hossegor) Landetan dagoen komuna da. Bere ekonomiak surf eta turismo ditu oinarriak.[1]

Landetako basoan, Maremnen eta Ozeano Atlantikoaren kostaldean kokaturikoa, Bourret eta Boudigau ibaiek zeharkatzen dute, lehen Aturriko ibilbidea zena. Hossegorreko aintziraren gehiena udalerrian dago.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Capbreton, Angresse eta Seignosse.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[2]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[3]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)[4]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[5].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da, 12,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1397 mm-koa da, urtarrilean 13,4 euri-egun eta uztailean 8,3 egun izanik[2]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1181,8 mm-koa delarik[6]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,4 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,3 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][6].

1310era arte, Aturriko bokalea Capbreton-Hossegor barrutian zegoen. Bikingoek 840an eskualdea eraso zutenean, bokalean gertu ziren. Orduko buruzagia Ásgeirr izan zen. Baina Ásgeirr ez zen Gaskoinian geratu, Björn bere sasi-anaiak egin zuen moduan. Pepin II.a Akitaniakoarekin bat egin zuen, Garona eta Loira arteko Akitania konkistatzeko. XIV. mendera arte, Hossegor balezaleen kokagunea izan zen.

Herriaren izena, hasieran, Sòrts zen, baina 1913an, herriak bere jatorrizko izenari Hossegor toponimoa lotu zion, bere itsas aintziraren izena zena.

Soorts izenaren jatorria, dudarik gabe, Sorde izenarekin lotuta dago, hau da, gaskoierazko sórder edo sordar aditzarekin. Sorten toponimoak "iturburuen lekua" esan nahi du, eta "padurak" ere izan daiteke.

Beste toponimoekin parekatu izan da: Sor (Arièja,) eta landak departamentuko Sort (frantsesez, Sort-en-Chalosse) gaskoi etimo beretik sortuak.

Hossegor izena ilunagoa da: agian izen akitaniko edo antzinateko euskalduna da, hizkuntza arras ezezagunak, hidronimoei lotuak osin hitza, eta gorri, gorri kolorea edo, toponimoetan bereziki, lehor esanahia duena, beraz "ur lehorra", edo padura idorra izan daiteke, beraz. René Cuzacq-ek nahiago du gaskoi etimologia bat, eta propoastu du latinezko fossa "hobi, fosa" eta gurgitem, "golkoa, ur zurrunbilo edo sakonune" esan nahi duena, hitzen elakaketarik datorrela eta "Gouf de Capbreton"= Capbretongo hobia zokounea aipatzen du). Hau da Hossegor, "fosse-gor" litzateke.

Azken azterketa honi objekzio bat jarri izan zaio: hasierako ltinezko f hizkia, gaskoienaraz galdu egiten bada ere,, gazteleraz bezala, h bilakatu eta modu horretan gorde zian da. Baina Dokumentu historikoetan, lehen aipuetan agertzen denean, Ossegor, h-rik gabe idatzi zela ikusten da.

Euskal estilo berria arkitekturan

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1920ko hamarkadatik goiti, higiezinen eraikuntzek eta geltokiak garapen turistikoa bultzatzen dute. Eraikinetan, "euskal estilo berria" erabiltzen da, "hiri-parke" gisa sailkatua den hirigintza molde batean.

Garai hartako arkitekto batzuk ospetsu bihurtu ziren eta proiektu arkitektoniko ugaritan murgildu ziren. 1930eko hamarkada hastapenean, Gomez anaiek Landestarren plaza eraiki zuten, herriko itsas frontearen lehen antolaketa. Itsas fronte hori oso originala da garai hartarako: izan ere, arkitekturen euskal estilo berriaren jarraitzaile diren bi arkitektoek hiribildu lerrokatuak eraiki zituzten, "zerrendan" izenekoak.

Villa du Lac

BiztanleriaUrtea010002000300040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.724 gizon, 1.948 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.33
 
95+
 
2.00
0.75
 
90-94
 
4.62
3.65
 
85-89
 
4.93
6.84
 
80-84
 
7.49
9.63
 
75-79
 
10.47
12.30
 
70-74
 
13.14
8.82
 
65-69
 
9.70
7.66
 
60-64
 
5.49
5.68
 
55-59
 
7.44
7.19
 
50-54
 
6.21
4.87
 
45-49
 
3.70
4.76
 
40-44
 
5.70
3.36
 
35-39
 
3.03
2.38
 
30-34
 
3.03
2.90
 
25-29
 
2.82
2.20
 
20-24
 
0.72
4.87
 
15-19
 
3.13
5.22
 
10-14
 
3.03
3.83
 
5-9
 
2.57
1.74
 
0-4
 
0.77
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Soorts-Hossegor udalerrian 3.702 biztanle zeuden eta 1.951 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,90 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 39,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 39,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

3.702biztanle
1.951elkarbizitza-unitate
1,90lagun elkarbizitza-unitateko
1.202familia
Udalerria
% 15
% 40
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.202 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (799). Guraso bakarreko 110 familietatik 62etan ama zen guraso bakarra. 891 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 165k seme-alaba bakarra zuten etxean, 115k bi, eta 31k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 292 bikoteetatik 20tan (% 6,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

799
292
110
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean891
Seme-alaba bat165
Bi seme-alaba115
Hiru seme-alaba26
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 3.469 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,7). 80 urte edo gehiagoko 617 biztanleetatik 526 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 91 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 21
40-54% 17
55-64% 22
65-79% 23
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 60
40-54% 70
55-64% 69
65-79% 75
80 +% 49

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,1 izatezko bikotean eta % 5,3 PACS bidez lotuta). % 18,3 ezkongabeak ziren, % 11,0 alargunak eta % 7,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 50,9
Ezkongabea% 18,3
Alarguna% 11,0
Dibortziatuta% 7,4
Izatezko bikotean% 7,1
PACS bidez lotuta% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 54,0), goi-mailako langileak (% 12,1), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 10,8), erdi-mailako lanbideak (% 9,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 54,0) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[9]

Udalerria
% 11
% 12
% 9
% 54
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.863 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (3.743), 1.954 egoitza nagusiekin alderatuta eta 166 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (3.603), eta apartamentuak gutxi ziren (2.256). Egoitza nagusietatik 1.453 beren jabearen bizilekuak ziren, 416 alokairuan zeuden, 26 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 85 doan lagata.[10]

5.863etxebizitza
1.954egoitza nagusi
3.603etxe
2.256apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.954
3.743
Egoitza nagusia (1.954)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (3.743)Hutsik (166)

Etxe mota

3.603
2.256
Etxea (3.603)Apartamentua (2.256)

Jabetza egoera

1.453
416
Jabeak (1.453)Alokairuan (416)HLM (26)Doan lagata (85)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (583).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik23
1919-1945146
1946-1970419
1971-1990583
1991-2005328
2006-2020409

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.010). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.094 etxebizitzatan). 1.695 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 950 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 893tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela41
2 gela173
3 gela326
4 gela405
5 gela edo gehiago1.010

Berogailu mota

462
1.094
236
Gas sarea (462)Fuel-olioa (125)Elektrizitatea (1.094)Gas botila (36)Bestelakoak (236)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.695aparkalekua
950ibilgailu 1
893ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.690 biztanleetatik 1.309 aktibo ziren (% 77,5), horietako 1.165 lanean (% 68,9) eta 145 langabezian (aktiboen % 11,1).

1.69015-64 urteko biztanle
% 77,5aktibo
% 68,9lanean
% 11,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 31,8
25-54 urte% 93,9
55-64 urte% 64,9
Gizonak% 81,3
Emakumeak% 74,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,4
BEPC, brebeta% 18,6
CAP-BEP% 11,4
Batxilergoa% 15,2
Goi-mailako +2% 11,1
Goi-mailako +3/4% 9,2
Goi-mailako +5% 7,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

381 ez-aktibotik 144 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,8), 127 erretiraturik zeuden (% 33,3) eta 110 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,9).

Ez-aktiboak

% 38
% 33
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 26
% 24
% 23
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.844 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.165 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

2.844enplegu udalerrian
% 71,3soldatapeko
% 28,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 33.080 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

33.080 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.650 €
% 10,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 12,1
  1. Estazioko erregistroak 1954ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Alexander, Harriet. (2009-11-2). «Surfing: 10 best places in the world» The Telegraph.
  2. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  3. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  4. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  5. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  6. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Soorts-Hossegor », fiche climatologique. .
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.