Stan Lee

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Stan Lee
Stan Lee December 2016.jpg
Bizitza
Izen osoa Stanley Martin Lieber
Jaiotza Manhattan1922ko abenduaren 28a
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Bizilekua New York
Hollywood Hills Itzuli
Talde etnikoa Errumaniarra
Lehen hizkuntza ingelesa
Heriotza Cedars-Sinai Medical Center Itzuli2018ko azaroaren 12a (95 urte)
Heriotza modua berezko heriotza: pneumonia
Familia
Ezkontidea(k) Joan B. Lee Itzuli  (1947 -  2017)
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa DeWitt Clinton High School Itzuli
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak argitaratzailea, zinema ekoizlea, aktorea, idazlea, comics writerra Itzuli, editorea, kazetaria, zientzia-fikzio idazlea, zinema aktorea, soldadua, telebista aurkezlea, gidoilaria, exekutiboa, ahots-aktorea eta executive producerra Itzuli
Altuera 1,80 metro
Jasotako sariak
Nominazioak
Izengoitia(k) Stan Lee
Genero artistikoa komikia
Zerbitzu militarra
Adar militarra Ameriketako Estatu Batuetako Armada
Parte hartutako gatazkak Bigarren Mundu Gerra
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa agnostizismoa
IMDb nm0498278
therealstanlee.com/
Signature of Stan Lee.svg

Stanley Martin Lieber, Stan Lee izenez askoz ere ezagunagoa dena, (New York, 1922ko abenduaren 28a - Los Angeles, 2018ko azaroaren 12a) komiki gidoigile eta argitaratzailea izan zen. Beren konplexutasun eta errealismorengatik nabarmenduak izan diren pertsonaiak aurkeztu izan dizkio munduari. Steve Ditko edo Jack Kirby bezalako marrazkigileekin batera, hainbat eta hainbat superheroien sortzailea da: "Fantastic Four", "Spiderman", "Hulk", "Iron Man", "Daredevil", "Doctor Strange", "X-Men" eta beste horrenbesteko pertsonaiak, Marvel Comics hedatuz, iragarki etxe txiki bat izatetik multimedia korporazio handi bat bilakatu arte.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sortzez Stanley Martin Lieber, New Yorkeko Bronx auzoan jaio zen Lee, 1922ko abenduan. Elkarrizketa askotan esana utzi duenez, nobelagile izatea izan zen gaztetatik bere benetako ametsa. Ez zuen sekula bakar bat idatziko, baina, horren ordez, komikiaren industria irauliko zuen egile bilakatuko zen.[1]

1929ko crash-aren ondoren, diruz larri zebiltzan haren etxean, denboraldi laburreko lanpostuekin aurrera eginez. Egoera itogarri hartako liskar giroan, ihesbide zitzaion fantasia. Denboraldi motzeko lanetan hasi zen bera ere; jeansak saltzen eta Broadwayko aretoak zaintzen, besteak beste. Azkenean, osabak bere lantokian hartu zuenean aldatu zen dena, Timely Comics argitaletxean lan txikiak egiten hasi zenean. "Destroyer" izan zen han sortu zuen lehen pertsonaia, superbotereak zituen nazien kontrako mediku bat. Egiten zizkioten enkargu gehienetan, baina, munstroak eta izaki beldurgarriak eskatzen zizkioten, akzio gehiago eta elkarrizketa gutxiago. Eta Leeri ez zitzaion interesgarria egiten modu hura.[1]

Literaturaren pultsuarekin jarraitzen zuen barruan, eta, dena uztekotan izan zen arren, ordura arte egiteko moduetatik askatu, eta "The Fantastic Four" kaleratu zuen 1961ean: izaki desitxuratuak izan beharrean, mozorro berezirik ere ez zeramaten astronauten familia bat zen. Txiki gelditu ziren liburu dendetako apalak argitalpenak ekarri zuen arrakastarekin. Hura izan zen Leeren marka bilakatuko zen Marvel unibertsoaren lehen hazia. Superheroiek borroka baino gehiago egin zezaketela erakutsi zuen, eta aitzindaria izan zen hainbat gai sozial binetetara eramaten.[1]

1972an, osabaren argitaletxeko editore postua hartu zuen, eta komikizaleen ikono bihurtua zen ordurako. Hurrengo arrakasta kolpea Marvel bere sorkuntzak pantaila handira eramaten hasi zirenean heldu zitzaion, eta Lee bera cameo-ak egiten hasi zen horietan; Spider-Man, Daredevil, Hulk, Fantastic Four, Iron Man, The Avengers eta beste askotan.[1]

Ez zion inoiz utzi idazteari, Marvelentzat egiten zituen proiektuak edo bere ekoiztetxe propioan sortzen zituen lanak. 2015ean, bere autobiografia kaleratu zuen, binetaz bineta idatzitakoa. Urteetako lana aitortu diote hainbat sariren bidez azken hamarkadan. Zera esan zuen, 2017an, Los Angelesen egin zioten omenaldi batean: «Idatzi irakurri nahi duzun hori. Haiek irakurri nahi dutela uste duzun hori idazten saiatzen bazara, ez dituzu haiek ezagutzen, baina ez duzu zeure burua ere ezagutzen. Aldiz, zuk irakurriko zenukeen hori idazten baduzu, zu bezalako jende gehiago egon behar duelako da».[1]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Stan Lee Aldatu lotura Wikidatan


Biografia
New Yorkeko estatua
Artikulu hau New Yorkeko estatuko biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.