Sun Yat-sen

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Sun Yat-sen
Sun Yat-sen 1924 Guangzhou.jpg
Provisional Great President of the Republic of China

1912ko urtarrilak 1 - 1912ko otsailak 13
← baliorik ez - Yuan Shikai
Extraordinary President of the Republic of China

1921eko apirilak 7 - 1923ko otsailak 21
← baliorik ez - baliorik ez →
Bizitza
Jaiotza Xiangshan County1866ko azaroaren 12a
Herrialdea Republic of China (1912–49)
 Ameriketako Estatu Batuak
Heriotza Pekin1925eko martxoaren 12a (58 urte)
Hobiratze lekua Sun Yat-sen Mausoleum
Heriotza modua berezko heriotza (gibeleko minbizia)
Familia
Ezkontidea(k) Lu Muzhen  (1884ko maiatzak 26 -  1915)
Chen Cuifen  (1891 -  1906)
Haru Asada  (1897 -  1902)
Kaoru Otsuki  (1905 -  1906)
Soong Ching-ling  (1915eko urriak 25 -  1925eko martxoak 12)
Seme-alabak
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa Queen's College
Punahou School 1883)
ʻIolani School 1882)
Boji Medical College
(1886 - 1887)
Hong Kong College of Medicine for Chinese
(1887 - 1892)
Hizkuntzak Txinera
Lanbidea
Lanbidea politikaria, medikua eta filosofoa
Lantokia(k) Hong Kong
Kidetza Tiandihui
Sinesmenak
Erlijioa Eliza kongregazionala
Alderdi politikoa Kuomintang
Tongmenghui
IMDb nm0838998
Sun Yat Sen Signature.png

Sun Yat-Sen, txineraz 孫文 / 孫逸仙 (Zhongshan, Guangdong, Txina, 1866ko azaroaren 12a - Pekin, Txina, 1925eko martxoaren 12a) Txinako iraultzailea izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Medikuntzako ikasketak egin zituen Hawaiin eta Hong Kongen, eta sendagile izan zen Makaon. 1894an Txina Berriro Antolatzeko Elkartea sortu zuen Filipinetan. Triades izeneko ezkutuko elkarteko kide izan zen, eta monarkiaren aurka borrokatu zen. Londresa erbesteratu behar izan zuen, eta 1908an Liga Iraultzailea sortu zuen, gero Kuomintang alderdia bilakatu zena.

1911ko bukaeran, iraultza hasia zelarik, Shanghaira joan zen, eta berehala, Txinako Errepublikako lehendakari izendatu zuten; baina, Yuan Xikai jeneralari aurre egiteko indar militarrik ezean, erbesteratu egin behar izan zuen berriro. 1918an beste gobernu iraultzaile bat egin zuen Shanghai eta Guangdongen, nazio indartsuekiko berdintasuna, demokrazia eta ekonomia-aurreramendua aldarrikatzen zituena.

1921ean Japoniara ihes egin zuen, eta mendebaldeko nazioen laguntza eskatu zuen; alferrik ordea. Sobietarrek, berriz, laguntza eskaini zioten, eta Txinako komunisten lankidetza ere onartu zuen. 1923an Txinako iparraldeko jauntxoak garaitu zituen sobietarren laguntzaz. 1924an Kuomintangek programa politiko berria jakinarazi zuen.

1925ean Sun Yat-Sen Pekinen sartu zen, eta handik gutxira hil zen. Txina modernoaren sortzailetzat hartua izan da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Sun Yat-sen Aldatu lotura Wikidatan