Komikiak

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search


Komikigintzari buruzko Wikilantegia

Komikiak[aldatu iturburu kodea]

Komikiak Wikiproiektua 2019ko martxoak 26an, Donostiako Intxaurrondo K.E.-n egitekoa den komikigintzari buruzko wikilantegiaren harira antolatutako egitasmoa da. Helburu nagusi gisa, komikigintzari buruzko artikuluak sortu eta osatzea dauka eta egun bakarreko saioaz harago arnasa luzeko proiektua izan nahiko luke.


Komikigintza wikitzeko zeregin horretan, ondoko lehentasunak ezarri ditugu:

  • Euskal egile, obra, aldizkari eta abar historikoak
  • Euskal egile, obra, aldizkari eta abar gaur egungoak
  • Mundu mailako erreferentzia diren egile eta obrak

Lantegia[aldatu iturburu kodea]

komikigileei eta hauen obrei buruzko artikuluak sortzeko, hobetzeko eta gaurkotzeko. Martxoak 26ean izango da,asteartea , 18:30-20:30 artean, Intxaurrondoko Kultur Etxean bertan. Aurrez izena ematea ez da beharrezkoa baina bai komenigarria. Norbere ordenagailua eramatea komeni da baita.

Parte-hartzaileak[aldatu iturburu kodea]

Sortzekoak edo osatzekoak diren artikuluak[aldatu iturburu kodea]

Hona hemen proiektu honetan sortu edo osatu asmo diren artikuluen zerrenda. Har ezazu sortu edo osatu nahi duzun artikuluen ardura, dagokion tokian kode hau jarrita:

{{lank|zure wikilari izena}}


Ekarpenak[aldatu iturburu kodea]

1 Euskarazko komikigintza historikoa[aldatu iturburu kodea]

Artikuluak Azalpena Lankidea Egoera
Euskarazko komikigintzaren historia ikuspegi orokor bat mailopete
Yes check.svg Egina
Egileak[aldatu iturburu kodea]
Artikuluak Azalpena Lankidea Egoera
Beatriz Alvarez Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Rubén Arozena Expósito Ipurbeltzeko egilea (sorrera: 2019/06/22) martamazao
Miguel Berzosa Ipurbeltzeko egilea (sorrera: 2019/06/23) martamazao
Antton Dueso Ipurbeltzeko egilea, 2019-05-07an eguneratua da2lenharria
Dani Fano Ipurbeltz eta Xabiroiko egilea, eguneratze lanetan da2lenharria
Adrián Ferreño Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Anna Fortino Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Tomas Hernández Mendizabal Ipurbeltzeko egilea, eguneratze lanetan da2lenharria
Iñaki G. Holgado Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Juan Luis Landa Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Jose Angel Lopetegi Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Jesús Lucas Erro Ipurbeltzeko egilea (sorrera: 2019/06/22) martamazao
Gaston Majarenas Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Marko Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Iñaki Martiarena Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Alvaro Matxinbarrena Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Juan Ignacio Mendizabal Mendi Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Gregorio Muro Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Antton Olariaga Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Manuel Ortega Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Mikel Plazaola Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Joaquin Resano Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Alazne Rivero Ipurbeltzeko egilea, 2019-04-03an eguneratua da2lenharria
Juan Miguel Sanchez Muñoz Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Pedro Sestelo Ipurbeltzeko egilea (2019-06-24an sortuta) martamazao
Hilario Urkia Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Mikel Valverde Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Carlos Varela Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Ignacia Zabalo (Nor-Nai) XX. mendeko aitzindarietako bat ksarasola
Jon Zabalo XX. mendeko aitzindarietako bat
Jon Zabaleta Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Begoña Zia Ipurbeltzeko egilea (erreferentzia: Ipurbeltz 1977-2002 antologia)
Mikel Begoña Komikigilea
Adur Larrea Komikigilea
Joseba Gómez Komikigilea
Pello Gutierrez Peñalva Komikigilea
Javier de Isusi komikigilea, 2019-04-03an eguneratua da2lenharria
Jon Mantxi Komikigilea aitzolete
Gonzalo Martínez de Antoñana Komikigilea
Pertsonaiak[aldatu iturburu kodea]
Pertsonaia Azalpena Lankidea Egoera
Zakilixut Egin , Euskaldunon Egunkaria eta Berriako eguneroko zintako pertsonaia ) ksarasola
Komikiak[aldatu iturburu kodea]
Aldizkariak[aldatu iturburu kodea]
Artikuluak Azalpena Lankidea Egoera
El Thun Thun: semanario koshkero 1894an agertu zen Donostian, Biktoriano Iraolak argitaratuta. Bere zuzendaria Tiburcio Otsakar. El aurresku izenburuak eman zion jarraipena. Lehen euskarazko komikia koloreetan.
Teles eta Niko Euzko-Deyan, 1918ko apirilaren 1ean agertu ziren lehenengoz eta euskarazko komikigintzak eman dituen lehen pertsonaia finkoak izan ziren
Txistu (komiki-aldizkaria) "Argia" aldizkariak argitaratzen zuen osagarria, haurrei zuzendua 1927an. Poxpolin aldizkariaren aurrekaria
Poxpolin (komiki-aldizkaria) Poxpolin komiki aldizkari edo tebeoa Ixaka Lopez Mendizabalek sortu zuen 1935ean,Tolosako Ballesteginea etxeko inprenta historikoan inprimatuta. Berehala, 1936ko lehenengo hilabeteetan Donostiara aldatu zuen egoitza, Ixaka eta Jon Zabalo, Txikiren eskutik. TBO komikia kaleratzen zuen argitaletxera jo eta beharrezko baimenak lortu zituen Poxpolinen marrazkien plantxak erabiltzeko.Euskaratuak izan ziren TBO etxeko beste hainbat autore. Besteak beste:katalanak (Ricard Opisso i Sala, Manuel Urda Marín, Josep Serra i Massana, eta frantziarrak: Maurice Cuvillier, Louis Forton
Pan-pin Zeruko Argia aldizkariak 1960-1970 urte bitartean argitaratu zuen haurrentzako komiki-aldizkaria. Besteak beste, Bruguera argitaletxearen Mortadelo y Filemón komikia, Txorizo eta Txistorra izenarekin argitaratu zuten
Kili-Kili : ume ta gaztetxoen aldizkaria. 1966-1968 eta 1977-2003 bitartean argitaraturiko Komiki aldizkaria. Bere pertsonaia nagusia Kili-Kili zen, mutiko euskaldun bat
Ipurbeltz Erein argitaletxeak sortu zuen eta bizirik 1977 tik 2008ra. Bere bizitan partaide asko izan zuen: Anjel Lertxundi, Antton Olariaga, Jesus Lucas,Tomas Hernandez Mendizabal, Jon Zabaleta, Antton Dueso, Miguel Berzosa, Manu Ortega, besteak beste.
Xirrixta Euskal Kultur Erakundeak Ipar Euskal Herrian sortutako haurrentzako aldizkaria izan zen, 1992-1998 bitartean.
Kometa 1996 eta 1998 urte bitartean Letrazopa Elkarteak eta Xirriztazaleak Elkarteak argitaratutako haur eta gazte literaturaren gaineko bihilabetekaria.
Txinpum Gipuzkoako Abesbatzen Elkarteak Lezon sortutako aldizkaria 1995-1999 bitartean
Xabiroi Xabiroi : Euskal herriko ikastolen konfederazioaren komiki-aldizkaria da. 2005ean sortu zen. Dani Fano marrazkilariak koordinatzen du. Euskarazko literatura grafikoa zabaltzeko asmoz ekin zion bideari, eta, horretarako urtean lau aldiz argitaratzen da

2 Euskarazko gaur egungo komikigintza[aldatu iturburu kodea]

Egileak[aldatu iturburu kodea]
Artikuluak Azalpena Lankidea Egoera
[Euskal Herriko Komikigileak] zerrenda osatzen Wikipedian zehar dauden komikigileak dagokion kategorian sartu da2lenharria
Komikiak eta aldizkariak[aldatu iturburu kodea]
Artikuluak Azalpena Lankidea Egoera
Joseph Camino saria

3 Euskal Herriko komikigintza (ez euskarazkoa)[aldatu iturburu kodea]

Egileak[aldatu iturburu kodea]
Artikuluak Azalpena Lankidea Egoera
Komikiak eta aldizkariak[aldatu iturburu kodea]

Donostian eta Bilbon[aldatu iturburu kodea]

Aldizkariaren izena
Datak
Kokapena
Argitaletxea
Lankidea
Egoera
Pelayos semanario infantil 1936-1938 Donostia Junta Nacional Carlista de Guerra Gelatxo testua Gelatxo testua
Flecha 1937-1938 Donostia Junta Nacional de Prensa y Propaganda de Falange Española y de las JONS Gelatxo testua Gelatxo testua
Flechas y Pelayos 1938-1942;1943-1948 Donostia; Madril Delegación Nacional del Frente de Juventudes Gelatxo testua Gelatxo testua
Pinocho 1944-1948 Bilbo Fher Gelatxo testua Gelatxo testua

Besteak[aldatu iturburu kodea]

Aldizkariaren izena
Datak
Kokapena
Argitaletxea
Lankidea
Egoera
Buffalo Bill: aventuras emocionantes 1920 Bartzelona Sopena
Gelatxo testua
Gelatxo testua
Florita revista para niñas 1949 Bartzelona Cliper Gelatxo testua Gelatxo testua
Lupita 1949 Bartzelona Cliper Gelatxo testua Gelatxo testua
Gente menuda 1906-1911; 1912-1932 Madril [s. n.] Gelatxo testua Gelatxo testua
Chicos 1938 Madril C. Gil Gelatxo testua Gelatxo testua
Vidas ejemplares 1954 Madril; Mexiko Novaro Gelatxo testua Gelatxo testua


4 Munduko komikigintza[aldatu iturburu kodea]

Egileak eta Komikiak[aldatu iturburu kodea]
Egilea Komikia Lankidea Egoera
Hergé Tintin
Martamazao
Yes check.svg Egina
Albert Uderzo Asterix
Martamazao
Yes check.svg Egina
René Goscinny Asterix
Martamazao
Yes check.svg Egina
Aldizkariak[aldatu iturburu kodea]
Artikuluak Azalpena Lankidea Egoera

Bibliografia[aldatu iturburu kodea]

monografiak[aldatu iturburu kodea]

  • Alary, Viviane (ed) (2002). Historietas, comics y tebeos españoles. Presses Universitaires du Mirail: Hespérides Espagne, Université de Toulouse, Le Mirail.
  • Ascunce, José Angel (ed) (1999). El cómic donostiarra. Honetan: San Sebastian , capital cultural: (1936-1940). Donostia, Mitxelena. 91-222 orr.
  • Batzuk, (2017). Historietas del TBO:1917-1977. Erakusketaren katalogoa. Madrid: ABC Museoa. ISBN 978-84-946767-5-8
  • Cuadrado, Jesús (2000). Atlas español de la cultura popular: De la historieta y su uso 1873-2000, Madril: Ediciones Sinsentido/Fundación Germán Sánchez Ruipérez. 2 v. ISBN 84-89384-23-1.
  • Díaz de Guereñu , Juan Manuel (2004). Habeko mik : (1982-1991) : euskal komiki ahalegina, [Bilbao] : Astiberri ; Donostia : Deustuko Unibertsitatea. ISBN 84-7485-962-X
  • Díaz de Guereñu , Juan Manuel (2006). 30 x 30 : dimensiones de nuestra historieta = gure komikiaren tamaina : (1976-2006). Argitaratzailea: Astigarraga : Gráficas Michelena : Asociación de Dibujantes de Cómic Atiza
  • Ipurbeltz, (ed) (2002).Ipurbeltz 1977-2002. Erein. ISBN 9788497460699
  • Infame , Kike, Begoña , Mikel (2002). Komikia : euskal komikia 1975-2017 = El cómic vasco. : Bizkaiko Foru Aldundia, Euskara eta Kultura Saila = Diputación Foral de Bizkaia, Departamento de Euskara y Cultura. ISBN 978-84-7752-621-6
  • Komik10, (ed) (2009). Komik 10 : euskal komikia azkeneko hamarkadan. Donostia Kultura. ISBN 978-84-89668-76-8
  • Kortazar , Jon (2017). Egungo euskal komikiaren historia, Bilbo : Universidad del País Vasco, Servicio Editorial = Euskal Herriko Unibertsitatea, Argitalpen Zerbitzua ISBN 978-84-9082-629-4
  • Lorente Aragón, Juan Carlos (2000).Los tebeos que leía Franco en la Guerra civil. Madril: IMPHET.
  • Martín Martínez, Antonio (02/1968). Apuntes para una historia de los tebeos III. Tiempos heroicos del tebeo español (1936-1946). Madrid: Revista de Educación, n.º 196.
  • Martín , Antonio (1978). Historia del cómic español: 1875-193. Barcelona: Editorial Gustavo Gili.
  • Muñoz , Joxean, Diaz Noci , Javier (2003). Jon Zabalo Ballarin, "Txiki". Donostia: Gipuzkoako Foru Aldundia.
  • Otero, Luis (2000). Flechas y Pelayos. Moral y estilo de los niños franquistas que soñaban imperios, Madril: Edaf.
  • Segura, Rosa (2014). Ediciones TBO ¿dígame?: memorias secretas de una secretaria, Barcelona: Diminuta. ISBN 9788494239908
  • Unsain , Jose María (2004). Antecedentes del comic en Euskadi (1894-1939), [San Sebastián-Donostia] : Ttarttalo. ISBN 84-86202-47-7
  • Unsain , Jose Maria, Ayerbe , Enrique (2005). Entziklopedia enblematikoa - Arte aplikatuak I - Historia grafikoa - Grabatuak, binetak, komikia, Umore grafikoa Bilbo eta Donostiako prentsan 1865-1936 (Jose Maria Unsain) eta Komikiaren aurrekariak Euskal Herrian 1890-1939 (Jose Maria Unsain) atalak. Lasarte-Oria: Etor-Ostoa argitaletxea.
  • Unsain , Jose Maria, Ayerbe , Enrique, Azpilikueta , Luis Maria, Diaz de Guereñu , Juan Manuel, Domench , Jose Maria, Tuduri Esnal , Jose Maria (2005). Entziklopedia enblematikoa - Arte aplikatuak II - Historia grafikoa - Ilustrazioak, kartelak, komikiak, Komikiaren historia Euskadin 1936-2004 (Jose Maria Unsain) eta XXI. mendeko marrazkigileak Nafarroako prentsan (Luis Maria Azpilikueta eta Jose Maria Domench) atalak. Lasarte-Oria: Etor-Ostoa argitaletxea.

hemeroteka[aldatu iturburu kodea]

  • Xabiroi komiki-aldizkaria. Ikastolen Elkarteak. (2005-)
  • El Balanzin. Getxoko Komiki Azoka. (2005-)
  • Pan-pin Zeruko Argia aldizkaria (1960-1970)
  • Kili-Kili. (1966-1968 eta 1977-2003)
  • Ipurbeltz. Erein argitaletxea (1977- 2008)
  • Habeko Mik. HABE (1982-1991)
  • Xirrixta: Euskal Kultur Erakundeak Ipar Euskal Herrian (1992-1998)
  • Kometa: Letrazopa Elkartea eta Xirriztazaleak Elkartea. (1996 –1998).

Iturri digitalak[aldatu iturburu kodea]