Abbastar Kaliferria
|
Abbastar kaliferria |
|||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 750 – 1258
Kaliferria |
|||||||||
|
|
|||||||||
Abbastar Kaliferria, bere hedadura handienean, 850. urtearen inguruan. Berde ilunezko lurrak laster galdu zituen. |
|||||||||
| Sorrera | 750 | ||||||||
| Ezeztapena | 1258 | ||||||||
| Hiriburua | Bagdad | ||||||||
| Hizkuntza(k) | Arabiera | ||||||||
| Erlijioa | Islam sunita | ||||||||
|
|||||||||
Abbastar kaliferria[1] (arabieraz: العبّاسيّون, al-‘Abbāsīyūn) Mahoma hil ondoren sortutako lau kaliferrietatik hirugarrena izan zen. Abbastar leinuaren kalifak ziren bere buruzagiak. Hauek omeiarrrak bere lurraldeetatik, Al Andalus izan ezik, bota ondoren Bagdad bihurtu zuten bere hiriburua.
Leinuaren sortzailea Mahomaren osabarik gazteena zen Abbas ibn Abd al-Muttalib izan zen. 750. urtean bere jatorrizko lurraldeak Harranen bazeuden ere, 762an Harranetik Bagdadera joan ziren. Bi mendetan zehar gora egin ondoren, bere armadaren unitaterik ospetsuena osatzen zuten turkiar mamelukoek pixkanaka pixkanaka boterea kendu zioten. 150 urtez Persia arabiar munduaren erdigunea izan ondoren, bertan bere emirrek ordezkatuak izan ziren. Era berean Al Andalusen omeiarrek, Magreben fatimiek Ifriqiyan Aglabidarrek ordezkatuak izan ziren.
Hala ere, bere inperioaren behin betiko desagerpena 1258an gertatu zen. Orduan Hulagu khanak Bagdad eta hiru urte geroago Egipto konkistatu zituen. Egipton mamelukoek 1519 arte botere politikoa bazuten ere, abbastarrek botere erlijiosoa aldarrikatu zuten, Otomandar Inperioak eskualdea konkistatu arte.
Eduki-taula |
[aldatu] Abbastar kalifen zerrenda
[aldatu] Harranen
- Abu'l Abbas As-Saffah 750 – 754
[aldatu] Bagdaden
- Al-Mansur 754 – 775
- Al-Mahdi 775 – 785
- Al-Hadi 785 – 786
- Harun al-Rashid 786 – 809
- Al-Amin 809 – 813
- Al-Ma'mun 813 – 833
- Al-Mu'tasim 833 – 842
- Al-Wathiq 842 – 847
- Al-Mutawakkil 847 – 861
- Al-Muntasir 861 – 862
- Al-Musta'in 862 – 866
- Al-Mu'tazz 866 – 869
- Al-Muhtadi 869 – 870
- Al-Mu'tamid 870 – 892
- Al-Mu'tadid 892 – 902
- Al-Muktafi 902 – 908
- Al-Muqtadir 908 – 932
- Al-Qahir 932 – 934
- Ar-Radi 934 – 940
- Al-Muttaqi 940 – 944
- Al-Mustakfi 944 – 946
- Al-Muti 946 – 974
- At-Ta'i 974 – 991
- Al-Qadir 991 – 1031
- Al-Qa'im 1031–1075
- Al-Muqtadi 1075–1094
- Al-Mustazhir 1094–1118
- Al-Mustarshid 1118–1135
- Ar-Rashid 1135–1136
- Al-Muqtafi 1136–1160
- Al-Mustanjid 1160–1170
- Al-Mustadi 1170–1180
- An-Nasir 1180–1225
- Az-Zahir 1225–1226
- Al-Mustansir 1226–1242
- Al-Musta'sim 1242–1258
[aldatu] Kairon
- Al-Mustansir 1261–1262
- Al-Hakim I (Kairo) 1262–1302
- Al-Mustakfi I.a Kairokoa 1303–1340
- Al-Wathiq I.a 1340–1341
- Al-Hakim II.a 1341–1352
- Al-Mu'tadid I.a 1352–1362
- Al-Mutawakkil I.a 1362–1383
- Al-Wathiq II.a 1383–1386
- Al-Mu'tasim 1386–1389
- Al-Mutawakkil I.a (berrezarpena) 1389–1406
- Al-Musta'in 1406–1414
- Al-Mu'tadid II.a 1414–1441
- Al-Mustakfi II.a 1441–1451
- Al-Qa'im 1451–1455
- Al-Mustanjid 1455–1479
- Al-Mutawakkil II.a 1479–1497
- Al-Mustamsik 1497–1508
- Al-Mutawakkil III.a 1508–1517
[aldatu] Erreferentziak
- ↑ Toynbee, Arnold (2000) (Euskaraz), Historiaren azterketa I, Klasikoak, 52. or., ISBN 84-88303-32-7, http://www.klasikoak.com/pdf/8488303327.pdf
| Artikulu hau historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |