Bilboko Aste Nagusia
Bilboko Aste Nagusia Bizkaiko hiriburuko festa nagusiak dira. Bilboko konpartsak dira jaietako bultzatzaile historiko nagusiak, Bilboko Udalarekin batera, txosnen inguruan festagune zabala antolatzen dute. Jaietan, beste eragile batzuek ere parte hartzen dute.
Kutsu erlijiosoa eduki ordez, festek eusten diote euren izaera herrikoi eta aldarrikatzaileari, izaera kultural, sozial eta politikoari atxikita. Mari Jaia da jaien sinbolo nagusia, Mari Puri Herrero margolariak 1978an Jaien Batzordearen eskariz asmatutako pertsonaia. "Badator Mari Jaia" da 1997tik jaietako abesti ofiziala, Edorta Jimenezen hitzak eta Kepa Junkeraren musika moldaketak dituena. Hori bai, jaien hasiera markatzen du Andra Mari egunak,(abuztuaren 15)a, horren hurrengo ostiralean hasten baitira urtero.
Historiari dagokionez, mugarri tristea ezarri zuten 1983ko uholdeek, (abuztuaren 26an eta 27an), festak bertan behera utzi ez ezik, Euskal Herriko gizarte osoa astindu baitzuten.
Urtero, pregoilaria izendatzen dute, hirian ezaguna den edo hiriarekin lotura handia duen pertsona izaten da.
Txupineroa, aldiz, beti konpartsa bateko kidea da eta orain arte emakumezkoa izan da beti. Bilbon txupinaren jaurtiketa esaten zaio, Iruñean txupinazoa den bitartean
Eduki-taula |
[aldatu] Historia
1978an abiatu zen lehenengo ekitaldia, Txomin Barullo konpartsak irabazitako ideien lehiaketan proposatutakoan oinarrituta.
[aldatu] Konpartsak
Gaur egun 30 konpartsa inguru daude, 2002an sortutako Bilboko Konpartsen Federakundeak koordinaturik. Beteranoen artean Txomin Barullo, Arrainak, Bizizaleak, Hontzak, Kobeta Mendi, Moskotarrak, Pinpilinpauxa, Satorrak eta Uribarri ditugu, 1978an jaiekin eurekin batera sortutakoak. Berrienak, aldiz, Altxa Porrue, Txinbotarrak eta Zaratas dira.
2005ean Gogorregi Konpartsa koordinakundetik at gelditu zen.
[aldatu] Pregoilariak
- 1981 - Juan Jesus Fernandez de Retana
- 1982 - Josu Torre
- 1983 - Iñigo Liceranzu, Athleticeko jokalaria.
- 1984 - Txema Noriega, Athleticeko jokalaria.
- 1985 - Amalia Iglesias
- 1987 - Fernando Egileor, Frantziak kanporatutako errefuxiatua.
- 1988 - 1978ko lehenengo Jai Batzordeko Kideak
- 1989 - "Boni" Fernandez
- 1990 - Jon Lopategi, bertsolaria.
- 1991 - Pello Zubiria
- 1992 - Marino Lejarreta, txirrindularia.
- 1993 - Alfonso Irigoien
- 1994 - Jose Angel Iribar, Athleticeko jokalari ohia.
- 1995 - Julian Fernandez
- 1996 - Alicia Carreño
- 1997 - Unai Iturriaga, bertsolaria.
- 1998 - Jose Maria Arrate, Athleticeko presidentea.
- 1999 - Irkus Robles
- 2000 - Loli Astoreka, aktorea.
- 2001 - Gaztedi Dantza Taldea
- 2002 - Bilbao Basket, hiriko saskibaloi taldea.
- 2003 - Bizkaiko Arrantzaleak
- 2004 - Julio Ibarra, ETBko aurkezlea.
- 2005 - Juanjo San Sebastian, mendizalea ,
- 2006 - Maribi Bilbao, aktorea.
- 2007 - Kepa Junkera, musikaria.
- 2008 - Aitor Elizegi, sukaldaria
- 2009 - Joseba Solozabal, kazetaria
- 2010 - Isidro Elezgarai, Euskadiko Kutxaren kanpo harremanetarako arduraduna
- 2011 - Kirmen Uribe, idazlea
[aldatu] Txupinerak
Festetako txupineroa beti emakumezkoa eta konpartsaren bateko kidea izaten da, hortik "txupinera" hitza erabiltzearena. Hurrenez hurren, hauek izan dira orain artekoak:
- 1978: Ana Isabel Artziniega, Araba Etxea*
- 1979: Maria Jesus Agirregoitia, Uribarri
- 1981: Montse Valerio, Kaixo
- 1982: Anabel Fernandez, Moskotarrak
- 1983: Alazne Olabarrieta, Mamiki
- 1984: Maria Ascensión Cruces, Txintxarri*
- 1985: Maria Luisa Crespo, Intxausti
- 1986: Manoli Cruces, Gautxoriak*
- 1987: Magdalena Landa, Ardoa Barrura*
- 1988: Itziar Pagaldai, Zaratarrak*
- 1989: Eva Dolado, Bizizaleak
- 1990: Itsaso Goti, Kaskagorri
- 1991: Miren Barrutia, Hau Pittu Hau!
- 1992: Txelo Martinez, Tximitxurri
- 1993: Nerea Ahedo, Adiskideak
- 1994: Josune Bañales, Gogorregi
- 1995: Sandra Guzman, Hontzak
- 1996: Arantza de Jesus, Hor Dago!
- 1997: Soni Charcan, Aixe Berri
- 1998: Sonia Villamor, Kobeta Mendi
- 1999: Arantza Garbaio, Pa..Ya
- 2000: Aitziber Zalbide, Lehoiak
- 2001: Berta García, Irrintzi
- 2002: Lurdes Luke, Satorrak
- 2003: Maite Perez, Pinpilinpauxa
- 2004: Begoña Benedicto, Askapeña
- 2005: Aitziber Adell Ateka, Tintigorri
- 2006: Marta Gerrikabeitia, Sinkuartel
- 2007: Larraitz Cisneros, Altxa Porrue
- 2008: Isabel Isazelaia, Algara
- 2009: Sonia Polo, Eguzkizaleak
- 2010: Aratz Irazabal, Txinbotarrak
- 2011: Patricia Lezama, Mekaguen
* Dagoeneko desagertutako konpartsak.
[aldatu] Kanpo loturak
- Aste Nagusia 2010 Bilboko Udalaren webgunean.
- Bilboko konpartsen webgunea
- Bilboko Aste Nagusiaren Momentuak
