Etika

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Etika (grezierazko ήθος, "íthos", hitzetik; euskaraz, ohitura), batzuetan filosofia moral ere deitua, ona, egokia eta moralari jarraiki zuzena denaren oinarriak aztertzen dituen filosofiaren adarra da. Askatasuna modu egokian kudeatzeko jakinduria moduan ere definitzen da.[1] Bertutetsu eta zoriontsu izateko nola bizi, norberaren helburuak baliozkoak diren eta horiek lortzeko nola jokatu behar den eta norberaren jokabidea zuzena den epaitzean kontzientzia, agintea edo arrazoia kontuan hartu behar dugun aztertzen ditu etikak. Moralak irizpide filosofiko, erlijioso eta kulturalen arabera ona eta txarra, zuzena eta okerra, besterik gabe bereizten dituen bitartean, etikak ona eta txarra bereizten dituen printzipio eta irizpide horiei buruz arrazionalki ikertzen du. Arrazionalki gogoeta eginez, etikaz hausnartuz alegia, zuzena dena etikoa dela ere esaten da. Beraz, etika eta morala estuki loturik daude, epai etikoak egitean pertsona, egoera edo ekintza baten moraltasuna ere baloratu egiten baita. Hain zuzen ere, epai etikoek eta arau moralek ona, txarra, zuzena, okerra, nahitaezkoa adjektiboak partekatzen dituzte.

Etika adar zenbaitetan banatzen da: metaetika printzipio etikoen jatorria eta zentzua aztertzen ditu, etika normatiboak egoera orokorretan nola jokatu behar genukeen aztertzen du (balio moralen inguruan, axiologia atalean; bizitza zoriontsuari buruz, eudemonologian; eta betebeharren inguruan, deontologian); azkenik, etika aplikatuak egoera eztabaidatsu konkretuak aztertzen ditu, hala nola abortoaren kasuan, animalien eskubideei edo heriotza zigorrari buruz. Etika aplikatuaren baitan bioetika adarra bereizten da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Soto, I. 2004: "Etika" in Filosofiako gida, Bilbo, UEU. ISBN 84-8438-048-3
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Etika Aldatu lotura Wikidatan