Aguilar del Río Alhama
| Aguilar del Río Alhama | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Errioxako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Alkatea | Tovías Ramón Martínez López | ||||||||||
| Izen ofiziala | Aguilar del Río Alhama | ||||||||||
| Posta kodea | 26530 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 26003 | ||||||||||
| Herriburua | Aguilar del Río Alhama | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°57′42″N 1°59′40″W / 41.961666666667°N 1.9944444444444°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 54,11 km² | ||||||||||
| Altitudea | 642 m | ||||||||||
| Mugakideak | Cervera del Río Alhama, Cigudosa, Dévanos, Navajún, San Felices, Valdemadera eta Ágreda | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 421 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 8 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | LO | ||||||||||
| aguilar-inestrillas.org | |||||||||||
Aguilar del Río Alhama Errioxako udalerria da. Azken erroldaren arabera 421 biztanle zituen 54,1 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cervera del Río Alhama, Cigudosa, Dévanos, Navajún, San Felices, Valdemadera eta Ágreda.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 214 gizon, 216 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 49,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 43,6) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 18,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 20,7 —probintzian % 18,8—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 89 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 53,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Maroko, Ekuador dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 768 etxebizitza zeuden: 215 (% 28,0) nagusiak eta 553 (% 72,0) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 4 plazarekin (4 plaza etxebizitzako).[5]
Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 545 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 289 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 600-800 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 157 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 7,9 igo zen (505 €/m²). Balio hori Errioxako udalerrien medianaren (670 €/m²) % 18,7 azpitik zegoen.[6]
Etxebizitza multzoa
Errioxako mapa
Guztira 215 etxegune zeuden, eta horietatik 83 (% 38,6) pertsona bakarrekoak ziren.[7]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 394 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 23,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 34,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,0.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,6 zen 2021ean eta % 23,1 2024an; beraz, 2,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 23,4 izatetik % 19,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 23,2 ziren, eta gizonen artean % 23,0; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 22,6 eta gizonen % 15,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 91 | % 23,1 | 47 | % 23,0 | 44 | % 23,2 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 91 | % 23,1 | 60 | % 29,4 | 31 | % 16,3 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 137 | % 34,8 | 65 | % 31,9 | 72 | % 37,9 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 75 | % 19,0 | 32 | % 15,7 | 43 | % 22,6 |
| Guztira | 394 | % 100,0 | 204 | % 100,0 | 190 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 20,6 | % 20,1 | % 35,9 | % 23,4 | 418 |
| 2022 | % 22,1 | % 19,9 | % 36,1 | % 21,9 | 407 |
| 2023 | % 22,8 | % 21,5 | % 34,9 | % 20,8 | 395 |
| 2024 | % 23,1 | % 23,1 | % 34,8 | % 19,0 | 394 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.889 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 28.328 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.827 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.750 euro zen. Errenta gordina 16.390 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 50,5[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29), beste diru-sarrerak (% 15,4), langabezia-prestazioak (% 1,1), beste prestazioak (% 4,1).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 29,5 da, probintziakoaren (29,6;
Errioxako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,5;
Errioxako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Aguilar del Río Alhama udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 176 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 44,9; gainerako % 55,1 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 4,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,7 zen eta emakumezkoena % 36,5; langabezia-tasa, aldiz, % 5,6 eta % 2,9 zen, hurrenez hurren.[12]
Okupatuen kopurua 173 zen 2023ean, 2021eko 182etik behera.[13] Emakumeek okupatuen % 38,2 osatzen dute, eta gizonek % 61,8.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 168 | % 42,9 | 101 | % 49,8 | 67 | % 35,4 |
| Langabeak | 8 | % 2,0 | 6 | % 3,0 | 2 | % 1,1 |
| Inaktiboak | 216 | % 55,1 | 96 | % 47,3 | 120 | % 63,5 |
| Guztira | 392 | % 100,0 | 203 | % 100,0 | 189 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 45,1), industria (% 40,5), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 10,4) eta eraikuntza (% 4,0).[13]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,2; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 27,2), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 21,4.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 48,6 eta emakumeen % 42,4).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 37 | % 21,4 | 21 | % 19,6 | 16 | % 24,2 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 80 | % 46,2 | 52 | % 48,6 | 28 | % 42,4 |
| Oinarrizko okupazioak | 47 | % 27,2 | 29 | % 27,1 | 18 | % 27,3 |
| Ez dago jasota | 9 | % 5,2 | 5 | % 4,7 | 4 | % 6,1 |
| Guztira | 173 | % 100,0 | 107 | % 100,0 | 66 | % 100,0 |
Okupatuen % 74,6 besteren konturako langileak dira, eta % 25,4 norberaren konturakoak.[15]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 44 | % 25,4 | 29 | % 27,1 | 15 | % 22,7 |
| Besteren kontura | 129 | % 74,6 | 78 | % 72,9 | 51 | % 77,3 |
| Guztira | 173 | % 100,0 | 107 | % 100,0 | 66 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 61 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 847 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 54,1 km² denez, NAE lurraldearen % 15,7 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 39,8 lur goldagarria (338 ha, 22 ustiategitan), % 39,4 larre iraunkorrak (333 ha, 10 ustiategitan), % 20,7 arbolak (175 ha, 56 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,83 ha, 2 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,24 ha, 8 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.079 behi (probintziako 2. kopururik handiena) zeuden[18][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 252 gidari zeuden erroldatuta: 171 gizon (% 67,9) eta 81 emakume (% 32,1)[19]. Biztanleen % 58,6 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 451 ibilgailuk osatzen zuten: 223 turismo, 71 furgoneta, 56 kamioi, 38 motozikleta eta 35 ziklomotor[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 519 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (492) gainetik eta Espainiakoaren (525) parean.
Turismoen batez besteko adina 14 urtekoa zen; turismoen % 4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 18,4k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 63 diesel zen eta % 37 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,6k ez zuen etiketarik[oh 5].
Azpiegitura eta garraioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Automoviles Rio Alhama autobus konpainiak Aguilar Tuterarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:
- Aguilar del Río Alhama - Fitero - Cintruenigo - Corella eta Tutera
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Errioxa.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Errioxa.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) Mapa interactivo de precios de la vivienda en España. CoHispania.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Errioxa.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Errioxa.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Errioxa.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1637495.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Errioxa.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Errioxa.tab (Wikimedia Commons).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Aguilar del Río Alhamako Udalaren webgunea
| Artikulu hau Errioxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

