Aleazio-altzairu
| Altzairuak |
|---|
 |
| Faseak |
| Mikroegiturak |
| Motak |
| Burdinan oinarritutako beste material batzuk |
Aleazio-altzairua[1], altzairu aleatua[2] ere esaten zaiona, beren propietate mekanikoak hobetzeko elementu kimiko dituen, pisuan % 1,0tik % 50era bitartekoa, altzairu mota da. Aleazio-altzairuak bi taldetan banatzen dira: aleazio txikiko altzairuak[2] eta aleazio handiko altzairuak[2]. Bien arteko bereizketa aldatu egiten da: Smith eta Hashemik % 4an kokatzen du muga aleazio-materialen pisuan,[3] eta Degarmok, berriz, % 8,0an.[4] Aleazio-altzairua normalean aleazio txikikoak izendatzen ditu.
Altzairu oro aleazioa da, baina altzairu guztiak ez dira aleazio-altzairuak. Altzairu sinpleenak burdina (Fe) ( % 99 inguru), karbonoz aleatua (C) ( % 0,1 – 1 inguru, motaren arabera) dira. Hala ere, "aleazio-altzairua" terminoa karbonoaz gain beste elementu aleatzaile batzuk dituzten altzairuei buruzko termino estandarra da, normalean manganesoa (ohikoena), nikela, kromoa, molibdenoa, banadioa, silizioa eta boroa. Hain ohikoak ez diren aleazio-materialak aluminioa, kobaltoa, kobrea, zerioa, niobioa, titanioa, tungstenoa, eztainua, zinka, beruna eta zirkonioa izan daitezke.
Hona hemen aleazio-altzairuen propietateen hobekuntza karbono-altzairuen aldean: erresistentzia, gogortasuna, zailtasuna, higadurarekiko erresistentzia, tenplagarritasuna eta beroko erresistentzia. Propietate hobeak lortzeko, altzairuak tratamendu termikoa izatea behar izan dezake.
Aleazio-altzairu horietako batzuek oso aplikazio zorrotzak dituzte, hala nola erreakzio-motor baten turbina-besoetan, ibilgailu espazialetan eta erreaktore nuklearretan. Burdinaren propietate ferromagnetikoak direla eta, aleazio-altzairu batzuek oso aplikazio garrantzitsuak dituzte magnetismoari erantzuteko, hala nola motor elektriko bat edo transformadore bat.
Hona hemen aleazio txikiko altzairu nagusiak:
| AISI/SAE izendapena | Konposizioa |
|---|---|
| 13xx | Mn 1,75 % |
| 40xx | Mo 0,20 % edo 0,25 % edo 0,25 % Mo & 0,042 % S |
| 41xx | Cr 0,50 % edo 0,80 % edo 0,95 %, Mo 0,12 % edo 0,20 % edo 0,25 % edo 0,30 % |
| 43xx | Ni 1,82 %, Cr 0,50 % - 0,80 %, Mo 0,25 % |
| 44xx | Mo 0,40 % edo 0,52 % |
| 46xx | Ni 0,85 % edo 1,82 %, Mo 0,20 % edo 0,25 % |
| 47xx | Ni 1,05 %, Cr 0,45 %, Mo 0,20 % edo 0,35 % |
| 48xx | Ni 3,50 %, Mo 0,25 % |
| 50xx | Cr 0,27 % edo 0,40 % edo 0,50 % edo 0,65 % |
| 50xxx | Cr 0,50 %, C 1,00 % min |
| 50Bxx | Cr 0,28 % edo 0,50 % |
| 51xx | Cr 0,80 % edo 0,87 % edo 0,92 % edo 1,00 % edo 1,05 % |
| 51xxx | Cr 1,02 %, C 1,00 % min |
| 51Bxx | Cr 0,80 % |
| 52xxx | Cr 1,45 %, C 1,00 % min |
| 61xx | Cr 0,60 % edo 0,80 % edo 0,95 %, V 0,10 % edo 0,15 % min |
| 86xx | Ni 0,55 %, Cr 0,50 %, Mo 0,20 % |
| 87xx | Ni 0,55 %, Cr 0,50 %, Mo 0,25 % |
| 88xx | Ni 0,55 %, Cr 0,50 %, Mo 0,35 % |
| 92xx | Si 1,40 % edo 2,00 %, Mn 0,65 % edo 0,82 % edo 0,85 %, Cr 0,00 % edo 0,65 % |
| 94Bxx | Ni 0,45 %, Cr 0,40 %, Mo 0,12 % |
| ES-1 | Ni 5 %, Cr 2 %, Si 1,25 %, W 1 %, Mn 0,85 %, Mo 0,55 %, Cu 0,5 %, Cr 0,40 %, C 0,2 %, V 0,1 % |
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskalterm: [Metalurgia Hiztegia] [2012] eta [Arkitektura Hiztegia] [2026]
- 1 2 3 Euskalterm: [Metalurgia Hiztegia] [2012]
- 1 2 Smith & Hashemi 2001, 394 or. .
- ↑ Degarmo 2001.
Bibliografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Degarmo, E. Paul; Black, J T.; Kohser, Ronald A.. (2007). Materials and Processes in Manufacturing. (10. argitaraldia) Wiley ISBN 978-0-470-05512-0..
- Groover, M. P.. (2007). Fundamentals of Modern Manufacturing: Materials, Processes and Systems. (3. argitaraldia) Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 978-0-471-74485-6..
- Smith, William F.; Hashemi, Javad. (2001). Foundations of Material Science and Engineering. (4. argitaraldia) McGraw-Hill ISBN 0-07-295358-6..
