Kandelario

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Kandelario egunean, ohitura dago kristau tradizioko hainbat herrialdetan kandelak bedeinkatu eta pizteko.

Kandelario, Kandelaria edo Kandelairu Ama Birjinaren Garbikuntza ospatzen duen jai kristaua da, otsailaren 2an ospatzen dena. Antzina, inauteriei hasiera emateko data zen.

Herri tradizioaren arabera, neguaren luzea edo laburra neurtzen da egun horretako eguraldiaren arabera: Kandelario bero, negua dator gero; Kandelario hotz, negua joan da motz. Eguneko ezaugarrien arabera negua luzatuko den ala ez pronostikatze hau, izatez, AEBetan ospetsu bihurtu den Marmotaren Egunarekin lotuta dago. Izan ere, Kandelaria eta Marmotaren Eguna Europako tradizio beretik sortzen diren bi aurpegi dira. Hibernatzen duten ugaztunek lozorroari uztea ala ez uzteko aukera batekin dagoen lotua tradizio hori,[1] eta Euskal Herrian hartz baten esnatzearekin lotu izan ohi da, normalean Inauterien zikloarekin lotuta.[2]

Euskal Herrian kandelak eta argizariak bedeinkatzeko eguna ere bada, urtean zehar eguraldiak ekarritako ezbehar eta gaixotasunetatik babesteko. Bedeinkapena era askotan egin izan da, hala nola atzamarra urtutako argizaritan jarri eta hiru aldiz aitaren eginez eta buruko ile zenbait errez[3].

Jai kristaua X. mendean abiarazi bazen ere, Quadragesima Epiphania izenez ezagutzen zen eta IV. mendetik ospatzen zen jaian du jatorri.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Kandelario
  1. (Euskaraz)  Pérez Iglesias, Juan Ignacio, «Kandelaria - Zientzia Kaiera», Zientzia Kaiera, https://zientziakaiera.eus/2014/02/02/kandelaria/. Noiz kontsultatua: 2018-02-02 .
  2. (Euskaraz)  Araolaza, Oier, Inauteri goiztiarrak — Eibar.ORG | Eibarko peoria, https://eibar.org/blogak/oier/30. Noiz kontsultatua: 2018-02-02 .
  3. (Gaztelaniaz)   Dueso, José, El calendario tradicional vasco, 30. orrialdea .