Arre (Nafarroa)

Artikulu hau Ezkabarteko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus Arre.

Arre
Nafarroa
Udalerria	Ezkabarte
Arre Arre
Koordenatuak:	42°50′32″N 1°36′35″W

Arre Ezkabarteko kontzejua da. 2011ko erroldaren arabera, 1012 biztanle ditu. Iruñeatik 5 km-tara dago, Ezkaba mendiaren iparraldean.

Historia

Bere lurraldean brontzezko bi lamina aurkitu ziren, bertan abegirako bi kontratu agertzen dira, 57. eta 185. urtekoak eta inskripzio bat, erromatar garaikoa ere bai. Hiruren sorkuntza ezezaguna da, hala ere, “corpus inscriptionum latinarum”-an gordeta daude.

Antzinako jaberik gabeko jaurerria, Antso VII.a Indartsuarengatik emandakoa, Bidaurreko Jan y Gili (1218), Orreagako Santa Mariarena izan zen gero, Karlos III.ari eman ziola (1406) Valcarlos ordez. Urte berean Nicolas Blanc-ek hartu zuen enkante publiko batean 2000 libra ordainduz. 1427an Juan de Ezpeletak bere erroldak hartzen zituen; garizko 10 kahizetan oinarritzen zen, garagarrezko horrenbeste eta 62 soldata. San Juan de Jerusaleneko Abegitsuek landak eskuratu zituzten (1272). Kontzejuak herriko eliza baztertu zuen (1297) Orreagako Santa Mariaren alde. XV. mendean, jada, erromesentzako ospiteala bazegoen

Erregeak, 1665ean, behe eta erdi-jurisdikzioa eman zion José Antonio Camargori, Antsoaineko jauregien jabea, Arre bera, Ezpeleta, Orikain eta Celigüeta, 6.000 dukerriengatik; jaurerri bezala mantendu zen jurisdikzio mota honen kentzea eman zen arte XIX. mendearen lehenengo herenean. Hau guztiarekin, 1802an jurisdikzio zibila eta ekonomikoaz gozatzen zuen, haraneko diputatuak eta herriaren bidez hautatutako agintariek jarduten zutelarik (jaurerrietan ohikoa zenaren aurka, bere autoritateak jaunaren bidez hautatuak zirelarik), bitartean Villarreako kondeak –herria izen honekin ere ezagutzen zen- jurisdikzio kriminala hartzen zuen eta, beraz, alkatea izentzen zen. Oraindik erromesentzako ospitalea mantentzen zuen, bere elizarekin, kaperauarekin, abegitsuarekin eta demandantearekin.

Demografia eta biztanleria

Arreko biztanleria

2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008
669	696	760	781	822	904	934	966	993

Azpiegiturak eta garraioa

Iruñerriko Eskualdeko Hiri Garraioaren honako lineek eskaintzen dute zerbitzua Arren:

Linea	Ibilbidea	Ordutegia	Maiztasuna	Oharrak
	Barañain - Atarrabia - Arre	06:23 - 22:29	16 zerbitzu eguneko

Ikus, gainera

• Ezkabarte

Artikulu hau Nafarroako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.