Eufrates
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kokapena | Mesopotamia | |||||
| Luzera | 2.800 km | |||||
| Arroa | 765.831 km² | |||||
| Emaria | 818 m³/s | |||||
| Iturburua | Taurus mendiak, Turkia (4.500 m) | |||||
| Ibai ahoa | Xatt al-Arab > Pertsiar Golkoa | |||||
Eufrates[1] —Eufrates ibaia bezala ere ezaguna— (turkieraz: Firat; arabieraz: الفرات al-Furāt) Mendebaldeko Asiako ibaia nagusienetariko bat da. Tigrisarekin batera Mesopotamiako bi ibai handietatik mendebaldekoa da.
Bi adar ditu sorburuan: Kara Su eta Murat, Elazigen ipar-mendebalean elkartzen direnak. Armenian sortzen da, Anatoliatik igaro, Taurus mendiak gurutzatu, Siriatik igaro eta hortik Irakera doa. Tigrisarekin batzen den lekuan Xatt al-Arab sortzen dute eta hauek Pertsiar Golkoan bukatzen dute. 830 m³/s-ko ur-emaria du Sirian, baina udan 300 m³/s eta ekaitzetan 5.200 m³/s arte irits daiteke.
Karasu izeneko adarra (Sartaldeko Eufrates modura ere ezaguna) 3.290 metroko garaieran jaiotzen da Kargazapi Dagen, eta 442 km egin ondoren, Murat edo Ekialdeko Eufrates adarrarekin batzen da. Murat Keban ondoan, Ala Dag-en, Turkiako ekialdean, Van aintziraren iparrean sortzen da.
Beheko ibilguan beso ugari ditu eta padurak eta zingirak eratzen ditu. Ur handiek sortzen dituzten uholdeak saihesteko, urtegiak egin dira, urak beste guneetara eramanez. Leinu beduino ugari kokatu da Eufrates ibaiaren ibarretan. Babilonia ere haren ur bazterretan eraikia zegoen.
Ibaiadar nagusiak[aldatu]
| Izena | Luzera (km) | Arroa (km2) | Emaria (m3/s) | Ertzea |
|---|---|---|---|---|
| Kara Su | 450 | 22000 | Lotunea | |
| Murat ibaia | 650 | 40000 | Lotunea | |
| Sajur ibaia | 108 | 2042 | 4,1 | Eskuinaldea |
| Balikh | 100 | 14400 | 6 | Ezkerraldea |
| Khabur | 486 | 37081 | 45 | Ezkerraldea |
Erreferentziak[aldatu]
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.