Nemesis hipotesia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Ustezko Nemesisen irudikapena.

Nemesis hipotesia R. A. Muller (fisikaria Kaliforniako Berkeleyn), Piet Hut (fisikaria, Princetoneko ikasketa aurreratuen institutuan) eta Mark Davisengatik (Princeto) eraikita izan zen 1984an eta Nature (vol 308, pp 715-717, 1984) deitutako aldizkari ospetsuan argitaratu zen.

Nemesis, artikuluaren arabera, izar txiki eta iluna izango litzateke, ziurrenik enana marroi bat eta bere orbita Plutonena baino milaka aldiz handiagoa litzateke. Nemesis hipotesia hipotesi astronomiko bat da eta eguzkia sistema bitar baten barruan egoteko aukera handia dagoela adierazten du. Sistema honetan gure izarraren kidea –oraindik ze dena aurkitu- Nemesis deituko litzateke ( grekoen mendekuaren jainkosa ) Oort hodeiarekin jotzerakoan zortarasiko zituen arazoengatik.

Hipotesi honen arabera , gure eguzkia- galaxian dauden %50 izarren bezala – sistema bitar bateko kidea izango litzateke. Beste kidea, hilda dagoen izar bat, enana marroi bat edo zulo beltz txiki bat izan ziren ,hau astronomoengatik Nemesis deitua izango litzateke eta 1 eta 3 agi urte tartean orbitatuko luke eguzkia erreferentzia bezala hartuta. 26-tik 34-rainoko miloi urtetatik behin , Nemesis Oort hodeiarekin talka egingo luke hor dauden asteroide eta kometa handi asko eguzkira botatzen, honek azalduko luke inpaktu handien eta hauen ondoren gertatutako desagerpenen aldizkakotasuna. Gainera, ere existitzen dira beste medizio magnetometrikoak suposaketa hau babesten duten. Ordea, Nemesirekin zer ikusirik duen eremu grabitatorioaren eza, hipotesi guztia zalantzan jartzen du.

Muller hau esatera ailegatu da: “milioi bat dolarrekin Nemesis aurkituko zuela”. 1985tean Whitmire eta Matese, hego Luisianako unibertsitatekoak , Nemesis zulo beltz bat izan ahal zela ezan zuten.

Hipotesi eztabaidatua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oort hodeia
Orbit5thumb

Data horretatik hipotesi hau agertzen eta desagertzen da komunikabideetatik eta komunitate zientifikotik . azken hauek batzuetan hipotesi honetaz trufatzen dira eta besteetan serioski defendatzen dute. Zientifiko gehienek eszeptizismo eta interes gutxiaren tartean daude, naiz eta beste batzuk hipotesi hau defendazen dute.


Bederatzigarren planeta[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1999ren urrian, John Murray bederatzigarren planeta aurkitu zuela ezan zuen, eta bere karakteristikengatik Nemesis izango litzateke. Azkenean teoria ori ezin izan zen egiaztatu.


Enana marroia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Izar nano marroi bat


2000ren hasieran, EE.UU.ko astronomo talde batek Nemesis izar iluna balitz enana marroi bat izan behar zela kalkulatu zuten, John Matesekin bat egiten , berak urte horretan Oort hodeiaren laurogeita bi kometen orbitak aztertu zituen eta kometen orbitak zerbait arraroa zutela ikusi zuen. Orbiten desbideratze hori Jupiter baino askoz handiagoa den planeta batengatik egina ahal zen. Bere hipotesiaren arabera, planeta berria lurretik eguzkira dagoen distantzia baino 30.000 aldiz urrunago egongo litzateke, eguzkiari buelta bat 6 miloi urte eramango litzaioke eta bere bira eguzkiari, alderantziz izango litzateke beste planeten birak kontuan izanda. Muray, planeta hau ber orbita sei milioi urtetan egingo zuela eta eguzkitik 5 bilioi kmtara egongo zela kalkulatu zuen. Hala ere oraindik ez daude behar diren froga guztiak,orregatik, hipotesi bat da.