Zeres (planeta nanoa)

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Zeres ⚳
Ceres optimized.jpg
Zeres Hubble espazio teleskopiotik.[1] Kontrastea areagotu egin da, gainazaleko xehetasunak ikusi ahal izateko.
Aurkikuntza[2]
Nork Giuseppe Piazzi
Noiz 1801-01-01
Izendapenak
Planetoide izendapena 1 Zeres (nazioartean 1 Ceres)
Zeinengatik izendatua
Zeres
Izen alternatiboa
A899 OF; 1943 XB
Planetoide sailkapena planeta nano
asteroide gerrikoa
Ezaugarri orbitalak[4]
Garaia: 2013-11-04
(JD 2456600,5)
Afelioa 445280000 km
(2,9765 UA)
Perihelioa 382520000 km
(2,5570 UA)
Erdi-ardatz handia
413910000 km
(2,7668 UA)
Eszentrikotasuna 0,075797
4.60 urte
1680.99 egun
466.7 d
1.278 urte
Batezbesteko abiadura orbitala
17,882 km/s
Batezbesteko anomalia
10,557°
Makurdura orbitala 10,593° Ekliptikara
9.20° plano inbariantera[3]
80,3276°
Perihelioaren argumentua
72,2921°
Sateliteak Ez
Elementu orbitalak[5]
Berezko erdi-ardatz handia
2,7670962 AU
0,1161977
9,6474122°
Berezko batezbesteko higidura
78.193318 ° / urte
4.60397 urte
(1681.601 egun)
Pperihelioaren prezesioa
54,070272 " / urte
−59.170034 " / urte
Ezaugarri fisikoak
Batezbesteko erradioa
476,2±1,7 km
Ekuatoreko erradioa
487,3±1,8 km[6]
Poloko erradioa
454,7±1,6 km[6]
Gainazal azalera
2850000 km2
Masa

(9.43±0.07)×1020kg[7] 9.47±??[8]

0,00015 Lur
0.0128 Ilargi
Batezbesteko dentsitatea 2.077±0.036 g/cm3[6] 2.09±??[8]
Gainazal grabitatea
0.28 m/s2[8]
0.029 g
0.51 km/s[9]
Errotazio periodo siderala
0.3781 d
9.074170±0.000002 h[10]
≈ 3°[6]
Ipar Poloko igoera zuzena
19h 24m
291°[6]
Ipar Poloko deklinazioa
59°[6]
Albedoa 0.090 ± 0.0033 (geom.)[11]
Gainazaleko tenp. min batezbeste max
Kelvin ? ≈ 168 K[15] 235 K[16]
Espektro mota
C motako asteroidea[12]
6.64[13] - 9.34[14]
3.36 ± 0.02[11]
Diametro angeluarra
0.854″ - 0.339″

Zeres[17] asteroide gerrikoan kokatuta dagoen planeta nano bat da. Hala ere, 2006. urtean Nazioarteko Astronomia Elkarteak antolatutako bilera egin arte, asteroidetzat hartzen zen. 1801eko ekainaren 1ean, Giuseppe Piazzi matematikari eta astronomoak aurkitu zuen, eta izen hori jarri zion, erromatar mitologiako Zeres jainkosarengatik (lurraren eta nekazaritzaren jainkosa). 950 kilometroko diametroa du. Asteroide gerrikotik aurkitu zen lehen objektua izan zen, eta ez da handiagorik aurkitu.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   , http://hubblesite.org/gallery/album/pr2005027d/ .
  2.   , ISBN 978-3-540-00238-3, http://books.google.com/?id=KWrB1jPCa8AC&pg=PA15 .
  3.   , http://home.surewest.net/kheider/astro/MeanPlane.gif . (produced with Solex 10 written by Aldo Vitagliano; see also Invariable plane)
  4.   , http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=Ceres .
  5.   , http://hamilton.dm.unipi.it/astdys/index.php?pc=1.1.6&n=1 .
  6. a b c d e f   , doi:10.1038/nature03938<!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large --><!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large -->, PMID 16148926, Bibcode2005Natur.437..224T .
  7.   , doi:10.1051/0004-6361:20078166<!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large --><!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large -->, Bibcode2008A&A...478..235C, https://web.archive.org/web/20080530130946/http://www2.keck.hawaii.edu/inst/people/conrad/nsfGrantRef/2007-arXiv-Benoit.Carry.pdf .
  8. a b c   , http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Dwa_Ceres&Display=Facts&System=Metric .
  9. Calculated based on the known parameters
  10.   , doi:10.1016/j.icarus.2006.11.025<!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large --><!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large -->, Bibcode2007Icar..188..451C .
  11. a b   , doi:10.1016/j.icarus.2005.12.012<!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large --><!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large -->, Bibcode2006Icar..182..143L, http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0019103506000054 .
  12.   , doi:10.1016/j.icarus.2006.08.022<!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large --><!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large -->, Bibcode2006Icar..185..563R, http://irtfweb.ifa.hawaii.edu/~elv/icarus185.563.pdf .
  13.   , ISBN 978-0-395-34835-2 .
  14. APmag and AngSize generated with Horizons (Ephemeris: Observer Table: Quantities = 9,13,20,29)   , http://www.webcitation.org/62D6JuAKM .
  15.   , ISBN 0-8160-5330-8 .
  16.   , doi:10.1006/icar.1993.1125<!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large --><!-- WARNING: argument omitted, expansion size too large -->, Bibcode1993Icar..105..271S .
  17. Zeres izena agertzen da Zientzia.net gunean

Oharrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Zeres (planeta nanoa) Aldatu lotura Wikidatan