Pluton (planeta nanoa)

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Pluton
Pluton eta Karonte
Aurkikuntza
Aurkitzailea Clyde Tombaugh
Aurkikuntza-data 1930eko Otsailaren 18a
Ezaugarri orbitalak
Eguzkirako batez besteko distantzia 39,48168677 UA
Batez besteko erradioa 5.906.376.272 km
Eszentrikotasuna 0,24880766
Orbita periodoa 248 urte 197 egun 5,5 ordu
Batez besteko abiadura orbitala 4,7490 km/s
Inklinazioa 4,7490 °
Satelite kopurua 4
Ezaugarri fisikoak
Diametroa 2.320 km
Azalera 1,795×107 km²
Masa 1,29×1022 kg
Dentsitatea 2,05 g/cm³
Grabitatea azalean 0,6 m/s²
Errotazio periodoa 6 egun 9 ordu 17,6 minutu
Ardatz-inklinazioa 119,61°
Albedoa 0,30
Ihes-abiadura 1,2 km/s
Azal tenperatura
min. batazb. max.
33 K 44 K 55 K
Ezaugarri atmosferikoak
Presio atmosferikoa 0 - 0,0003 kPa
Nitrogenoa  %90
Metanoa  %10

Pluton Kuiper gerrikoko objekturik handiena da, eta Eguzkia zuzenean orbitatzen behatu diren gorputz handienetan hamargarrena. Planeta nano ezagunen artean, tamainaz bigarrena da (Eris da lehena). Kuiper gerrikoko beste objektuak bezala, Pluton arrokaz eta izotzez osatua da nagusiki. Plutonek bost satelite ditu: Nix, Hidra, Karonte, Zerbero eta Estigia.

1930ean aurkitua, Pluton hasiera batean Eguzkitik hasita bederatzigarren planetatzat sailkatu zuten, eta horien artean txikientzat. Eguzki Sistemako kanpoaldean, ordea, tamainaz berdintsuak ziren objektuak —edo, Erisen kasuan, % 27 handiagoa— aurkituz joan ziren hurrengo 75 urtean; objektu horiek guztiak planeta nanotzat sailkatzen zirela kontuan hartuta, azkenean, 2006ko abuztuaren 24an, Nazioarteko Astronomia Elkarteak Pluton ere planeta nanotzat sailkatu zuen.

Clyde Tombaugh astronomoak aurkitu zuen 1930ean, Arizonako (Ameriketako Estatu Batuak) Lowell behatokitik, Neptunoren orbita azaltzearren X planeta baten bila ari zela. Plutonen orbita-eszentrikotasun handiak eguzkitik hurbilen dagoen zortzigarrena bihurtzen du orbitaren zati batean; hau da, Neptunoren orbita zeharkatzen du aldizka: azken aldiz, 1979ko otsailaren 17tik 1999ko otsailaren 11ra bitartean.


Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Pluton (planeta nanoa) Aldatu lotura Wikidatan