Angra do Heroísmo

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Angra do Heroísmo
Portugal Portugalgo udalerria
Cidade de Angra do Heroísmo, ilha Terceira, Açores.jpg
Angra do Heroismoko bandera Angra do Heroismoko armarria
Administrazioa
Estatua  Portugal
Eskualdea Azoreak
Azpieskualdea Azoreak
Barrutia Azoreak
Antzinako probintzia -
Udalerria Angra do Heroísmo, Azores, Portugal (brasões).png  -
Posta-kodea 9.701
Fregesiak 19
Geografia
Koordenatuak 38° 39′ 21″ N, 27° 12′ 55″ W / 38.655833333333°N,27.215277777778°W / 38.655833333333; -27.215277777778Koordenatuak: 38° 39′ 21″ N, 27° 12′ 55″ W / 38.655833333333°N,27.215277777778°W / 38.655833333333; -27.215277777778
LocalAngraDoHeroismo.png
Azalera 237.5 km²
Demografia
Biztanleria 35.402 biztanle (2011)
Dentsitatea 0.15
Herritarra angratar
Informazio gehigarria
Sorrera 1478
Zaindaria -
Udal webgunea

Angra do Heroísmo(ˈɐ̃ɡɾɐ du eɾuˈiʒmu ahoskatua), eskuarki Angra deitua, Portugalgo udalerria da, Azoreetako hiru hiriburuetako bat, Terceira uhartean kokatutakoa.

1983an UNESCOk bere herrigune historikoa Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1450an fundatu zen Angra. Batzuek diote Álvaro Martins izan zela sortzailea, Bartolomeu Dias nabigatzailearekin Esperantza oneko lurmuturrera zihoala, beste batzuek aldiz Henrike Nabigatzailearen zerbitzuan zihoan Jácome de Bruges flandiarrak fundatu zuela. Edozelan ere badirudi honek Herbeheretako nekazari, arrantzale eta merkatariak ekarri zituen Azore uharteak kolonizatzera. Lehenengo populatzaileek bi badia txikiren arteko muinoa aukeratu zuten, Brasil mendiaren oinean. Kala horietako bat (Angra) hain sakona zen itsasontzi handiek ere bertan babesa har zezaketela.

1474an Álvaro Martinsek kalara zihoan ibaia desbideratu egin zuen errota baten gurpila mugitu zezan eta orduan hasi zen herriaren garapen ekonomikoa. Aldi berean herriaren oinarri kuadrangeluarra diseinatu zen ibaiak utzitako lekuan. Berehala kalaren inguruan etxeak eraiki ziren eta muinoaren gainean Moinhos gaztelua (erroten gaztelua). 1534ean hiri estatusa lortu zuen, bai eta apezpikutza ere.

XVI mendean Ekialdeko Indietarako geldiune garrantzitsua bihurtu zen eta kaia karabela eta galeoiez beteta egon ohi zen. Elizak, komentuak, jauregiak eta gotorleku militarrak eraiki ziren. Guimarãesko noblea zen Pero Anes do Canto (1480–1556) izan zen Terceira uharteko gotorlekuen agintaria eta Portugalgo koroak titulu heredagarria bihurtu zuen, Canto familia beraz hirurehun urtetan uharteko nagusia izan zen.

Portugalgo Gerra Zibilean (1828–1834) Azoreak liberalen alde agertu ziren eta esker onez Maria II.a Portugalgoak Heroísmo izena gehitu zion Angrari. 1836an Charles Darwin naturalista handia bertan izan zen munduari bira eman zion bidaia ezagunean.

1980ko urtarrilaren 1ean lurrikara izan zen eta Angrak kalte handiak jasan zituen. Lau urtetan berriztu zuten herria eta 1983an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Terceira uhartearen hegoaldeko kostaldean kokaturik dago. Mendebaldean Brasil mendia dauka, itzalita dagoen sumendi bat.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriak (concelho) 19 parrokiatan (freguesia) banaturik dago:

  • Altares
  • Cinco Ribeiras
  • Doze Ribeiras
  • Feteira
  • Nossa Senhora da Conceição
  • Porto Judeu
  • Posto Santo
  • Raminho
  • Ribeirinha
  • Santa Bárbara
  • Santa Luzia
  • São Bartolomeu de Regatos
  • São Bento
  • São Mateus da Calheta
  • São Pedro
  • Serreta
  • Terra Chã
  • Vila de São Sebastião

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Angra do Heroísmo (1981–2010))
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 20.2 20.2 20.6 21.6 23.7 25.5 29.2 28.6 28.7 25.9 25.0 21.2 '
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 16.2 16.1 16.5 17.3 18.8 21.1 23.9 25.1 24.0 21.3 18.7 17.0 19.7
Batez besteko tenperatura (ºC) 14.1 13.8 14.2 14.9 16.3 18.5 21.0 22.2 21.3 18.9 16.5 14.9 17.2
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 3.7 4.2 3.8 5.7 8.8 10.2 12.5 14.4 12.4 8.8 7.6 5.5 '
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 12.0 11.5 11.9 12.4 13.7 15.8 18.1 19.1 18.5 16.4 14.2 12.7 14.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 107.6 110.1 107.8 85.7 72.3 55.2 29.1 48.3 89.7 115.6 122.8 155.1 1099.3
Prezipitazio egunak (≥ ) 19.1 17.6 17.4 15.5 13.9 11.3 10.6 11.8 14.0 18.2 18.7 19.9 188
Iturria (1): Instituto de Meteorologia[1]
Iturria (2): Weatherbase[2]

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Angra do Heroísmoko erdigune historikoa1
UNESCOren gizateriaren ondarea
Angra do Heroísmo - Sicht vom Obelisken auf Stadt und Hafenbucht mit Monte Brasil.JPG

Angra do Heroísmo Brasil mendiaren oinean.

Mota Kulturala
Irizpideak iv, vi
Erreferentzia 206
Kokalekua  Portugal
Eskualdea2 Europa / Ipar Amerika
Izen ematea 1983 (VII. bilkura)
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua)
2 UNESCOren sailkapena
  • Angra do Heroísmoko katedrala: XVII mendeko eliza.
  • Moinhos gaztelua: XVI mendeko gaztelua.
  • Gotorlekuak: Má Ferramenta, Negrito, Santo António do Monte Brasil, São João, São João Baptista, São Sebastião, São Mateus da Calheta... Guztira 23 gotorleku ditu.
  • Bettencourt jauregia (gaur egun liburutegia).
  • Brasil mendia.

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Angra do Heroísmo Aldatu lotura Wikidatan