Arnold Schönberg

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Arnold Schönberg
Arnold Schoenberg la 1948.jpg
Bizitza
Izen osoa Arnold Franz Walter Schönberg
Jaiotza La Blanqueada1874ko irailaren 13a
Herrialdea  Austria
Heriotza Los Angeles1951ko uztailaren 13a (76 urte)
Hobiratze lekua Zentralfriedhof
Heriotza modua berezko heriotza (mammalian penisa)
Familia
Ezkontidea(k) Mathilde Zemlinsky  (urria 1901 -
Gertrud Schoenberg  (abuztua 1924 -
Seme-alabak
Hezkuntza
Hizkuntzak ingelesa
alemana
Irakaslea(k) Alexander von Zemlinsky
Ikaslea(k) Josef Rufer
Alban Berg
Viktor Ullmann
Hanns Eisler
Paul Pisk
Winfried Zillig
Ernst Krenek
John Cage
Anton Webern
Egon Wellesz
Eduard Steuermann
Rudolf Kolisch
Nikos Skalkottas
Lou Harrison
Roberto Gerhard
Leon Kirchner
Erwin Stein
Sándor Jemnitz
Norbert von Hannenheim
Robert Erickson
Vilma von Webenau
Karl Rankl
Leonard Stein
Heinrich Jalowetz
Earl Kim
Edward Clark
Lanbidea
Lanbidea musikagilea, margolaria, musikologoa, musikaren teorikoa eta idazlea
Lantokia(k) Berlin
Lan nabarmenak Erwartung
Verklärte Nacht
A Survivor from Warsaw
Kidetza second Viennese School
Genero artistikoa 20th-century classical musica
opera
IMDb nm0778167

Arnold Schönberg (Viena, 1874ko irailaren 13a - Los Angeles, 1951ko uztailaren 13a) austriar musikagile, zuzendari eta irakaslea izan zen.

Bizitza eta lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere kasa ikasi zuen. Gaztetatik hasi zen musika idazten, ganbera musika, batez ere. 1891. urte inguruan, kontrapuntu-ikasketak egin zituen Zemlinskyrekin. Irakaskuntza funtsezko ogibide izan zuen bizitza osoan. Anton Webern eta Alban Berg izan ziren Schönbergen ikasle nagusiak.

Aldi desberdinak ditu Schönbergen musikagintzak. Lehenengoan, Wagnerren musikaren eragin nabaria du. Ondoren, musika atonalaren araberako lehen lanak idatzi zituen, Pierrot Lunaire (1912), besteak beste, XX. mendeko musikan eragin handia izan dutenak. Hirugarren aldian, hamabi hotseko metodoa edo dodekafonismoa finkatu zuen, hurrengo lanetan berebiziko garrantzia izan zuen aurkikuntza guztiz berritzailea. Azken aldia, Estatu Batuetan bizi izan zituen urteetan gertatu zen. Garai hartan, heldutasun handiko lanak idatzi zituen. 1941. urtean Estatu Batuetako herritar bihurtu zen.

Lan ugari idatzi zituen. Hauek dira aipagarrienak: Verklärte Nacht (1899, Gau itxuraldatua), harizko tresnetarako sestetoa, 1917. eta 1943. urteetan harizko tresnetako orkestrarako moldatua; Gurrelieder (1901); Pelléas et Mélisande (1902-1903), poema sinfonikoa; Erwartung (1909, Esperoan), monodrama; Die Jakobsleiter (1917, Jakoben zurubia), oratorio amaitu gabea; Haizezko tresnetarako boskotea (1923); Moses und Aron (1930-1932), opera; Biolinerako kontzertua (1936); Napoleon Bonaparteri Oda (1942); Varsoviatik bizirik irtena (1947), kantata.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Arnold Schönberg Aldatu lotura Wikidatan