Emmy Noether

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Emmy Noether
Noether.jpg
Bizitza
Jaiotza Erlangen1882ko martxoaren 23a
Herrialdea  Alemania
Heriotza Bryn Mawr1935eko apirilaren 14a (53 urte)
Hobiratze lekua M. Carey Thomas Library
Heriotza modua berezko heriotza obulutegiko kistea
Familia
Aita Max Noether
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa University of Erlangen-Nuremberg
(1900 - 1907) doktoretza : matematika
Hezkuntza-maila doktoretza
habilitationa
Tesi zuzendaria Paul Gordan
Doktorego ikaslea(k) Max Deuring
Hans Fitting
Grete Hermann
Zeng Jiongzhi
Jacob Levitzki
Otto Schilling
Ernst Witt
Heinrich Grell
Wilhelm Dörate
Ludwig Schwarz
Ruth Stauffer
Werner Vorbeck
Werner Weber
Wolfgang Wichmann
Hizkuntzak alemana
ingelesa
frantsesa
Jarduerak
Jarduerak matematikaria, fisikaria eta unibertsitateko irakaslea
Enplegatzailea(k) Göttingengo Unibertsitatea
Bryn Mawr College
Lan nabarmenak Noether's theorem
Jasotako sariak
Kidetza Circolo Matematico di Palermo
Alemaniako Matematika Elkartea
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoa Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata
Independent Social Democratic Party of Germany

Emmy Noether (Erlangen, Alemania, 1882ko martxoaren 23a - Bryn Mawr, Pennsylvania, AEB, 1935ko apirilaren 14a) XX. mendeko aljebran aditu garrantzitsuenetakoa izan zen. Albert Einsteinek argitaratu zuenaren arabera, hark argitu zituen erlatibitatearen eraikuntzarako ezinbesteko kontzeptuak.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Felix Klein XX. mendeko matematikari ohoretsuarekin eta David Hilbert haren ikaslearekin lan egin zuen. Hermann Weylekin ere lan egin zuen, matematikaren alde abstraktuenetarikoa landuz, hots, aljebra ez kommutatua. Horregatik, aljebrako egitura batek haren izena darama: “noethriar eraztuna”. Saiakera asko egin ondoren, 1919. urtean Göttingengo Unibertsitatean irakasle postu bat lortu zuen. Hala ere, 1933. urtean naziek boterea eskuratu zutenean, AEBetara emigratu behar izan zuen, judua baitzen.

Handik urte askotara, matematikarien komunitatea hartaz ahaztu izan bazen ere, Sant Feliu de Guíxolsen ospatu zen Nazioarteko Matematikaren Historiaren Lehen Kongresuan, haren ekarpenen aitorpen publikoa egin zen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Emmy Noether Aldatu lotura Wikidatan