Kepa Altonaga

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Kepa Altonaga
Kepa Altonaga.png
Bizitza
Jaiotza Loiu1958ko apirilaren 21a (60 urte)
Herrialdea  Bizkaia, Euskal Herria
Hezkuntza
Heziketa Euskal Herriko Unibertsitatea
Hizkuntzak euskara
gaztelania
Jarduerak
Jarduerak unibertsitateko irakaslea, biologoa, zoologoa, idazlea eta ikertzailea
Enplegatzailea(k) Euskal Herriko Unibertsitatea
Jasotako sariak
Kidetza Udako Euskal Unibertsitatea
Euskaltzaindia

Kepa Altonaga Sustatxa (Loiu, Bizkaia, 1958ko apirilaren 21a) biologoa eta idazlea da. Euskal Herriko Unibertsitateko Zientzia Fakultatean Biologiako ikasketak egin zituen eta 1989an fakultate berean aurkeztu zuen bere doktorego-tesia.[1]

Unibertsitateko irakaslea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1981. urtetik EHUko irakaslea da. UEUko zuzendaria izan zen 1991-1996 urteen artean, aurretik UEUko Natur Zientziak Saileko sailburua izanik. Garai bertsuan EHUko Zientzia Fakultateko dekanorde gisa aritu zen (1991-1994).

Ikertzailea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Katalogatu gabe zegoen bare mota bat aurkitu zuen Altonagak Kantabriako Puerto de las Alisasen eta Asturiasko Covadongako santutegian. Bizkarrean konkor bat du bare berezi horrek. Bare-genero berri moduan deskribatu zuen geroago A. Wiktor aditu poloniarrak eta Papilloderma altonagai izena eman zion, aurkitzailearen omenez.[2][3]

Idazlea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Unibertsitate mailako testuliburu eta ikerketa artikuluak argitaratzeaz gain, goi mailako dibulgazioaren esparruan hainbat saiakera prestatu ditu. Horregatik CAF-Elhuyar Merezimendu Saria jaso zuen 2016 urtean euskarazko zientzia eta teknologiaren kulturan egindako lanarengatik.[4][5] eta 2018an Euskadi Literatura Saria.

Euskaltzain urgazlea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen 2003ko urtarrilaren 31n. Euskaltzain urgazle izendatua 2003ko urtarrilaren 31n. Azkue Biblioteka eta Artxiboa kudeatzen duen batzordeko kidea da 1999-tik eta Zientzia eta Teknika Hiztegia biltzeko egitasmoan 2007tik.[6]

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, berak idatzitako 130 lan baino gehiago azaltzen dira[7], besteak beste 21 liburu eta 43 artikulu. Bere ekarpen horiek hiru eremutan sailka daitezke: saiakera, zoologia eta terminologia.

Saiakera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zoologian edo euskal literaturan ekarpen nabariak egin dituzten pertsonei buruz dira eremu honetan idatzi dituen liburuak:lortu zuen

Zoologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udako Euskal Unibertsitatean eta taldean idatzitako bederatzi liburutan animaliei buruzko xehetasun zientifikoak deskribatu zituen. Liburu horietako batzuk maila orokorrean kokatzen dira: Zoologia orokorra (2005), Naturaren kontserbazioa: nora goaz? (1993), Biologia Orokorra (1979) eta Jokabide animala: defentsabideak (1979). Eta beste liburu multzo batean bere espezialitatekoak ziren animalia mota espezifiko batzuk deskribatu zituen: Lofoforatuak (1983), Moluskuak (1983), Anelidoak eta talde anelidianoak (1982), "Bare-barraskilo" proiektua (1980) eta Artropodoak (1980)

Terminologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara unibertsitate mailako hizkuntza bihurtzeko prozesuan Altonaga natur zientzietako aitzindari arrakastatsuetako bat izan zen. Lan horretan egindako ekarpenak geroago UZEIk sortu zituen hiztegi terminologikoetan islatu zirenean Altonagak parte hartu zuen Ekologia hiztegian (1987) eta Zoologia hiztegian (1987). Geroago ekarpen bat egin zuen 1991n Euskaltzaindiak argitaratu zuen Hitz-elkarketa/3 liburuan ere.


Sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz)Estudio taxonómico y biogeográfico de las familias endodontidae, euconulirae, zonitidae y vitrinidae (gastropoda: pulmonata: stylommatophora) en la peninsula ibérica con especial referencia al pais vasco y zonas adyacentes. Teseo, tesis doctorales. 1989
  2. (Ingelesez)  Papillodermatoidea是什么意思 《欧路词典》英汉-汉英词典_Papillodermatoidea的中文解释和发音_Papillodermatoidea的翻译_Papillodermatoidea怎么读, http://dict.eudic.net/dicts/en/Papillodermatoidea.html. Noiz kontsultatua: 2017-04-14  .
  3.   Lartzanguren, Edu, «Euskarak zientziari emanak», Berria, http://www.berria.eus/paperekoa/1831/030/001/2017-04-14/euskarak_zientziari_emanak.htm. Noiz kontsultatua: 2017-04-14  .
  4. a b   Euskal Telebista, EiTB (2016-05-11), «Kepa Altonaga, Elhuyarren Merezimendu Saria», www.eitb.eus, https://www.eitb.eus/eu/irratia/euskadi-irratia/programak/faktoria/osoa/4059874/kepa-altonaga--elhuyar-merezimendu-saria--euskadi-irratia--faktoria/. Noiz kontsultatua: 2018-10-18  .
  5.   Diversius, «CAF-Elhuyar sariak», cafelhuyarsariak.elhuyar.eus, http://cafelhuyarsariak.elhuyar.eus. Noiz kontsultatua: 2018-10-18  .
  6.   Euskaltzain urgazleak: Altonaga Sustatxa, Kepa, Euskaltzaindia, 2003, https://www.euskaltzaindia.eus/euskaltzaindia/euskaltzainak/urgazleak/283-a/4694-kepa-altonaga-sustatxa. Noiz kontsultatua: 2018-10-18  .
  7. Kepa Altonagaren produkzioa Inguma datu-basearen arabera (>120 produktu)
  8.   Vasca, EiTB Radio Televisión Pública, «Euskadi sariak, Eider Rodriguez, Kepa Altonaga eta Irene Aldasororentzat», www.eitb.eus, https://www.eitb.eus/eu/kultura/literatura/osoa/5925522/euskadi-literatura-sariak-2018-karmelo-iribarren-eider-rodriguez-/. Noiz kontsultatua: 2018-10-18  .