Edukira joan

Merindad de Valdivielso

Merindad de Valdivielso
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
Probintzia Burgosko probintzia
AlkateaÓscar Palencia Corrales
Izen ofizialaMerindad de Valdivielso
Posta kodea09559
INEk ezarritako kodea09217
HerriburuaQuecedo de Valdivielso
Geografia
Koordenatuak42°49′29″N 3°32′48″W / 42.8248°N 3.5468°W / 42.8248; -3.5468
Mapa
Azalera129 km²
Altitudea645 m
MugakideakVillarcayo de Merindad de Castilla la Vieja, Merindad de Cuesta-Urria, Trespaderne, Oña, Rucandio, Los Altos eta Valle de Manzanedo
Demografia
Biztanleria384 (2025)
alt_left 171 (%44,4) (%55,6) 214 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
MatrikulaBU
merindaddevaldivielso.com

Merindad de Valdivielso Burgosko iparraldean dagoen udalerria da, Merindadeetako eskualdean dagoena. 14 herri hartzen ditu barne, herriburua Quecedo delarik. 129 kilometro karratuko azalera dauka.

2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 454 biztanle zituen, eta 2021ean 386 (ia 3 biz/km2).

Ingurune naturala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ebro ibaiak harana zeharkatzen du, La Tesla eta Tudancako mendilerroen artean, Los Hocinos-eko haitzartetik. Cerecedako urtegiak biltzen ditu bere urak azkenik. Batez besteko altuera 645 metrokoa da.

Iparraldean Valle de Manzanedo eta Villarcayo, hegoaldean Rucandio eta Oña, ekialdean Merindad de Cuesta-Urria eta Trespaderne eta mendebaldean Los Altos ditu udalerri mugakide.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja, Merindad de Cuesta-Urria, Trespaderne, Oña, Rucandio, Los Altos eta Valle de Manzanedo.

  1. El Almiñé
  2. Arroyo de Valdivielso
  3. Condado
  4. Hoz de Valdivielso
  5. Panizares de Valdivielso
  6. Población de Valdivielso
  7. Puente Arenas
  8. Quecedo (herriburua)
  9. Quintana de Valdivielso
  10. Santa Olalla
  11. Tartalés de los Montes
  12. Toba
  13. Valdenoceda
  14. Valhermosa

860. urtetik aurrera Gaztelako Rodrigo kondearen agintepean gelditu zen, Gaztelako Konderriaren barruan. Garai hartan, mugako lurralde gotortuak ziren, sarrazenoen inbasioetatik defendatzen zirenak. Bestela, San Pedro de Tejadako monjeek parrokiak sortu zituzten eta birpopulazioa bultzatu zuten.

XIII. mendean, Oñako San Salvadorreko monastegiaren menpe gelditu zen ibarra. Gaztela Zaharreko 7 Merindadeetako Kontzeju Nagusian parte hartuko zuen ordutik.

Antzinako Erregimena erortzean, udalerria sortu zuten, auzo hauekin: Ahedo de Butrón, Arroyo, Condado, Dobro, Escóbados de Abajo, Escóbados de Arriba, Herrera, Hoz, Huéspeda, Madrid de las Caderechas, Panizares, Población, Porquera del Butrón, Puente-Arenas, Quecedo, Quintana de Valdivielso, Quintanilla-Colina, Santa Olalla, Tartalés de los Montes, Toba, Tubilleja, Tudanca, Valdenoceda, Valhermosa eta Villalta. El Alminé herriburua zen.

1857rako Villaescusa de Butrón eta 1910erako Los Altos de Dobro udalerriak sortu zituzten, modu horretan populazioa galtzen.

2001ean Radio Valdivielso martxan ipini zuten.

  • Quecedoko eremiten bizitokiak.
  • Arraina eta gatzaren ibilbideak (Erdi Aroko galtzadak).
  • San Pedro de Tejada, El Almiñé (San Nicolás) eta Valdenocedako (San Miguel) eliza erromanikoak.
  • Loja, San Martín eta Valdenocedako (Fernández Velascotarrena) dorretxeak.
  • Malvecinoko gaztelua.
Biztanleriaren tamainaUrtea360390420450480510540200020052010201520202025Merindad de ValdivielsoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 214 gizon, 171 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.58
0.47
 
95-99
 
1.75
1.87
 
90-94
 
2.92
3.74
 
85-89
 
4.68
5.61
 
80-84
 
7.60
6.54
 
75-79
 
8.77
9.81
 
70-74
 
5.85
10.28
 
65-69
 
8.19
10.28
 
60-64
 
9.36
13.55
 
55-59
 
11.70
7.94
 
50-54
 
3.51
8.41
 
45-49
 
5.26
3.74
 
40-44
 
4.09
4.67
 
35-39
 
8.19
4.21
 
30-34
 
4.09
1.87
 
25-29
 
2.92
2.80
 
20-24
 
0.58
2.34
 
15-19
 
2.92
0.47
 
10-14
 
3.51
0.93
 
5-9
 
1.17
0.47
 
0-4
 
2.34
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 34 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 29,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,9 —probintzian % 14,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Burgosko mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 34Probintzia berean · % 28,1Erkidegoan · % 4,9Beste erkidegoa · % 29,1Estatutik kanpo · % 3,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 15 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 53,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Errumania, Kuba dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 53,3Europa · % 40Asia · % 6,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 940 etxebizitza zeuden: 205 (% 21,8) nagusiak eta 735 (% 78,2) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 3 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 19 plazarekin (6,33 plaza etxebizitzako).[5]

940etxebizitza
205etxegune
3etxebizitza turistiko (2026) Burgosko mapa

Etxebizitza multzoa Burgosko mapa

205
735
Etxebizitza nagusia (205)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (735)

Guztira 205 etxegune zeuden, eta horietatik 107 (% 52,2) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1107
2 pertsona50
3 pertsona26
4 pertsona12
5 edo gehiago10

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 384 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 40,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 19,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 26,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,1.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 32,5 zen 2021ean eta % 40,1 2024an; beraz, 7,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 17,4 izatetik % 14,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 37,5 ziren, eta gizonen artean % 42,1; 4,6 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 16,1 eta gizonen % 12,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

384biztanle 15 urte edo +, 2024
% 40,1goi-mailako ikasketak+7,6 puntu 2021etik mapa
% 14,1lehen hezkuntza edo gutxiago−3,3 puntu 2021etik mapa
% 14,1
% 26,6
% 19,3
% 40,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 14,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 26,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 19,3Goi-mailako ikasketak · % 40,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Burgosko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Merindad de Valdivielso, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak154% 40,191% 42,163% 37,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa74% 19,347% 21,827% 16,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)102% 26,651% 23,651% 30,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago54% 14,127% 12,527% 16,1
Guztira384% 100,0216% 100,0168% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Merindad de Valdivielso, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 32,5% 20,1% 30,0% 17,4363
2022% 37,4% 18,4% 29,0% 15,2369
2023% 37,9% 19,5% 28,3% 14,3385
2024% 40,1% 19,3% 26,6% 14,1384
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.988 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 28.476 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.988 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 17.496 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 46,8[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 34,5), beste diru-sarrerak (% 10,6), langabezia-prestazioak (% 2,4), beste prestazioak (% 5,7).

47%
35%
11%
Soldata · % 46,8Pentsioak · % 34,5Langabezia · % 2,4Beste prestazioak · % 5,7Beste sarrerak · % 10,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 32,1 da, probintziakoaren (28,5; Burgosko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) parean. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,4; Burgosko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Merindad de Valdivielso udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 169 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 44,1; gainerako % 55,9 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 48,1 zen eta emakumezkoena % 38,9; langabezia-tasa, aldiz, % 8,7 eta % 12,3 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 143 zen 2023ean, 2021eko 138etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 33,6 osatzen dute, eta gizonek % 66,4.

143okupatu, 2023+% 3,6 2021etik
% 33,6emakumeak okupatuen artean
% 44,1jarduera-tasa, 2024
% 10,1langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 39,7
% 55,9
Okupatuak · % 39,7Langabeak · % 4,4Inaktiboak · % 55,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Merindad de Valdivielso, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak152% 39,795% 44,057% 34,1
Langabeak17% 4,49% 4,28% 4,8
Inaktiboak214% 55,9112% 51,9102% 61,1
Guztira383% 100,0216% 100,0167% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 53,8), eraikuntza (% 18,2), industria (% 18,2) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 9,8).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Burgosko mapa
% 9,8
% 18,2
% 18,2
% 53,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 9,8Industria · % 18,2Eraikuntza · % 18,2Zerbitzuak · % 53,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 52,4; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 32,2), eta oinarrizko okupazioak % 9,1.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,8 eta emakumeen % 43,8).

% 32,2
% 52,4
% 9,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 32,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 52,4Oinarrizko okupazioak · % 9,1Ez dago jasota · % 6,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Merindad de Valdivielso, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak46% 32,227% 28,419% 39,6
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak75% 52,454% 56,821% 43,8
Oinarrizko okupazioak13% 9,18% 8,45% 10,4
Ez dago jasota9% 6,36% 6,33% 6,3
Guztira143% 100,095% 100,048% 100,0

Okupatuen % 63,6 besteren konturako langileak dira, eta % 36,4 norberaren konturakoak.[14]

% 36,4
% 63,6
Norberaren kontura · % 36,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 63,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Merindad de Valdivielso, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura52% 36,436% 37,916% 33,3
Besteren kontura91% 63,659% 62,132% 66,7
Guztira143% 100,095% 100,048% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 3.020 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 129 km² denez, NAE lurraldearen % 23,4 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 50,8 larre iraunkorrak (1.535 ha, 16 ustiategitan), % 47,1 lur goldagarria (1.422 ha, 31 ustiategitan), % 2,1 arbolak (61,9 ha, 29 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,33 ha, 10 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
23%
77%
NAE · 3.020 ha (% 23,4)Gainerako azalera · 9.880 ha (% 76,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
47%
51%
Lur goldagarria · 1.422 ha (% 47,1)Larre iraunkorrak · 1.535 ha (% 50,8)Arbolak · 61,9 ha (% 2,1)Baratzeak · 0,33 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,01 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 442 behi eta 1.093 ardi eta ahuntz zeuden[17].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 213 gidari zeuden erroldatuta: 147 gizon (% 69) eta 66 emakume (% 31)[18]. Biztanleen % 55,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 505 ibilgailuk osatzen zuten: 279 turismo, 66 furgoneta, 64 kamioi, 38 motozikleta eta 16 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 725 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (555) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,4 urtekoa zen; turismoen % 6,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,8k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 62,7 diesel zen eta % 36,3 gasolinazko; 4 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,8; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 46,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
23%
27%
46%
0 etiketa · 6 (% 1,2)ECO · 11 (% 2,2)C etiketa · 115 (% 23)B etiketa · 137 (% 27,3)Etiketarik gabe · 232 (% 46,3)
Turismoak, adinaren arabera
11%
18%
47%
17%
< 4 urte · 19 (% 6,8)4–8 urte · 32 (% 11,5)8–15 urte · 51 (% 18,3)15–25 urte · 130 (% 46,6)≥ 25 urte · 47 (% 16,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Burgos.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Burgos.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Burgos.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Burgos.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1645203.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Burgos.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]