Edukira joan

Villalbilla de Gumiel

Wikipedia, Entziklopedia askea
Villalbilla de Gumiel
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
Probintzia Burgosko probintzia
AlkateaGermán Carazo Arauzo
Izen ofizialaVillalbilla de Gumiel
Posta kodea09453
INEk ezarritako kodea09440
HerriburuaVillalbilla de Gumiel
Geografia
Koordenatuak41°48′23″N 3°37′34″W / 41.806388888889°N 3.6261111111111°W / 41.806388888889; -3.6261111111111
Mapa
Azalera26,41 km²
Altitudea916 m
MugakideakTubilla del Lago, Gumiel de Izán, Oquillas, Pinilla Trasmonte eta Santa María del Mercadillo
Demografia
Biztanleria73 (2025)
alt_left 26 (%35,6) (%64,4) 47 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
MatrikulaBU
villalbilladegumiel.es

Villalbilla de Gumiel Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2007ko datuen arabera 108 biztanle zituen 26,41 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Tubilla del Lago, Gumiel de Izán, Oquillas, Pinilla Trasmonte eta Santa María del Mercadillo.

Mapa
Villalbilla de Gumiel eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea708090100110120130200020052010201520202025Villalbilla de GumielBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 47 gizon, 26 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
3.85
4.26
 
90-94
 
0.00
10.64
 
85-89
 
15.38
8.51
 
80-84
 
3.85
0.00
 
75-79
 
15.38
14.89
 
70-74
 
7.69
4.26
 
65-69
 
0.00
6.38
 
60-64
 
11.54
14.89
 
55-59
 
15.38
8.51
 
50-54
 
3.85
8.51
 
45-49
 
3.85
8.51
 
40-44
 
3.85
2.13
 
35-39
 
0.00
2.13
 
30-34
 
7.69
0.00
 
25-29
 
3.85
2.13
 
20-24
 
3.85
2.13
 
15-19
 
0.00
2.13
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 65,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 1,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,8 —probintzian % 14,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Burgosko mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 65,8Probintzia berean · % 23,3Erkidegoan · % 2,7Beste erkidegoa · % 1,4Estatutik kanpo · % 6,8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 5 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 80)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 20Europa · % 80
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Errumania
2
0
Kolonbia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 153 etxebizitza zeuden: 42 (% 27,5) nagusiak eta 111 (% 72,5) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 10 plazarekin (10 plaza etxebizitzako).[5]

153etxebizitza
42etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Burgosko mapa

Etxebizitza multzoa Burgosko mapa

42
111
Etxebizitza nagusia (42)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (111)

Guztira 42 etxegune zeuden, eta horietatik 19 (% 45,2) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 119
2 pertsona9
3 pertsona8
4 pertsona5
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 72 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 19,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 20,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 36,1.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 19,8 zen 2021ean eta % 23,6 2024an; beraz, 3,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 39,5 izatetik % 36,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 20,8 ziren, eta gizonen artean % 25,0; 4,2 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 41,7 eta gizonen % 33,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

72biztanle 15 urte edo +, 2024
% 23,6goi-mailako ikasketak+3,9 puntu 2021etik mapa
% 36,1lehen hezkuntza edo gutxiago−3,4 puntu 2021etik mapa
% 36,1
% 20,8
% 19,4
% 23,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 36,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 20,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 19,4Goi-mailako ikasketak · % 23,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Burgosko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Villalbilla de Gumiel, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak17% 23,612% 25,05% 20,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa14% 19,410% 20,84% 16,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)15% 20,810% 20,85% 20,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago26% 36,116% 33,310% 41,7
Guztira72% 100,048% 100,024% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Villalbilla de Gumiel, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 19,8% 19,8% 21,0% 39,581
2022% 20,0% 18,8% 20,0% 41,380
2023% 24,7% 17,3% 19,8% 38,381
2024% 23,6% 19,4% 20,8% 36,172
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.232 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 34.206 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.988 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 19.375 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Villalbilla de Gumiel udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 32 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 45,1; gainerako % 54,9 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 46,8 zen eta emakumezkoena % 41,7; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 20,0 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 37 zen 2023ean, 2021eko 34etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 29,7 osatzen dute, eta gizonek % 70,3.

37okupatu, 2023+% 8,8 2021etik
% 29,7emakumeak okupatuen artean
% 45,1jarduera-tasa, 2024
% 6,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 42,3
% 54,9
Okupatuak · % 42,3Langabeak · % 2,8Inaktiboak · % 54,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Villalbilla de Gumiel, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak30% 42,322% 46,88% 33,3
Langabeak2% 2,80% 0,02% 8,3
Inaktiboak39% 54,925% 53,214% 58,3
Guztira71% 100,047% 100,024% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: industria (% 43,2), zerbitzuak (% 24,3), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 18,9) eta eraikuntza (% 13,5).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Burgosko mapa
% 18,9
% 43,2
% 13,5
% 24,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 18,9Industria · % 43,2Eraikuntza · % 13,5Zerbitzuak · % 24,3

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 67,6; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 16,2), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 13,5.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 65,4 eta emakumeen % 72,7).

% 13,5
% 67,6
% 16,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 13,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 67,6Oinarrizko okupazioak · % 16,2Ez dago jasota · % 2,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Villalbilla de Gumiel, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak5% 13,53% 11,52% 18,2
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak25% 67,617% 65,48% 72,7
Oinarrizko okupazioak6% 16,26% 23,10% 0,0
Ez dago jasota1% 2,70% 0,01% 9,1
Guztira37% 100,026% 100,011% 100,0

Okupatuen % 73,0 besteren konturako langileak dira, eta % 27,0 norberaren konturakoak.[13]

% 27,0
% 73,0
Norberaren kontura · % 27,0Besteren kontura eta beste egoera bat · % 73,0
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Villalbilla de Gumiel, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura10% 27,05% 19,25% 45,5
Besteren kontura27% 73,021% 80,86% 54,5
Guztira37% 100,026% 100,011% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.844 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 26,4 km² denez, NAE lurraldearen % 69,8 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 95,4 lur goldagarria (1.759 ha, 15 ustiategitan), % 4,6 arbolak (85,2 ha, 24 ustiategitan), larre iraunkorrak (0,24 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,17 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
70%
30%
NAE · 1.844 ha (% 69,8)Gainerako azalera · 797 ha (% 30,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
95%
Lur goldagarria · 1.759 ha (% 95,4)Larre iraunkorrak · 0,24 ha (< % 0,1)Arbolak · 85,2 ha (% 4,6)Baratzeak · 0,17 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 35 gidari zeuden erroldatuta: 27 gizon (% 77,1) eta 8 emakume (% 22,9)[16]. Biztanleen % 47,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 83 ibilgailuk osatzen zuten: 62 turismo, 8 furgoneta, 4 kamioi, 4 motozikleta eta 2 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 849 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (555) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,3 urtekoa zen; turismoen % 4,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 25,8k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 67,1 diesel zen eta % 32,9 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 46,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
28%
46%
0 etiketa · 1 (% 1,2)C etiketa · 20 (% 24,4)B etiketa · 23 (% 28)Etiketarik gabe · 38 (% 46,3)
Turismoak, adinaren arabera
18%
8%
44%
26%
< 4 urte · 3 (% 4,8)4–8 urte · 11 (% 17,7)8–15 urte · 5 (% 8,1)15–25 urte · 27 (% 43,5)≥ 25 urte · 16 (% 25,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Burgos.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Burgos.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Burgos.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1642028.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Burgos.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Villalbilla_de_Gumiel&oldid=11789091"(e)tik eskuratuta