Edukira joan

Peral de Arlanza

Wikipedia, Entziklopedia askea
Peral de Arlanza
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
Probintzia Burgosko probintzia
AlkateaJoaquín Estrella del Cura
Izen ofizialaPeral de Arlanza
Posta kodea09342
INEk ezarritako kodea09262
HerriburuaPeral de Arlanza
Geografia
Koordenatuak42°04′33″N 4°04′39″W / 42.075833333333°N 4.0775°W / 42.075833333333; -4.0775
Mapa
Azalera29 km²
Altitudea772 m
MugakideakPalenzuela, Valles de Palenzuela, Santa María del Campo, Torrepadre, Cobos de Cerrato, Tabanera de Cerrato eta Villahán
Demografia
Biztanleria169 (2025)
alt_left 73 (%43,2) (%56,8) 96 alt_right
Dentsitatea6 bizt/km²
MatrikulaBU
peraldearlanza.es

Peral de Arlanza Burgosko udalerria da, Arlanza eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 194 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Palenzuela, Valles de Palenzuela, Santa María del Campo, Torrepadre, Cobos de Cerrato, Tabanera de Cerrato eta Villahán.

Mapa
Peral de Arlanza eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea140160180200220240200020052010201520202025Peral de ArlanzaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 96 gizon, 73 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
2.74
6.25
 
90-94
 
5.48
1.04
 
85-89
 
4.11
9.38
 
80-84
 
6.85
6.25
 
75-79
 
6.85
5.21
 
70-74
 
10.96
11.46
 
65-69
 
4.11
5.21
 
60-64
 
15.07
5.21
 
55-59
 
8.22
8.33
 
50-54
 
1.37
9.38
 
45-49
 
6.85
12.50
 
40-44
 
4.11
5.21
 
35-39
 
6.85
3.12
 
30-34
 
2.74
4.17
 
25-29
 
2.74
1.04
 
20-24
 
2.74
0.00
 
15-19
 
1.37
2.08
 
10-14
 
2.74
2.08
 
5-9
 
1.37
2.08
 
0-4
 
2.74
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 39,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,6 —probintzian % 14,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Burgosko mapa
Udal
Prob
Erki
Udalerri berean · % 39,6Probintzia berean · % 34,9Erkidegoan · % 16Beste erkidegoa · % 5,9Estatutik kanpo · % 3,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 6 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 83,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Brasil, Peru, Ekuador dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 83,3Europa · % 16,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
0
Brasil
2
1
Peru
1
1
Belgika
0
0
Ekuador
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 179 etxebizitza zeuden: 69 (% 38,5) nagusiak eta 110 (% 61,5) ez-nagusiak.[4]

179etxebizitza
69etxegune

Etxebizitza multzoa Burgosko mapa

69
110
Etxebizitza nagusia (69)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (110)

Guztira 69 etxegune zeuden, eta horietatik 24 (% 34,8) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 124
2 pertsona15
3 pertsona9
4 pertsona17
5 edo gehiago4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 158 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 31,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 12,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 34,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 22,8.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 29,3 zen 2021ean eta % 31,0 2024an; beraz, 1,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 24,4 izatetik % 22,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 29,0 ziren, eta gizonen artean % 32,6; 3,6 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 29,0 eta gizonen % 18,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

158biztanle 15 urte edo +, 2024
% 31,0goi-mailako ikasketak+1,7 puntu 2021etik mapa
% 22,8lehen hezkuntza edo gutxiago−1,6 puntu 2021etik mapa
% 22,8
% 34,2
% 12,0
% 31,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 22,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 34,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 12,0Goi-mailako ikasketak · % 31,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Burgosko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Peral de Arlanza, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak49% 31,029% 32,620% 29,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa19% 12,011% 12,48% 11,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)54% 34,233% 37,121% 30,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago36% 22,816% 18,020% 29,0
Guztira158% 100,089% 100,069% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Peral de Arlanza, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 29,3% 12,8% 33,5% 24,4164
2022% 30,1% 12,3% 33,7% 23,9163
2023% 30,0% 13,1% 33,1% 23,8160
2024% 31,0% 12,0% 34,2% 22,8158
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.325 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 43.445 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.988 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 25.550 euro zen. Errenta gordina 19.542 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 50,9[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 24,5), beste diru-sarrerak (% 20,6), langabezia-prestazioak (% 1,6), beste prestazioak (% 2,5).

51%
25%
21%
Soldata · % 50,9Pentsioak · % 24,5Langabezia · % 1,6Beste prestazioak · % 2,5Beste sarrerak · % 20,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 25,1 da, probintziakoaren (28,5; Burgosko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,4; Burgosko mapa) parean eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Peral de Arlanza udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 82 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,9; gainerako % 48,1 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,3 zen eta emakumezkoena % 44,9; langabezia-tasa, aldiz, % 3,9 eta % 9,7 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 81 zen 2023ean, 2021eko 85etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 33,3 osatzen dute, eta gizonek % 66,7.

81okupatu, 2023−% 4,7 2021etik
% 33,3emakumeak okupatuen artean
% 51,9jarduera-tasa, 2024 mapa
% 6,1langabezia-tasa, 2024 mapa
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024) Burgosko mapa
% 48,7
% 48,1
Okupatuak · % 48,7Langabeak · % 3,2Inaktiboak · % 48,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Peral de Arlanza, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak77% 48,749% 55,128% 40,6
Langabeak5% 3,22% 2,23% 4,3
Inaktiboak76% 48,138% 42,738% 55,1
Guztira158% 100,089% 100,069% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 44,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 30,9), industria (% 16,0) eta eraikuntza (% 8,6).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Burgosko mapa
% 30,9
% 16,0
% 8,6
% 44,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 30,9Industria · % 16,0Eraikuntza · % 8,6Zerbitzuak · % 44,4

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 63,0; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 12,3), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 8,6.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 64,8 eta emakumeen % 59,3).

% 8,6
% 63,0
% 12,3
% 16,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 8,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 63,0Oinarrizko okupazioak · % 12,3Ez dago jasota · % 16,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Peral de Arlanza, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak7% 8,64% 7,43% 11,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak51% 63,035% 64,816% 59,3
Oinarrizko okupazioak10% 12,36% 11,14% 14,8
Ez dago jasota13% 16,09% 16,74% 14,8
Guztira81% 100,054% 100,027% 100,0

Okupatuen % 63,0 besteren konturako langileak dira, eta % 37,0 norberaren konturakoak.[13]

% 37,0
% 63,0
Norberaren kontura · % 37,0Besteren kontura eta beste egoera bat · % 63,0
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Peral de Arlanza, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura30% 37,019% 35,211% 40,7
Besteren kontura51% 63,035% 64,816% 59,3
Guztira81% 100,054% 100,027% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.385 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 29 km² denez, NAE lurraldearen % 82,2 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 99,7 lur goldagarria (2.379 ha, 33 ustiategitan), % 0,2 arbolak (3,6 ha, 9 ustiategitan), larre iraunkorrak (2,3 ha, 2 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,11 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
82%
18%
NAE · 2.385 ha (% 82,2)Gainerako azalera · 515 ha (% 17,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
100%
Lur goldagarria · 2.379 ha (% 99,7)Larre iraunkorrak · 2,3 ha (% 0,1)Arbolak · 3,6 ha (% 0,2)Baratzeak · 0,11 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 85 gidari zeuden erroldatuta: 60 gizon (% 70,6) eta 25 emakume (% 29,4)[16]. Biztanleen % 50,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 234 ibilgailuk osatzen zuten: 145 turismo, 20 kamioi, 19 furgoneta, 15 motozikleta eta 12 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 858 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (555) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 16,1 urtekoa zen; turismoen % 5,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 24,8k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 65,6 diesel zen eta % 33 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,9; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 49,1k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
18%
29%
49%
0 etiketa · 3 (% 1,3)ECO · 5 (% 2,2)C etiketa · 40 (% 17,9)B etiketa · 66 (% 29,5)Etiketarik gabe · 110 (% 49,1)
Turismoak, adinaren arabera
14%
49%
25%
< 4 urte · 8 (% 5,5)4–8 urte · 9 (% 6,2)8–15 urte · 21 (% 14,5)15–25 urte · 71 (% 49)≥ 25 urte · 36 (% 24,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Burgos.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Burgos.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Burgos.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Burgos.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1643944.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Burgos.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Peral_de_Arlanza&oldid=11790796"(e)tik eskuratuta