Patxo Telleria

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Artikulu hau aktoreari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Telleria».
Patxo Telleria
EZ-DOK-HIRU-Guillermo-Casas-Mikel Patxo 03.jpg
Bizitza
Jaiotza Bilbo1960ko uztailaren 22a (59 urte)
Herrialdea  Bizkaia, Euskal Herria
Hezkuntza
Hizkuntzak gaztelania
euskara
Jarduerak
Jarduerak aktorea, zinema aktorea, zinema zuzendaria, gidoilaria eta idazlea
Lan nabarmenak Lingua Nabajorum
Jasotako sariak
Literaturaren Zubitegiko fitxa 851
IMDb nm1295151

Francisco de Sales "Patxo" Telleria (Indautxu, Bilbo, Bizkaia, 1960ko uztailaren 22a) aktorea, zinema zuzendaria eta antzerkigilea da. Martin telesailaren gidoilaria ere izan da. Mikel Martinezekin batera, Ez Dok Hiru Bikoteatroa antzerki taldean lan egiten du batez ere, antzezle eta gidoilari.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Txikitatik Indautxuko Santiago Apostol ikastetxeko ikaslea zenetikjoera eta erraztasuna zuen sketchak montatzeko, irakasleek horrelakorik eskatzen zutenean.

Deustuko Unibertsitatean lizentziatu zen Pedagogian baita Euskal Filologian ere Euskal Herriko Unibertsitatean. 1980ko hamarraldiko erdialdera hasi zen antzerkiko eta telebistako aktore lanak egiten. 20 urterekin gurasoen familiatik atera zenean pisukide zuen Imanol Agirrerekin hurbildu zen behin Maskarada taldeko entsaioak ikustera, gustatu zitzaion eta taldean geratu zen zazpi bat urtez. Antzerkiko debuta Bilboko Campos Antzerkian egin zuen Dario Foren obra bateko elizmutil ("monaguillo") papera egiten; kasualitatez 8 urte zituela eliz-mutilarena ere egin zuen El Caserio zartzuelan bere aitak eskatuta.[1] Maskarada konpainia hura frankismo ondorengo lehenengoa izan zen euskarazko antzerkia sortzen.

Tentazioa ekoiztetxearekin lan egiten du gidoilari gisa. 2009an egin zuen bere lehen filma zinema zuzendari gisa (Hodeiak pintatzeko makina). Tartean Teatro antzerki taldean aritzen da Bilbon Jokin Oregirekin eta Mikel Martinezekin batera.[2]Horretan lantzen duten umore motan beti jolasten da hitzekin eta hizkuntzarekin, gehienetan euskararekin eta euskaldunberriaren zailtasun eta pasadizuekin.[1]

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzezlanak idatzi ditu baita telebistarako eta zinemarako gidoiak ere.

Antzerkia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Patxo Telleriak sortuak dira Ez Dok Hiru Bikoteatroaren antzezlanetako askoren testuak. Guztira hauek dira berak sortutako gidoiak:

  • MUNDUBIRA, Elcano Primus (2019)
  • GHERO Azken euskaldunaren fabula bat (2018)[3]
  • Biba Voi! Dario Fo eta Franca Rame akorduan
  • Tabernaria: Instrukzioak botatzeko ondo bat kaña. Mikel Martin
  • Desentxufatuak
  • EZ DOK HIRU – euskal musikaren benetako istorioa (2017)
  • Tabernaria (2017)
  • Último tren a Treblinka-Azken trena Treblinkara (2016)
  • Los amantes del Casco Viejo-Alde zaharreko maitaleak (2016)
  • Zergatik, Jamil? ¿Por qué, Jamil? (2015)
  • Planteamiento, nudo y desenlace (2015)
  • ANTON ABBADIA (2015)
  • Tres tristes tigras (2014)
  • Pankreas – Páncreas – tragicomedia en verso (2014)
  • Diario de un bebe resentido (2014)
  • Soinujolearen semea – El hijo del acordeonista (2012, Bernardo Atxagaren eleberriaren moldaketa.
    Lingua Nabajorum (Arg: Tartean Teatro)
  • Lingua Nabajorum Dibertimentuak IV (2012)[4] 2014ko Donostia Saria, eta 2013ko MAX Saria[5]
  • Legionarius (2011)
  • Larria, kutsakorra, mendebaldekoa-Enfarmados (2010)
  • EUSKARAZETAMOL – Dibertimentuak III (2009)
  • El sueño de Jone (2007)
  • Museo del tiempo (2007)
  • ANTONIA MACHIN – la máquina de hacer Antonias (2005)
  • Larru haizetara – Dibertimenduak II (2005)
  • Sonata en un segundo-Sonata segundu batean (2004)
  • Euskara sencilloaren manifiestoa-Dibertimenduak I (2003)
  • Kontenedore baten istorioak-Historias de un contenedor (2002)
  • KORRIKARAKO MONOLOGOAK (2001)
  • KAIO LUMA ZIKINA – Aresti gogoan (2000)
  • Torito Bravo (1997)
  • Monstruo sakratuak (1993)
  • Marxkarada (1990)

Filmak[6][aldatu | aldatu iturburu kodea]

Telebista[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sariak eta errekonozimenduak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 2016: Bilboko Aste Nagusiko pregoilaria[7][8][9][10] Pregoia oso original eta umoretsua izan zen. Euskaraz eta erdaraz, bietan, posible diren hainbat hitz erabili zituen, hasieran erdarazko esaldi batean eta ondoren euskarazko beste batean. Esaldi biak umorez lotzen gainera. adibidez honela hasi zen:[11][12]
    • Bilbotarrak, Bilbainos y Bilbainas, hola a todos, hola!
    • Zuek hor gustora zarete, eta neu ere banago hola.
    • Estoy emocionado no lo puedo negar.
    • Oraintxe bertan egingo nuke negar. ...
  • 2014: Donostia Saria, 2013ko Antzezlan Onena Lingua Nabajorum[5]
  • 2013; MAX Saria. Euskarazko autorerik onena, Patxo Telleria “Lingua Nabajorum”

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b (Gaztelaniaz) Asier y Javier (2019-abendua) Patxo Telleria. Teatrero y autor Bilboko udala. Bilbao aldizkaria 33  ISSN 1133-5823.
  2. «Patxo Telleria» www.filmotecavasca.com . Noiz kontsultatua: 2019-05-05.
  3. (Gaztelaniaz) «'Ghero', una órbita en el año 3000 donde solo vive un euskaldun» www.eitb.eus . Noiz kontsultatua: 2019-05-05.
  4. Dibertimentuak trilogiaren eta, bereziki, Euskarazetamol antzezlanaren azalpena, Bilbao kafetegiaren webgunean.
  5. a b tartean.com (2013) «LINGUA NABAJORUM • Tartean Teatroa» tartean.com . Noiz kontsultatua: 2018-02-18.
  6. «Patxo Telleria» www.filmotecavasca.com . Noiz kontsultatua: 2019-05-05.
  7. (Euskaraz) «Patxo Telleria pregoilari fantastikoa - Josu Torre Altonaga - Uriola.eus» uriola.eus . Noiz kontsultatua: 2019-05-05.
  8. (Euskaraz) Astiz, Iñigo (2016-08-20) ««Aste Nagusiak oso erro sakonak ditu jendearengan»» Berria . Noiz kontsultatua: 2019-05-05.
  9. (Gaztelaniaz) Redacción (2016-08-16) «NOS PONE (10 canciones): Patxo Telleria (pregonero Aste Nagusia Bilbao 2016)» BI FM . Noiz kontsultatua: 2019-05-05.
  10. (Euskaraz) Patxo Telleria – Pregoilaria 2016 | Blue . Noiz kontsultatua: 2019-05-05.
  11. (Euskaraz) «2016 Aste Nagusiko Pregoia (Patxo Telleria) • ZUZEU» ZUZEU 2016-08-20 . Noiz kontsultatua: 2019-05-05.
  12. EiTB (2016-08-29) Aste Nagusia 2016: Pregón de Patxo Telleria . Noiz kontsultatua: 2019-05-05.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]