Punjabera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Punjabera
پنجابی — ਪੰਜਾਬੀ
Countries where Punjabi is spoken.png
Datu orokorrak
Lurralde eremuaPakistan eta India. Punjabdarren diaspora: EB, Malaysia, Saudi Arabia, AEB, Estatu Batuak, Kanada, Australia, Frantzia, Alemania, Hong Kong, Zeelanda Berria, Hegoafrika, Surinam, Guyana
Hiztunak88.000.000 [1] eta 57.129.000 artean [2]
Mendebaldeko punjabera: 61–62 milioi, Ekialdeko punjabera 28 milioi
Rankinga21[2]
OfizialtasunaIndia
EskualdeaPunjab
AraugileaEz du
Hizkuntza sailkapena
giza hizkuntza
hizkuntza nostratikoak
euro-asiar hizkuntzak
indoeuropar hizkuntzak
Indo-irandar hizkuntzak
Indoariar hizkuntzak
Informazio filologikoa
Hizkuntza-tipologiaSOV hizkuntza eta hizkuntza fusionatzailea
AlfabetoaShahmukhi (en) Itzuli, Gurmukhi (en) Itzuli eta Devanagaria
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1pa
ISO 639-2pan
ISO 639-3pan
Ethnologuepan
Glottologpanj1256
Wikipediapa
ASCL5207
IETFpa

Punjabera[3][4] (Shahmukhi idazkera: پنجابی; Gurmukhi idazkera: ਪੰਜਾਬੀ Pañjābī) Pakistan eta Indiako Punjabeko biztanleek hitz egiten duten indoariar hizkuntza da. Haren hiztunak musulmanak, sikhak eta hinduak badira ere, XX. mendean sikhismoak punjabera bere hizkuntzatzat hartu du [5].

Ofizialtasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Indian punjabera 22 hizkuntza ofizialetako bat da: lehendabizikoa Punjaben eta Chandigarhen eta bigarrena Haryana, Himachal Pradesh eta Delhin. Pakistanen, berriz, ez da ofiziala eta Punjabeko eskualdeko hizkuntzatzat hartzen da. Hala ere, herrialde hartako biztanleriaren % 44,15aren hizkuntza da.

Punjabdarren diasporak hizkuntza Estatu Batuetara, Australiara, Erresuma Batura[6] eta Kanadara[7] eraman zuen.

Hona hemen hiztunak 2005ean:

Lahore punjaberazko hiztun gehien duen hiria da (biztanleriaren % 86).

Dialektoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hona punjaberaren dialektoak[8]:

Dialektoen adibideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara Majhi, Lahori / Amritsari Pothohari Dogri Pahari
Zer ari zara egiten? (gizon-gizon) Ki karda ae? Ka karne uo? Ke karde o? Ke (kay) peya kare-nanh?
Zer ari zara egiten? (gizon-emakume) Ki kardi aa? Ka karani ay? Ke karani ae? Ke (kay) pai (payi) kare-neenh?
Zelan zaude? Ki haal hai. Keh aal e? Ke aal a? Tudda ke haal e (eh)?
Punjaberaz hitz egiten duzu? Tusin Punjabi Bol laende ho? Punjabii bolne uo? Punjabi bolde o? Punjabi uburne o?
Nongoa zara? Tusin kidhar to ho?
Tusi kidron aaye ho?
Tusa kudhr nay aiyo? Tus kudhr to o? Kathe ne o?
Urte askotarako! Tuhanu mil ke bahut khushi hoyi. Tusan milay tay boo khushi oye. Tusan nu miliye bahut khusi oyi. Tussan mil ke khushi thi.
Nola duzu izena? Tuhada naam ki e? Tusan naa ke aa? Tusan da naa kay ai? Tudda ke naanh ve?
Nire izena ... da. Mera naam ... e. Mara naa ... e. Mera naa ... e. Mainda naanh ... eh.
Zein da zure herriaren izena? Tuhade pind/graan da naam ki hai?
Tuhada pind/graan kehda hai?
Tusane graana naa ke aa? Tusan da graan kay aa? Tudde gerayenh na ke naanh ve?
Bai Haan Ahoo Ah Hanh
Ez Nahin Naa Naa Nainh
Gozoki batzuk jan nahi dituzu? Mithaee lainee aa?
Mithaee Khaauge?
Mithaee Kaso? Mithaee khaani e? Kuj mitha khaine o?
Maite zaitut. Main tainu pyar kardaa. Mai tuki pyar karna. Mai tusi pyar karna. Main tuhan pyar kare-nanh.
Zinemara joan ginen. Assi cinema gaye sige. Assa cinema gaye saa. Assi cinema gaye ayan.
Nora joan behar nuke? Mainu kitthe jana chahida hai? Mai kudhar jaa. Manh kathe wanjnanh chainaa.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hizkuntza honek bere Wikipedia du: Bisita ezazu.