Txikipedia:Tolosa

	Datuak, labur
🏴 Lurraldea	Gipuzkoa
👨‍👨‍👦‍👦 Biztanleak	20.070
🔎 Azalera	37,39 kilometro koadro
🌄 Altuera	75 metro

Tolosa Gipuzkoako udalerri bat da. 19.386 biztanle ditu. Tolosaldea eskualdeko herriburua da eta Gipuzkoako herri garrantzitsuenen artean dago. Bereziki ezagunak dira Tolosako inauteriak, Titirijai txotxongiloen jaialdia, Tolosako Abesbatza Lehiaketa, eta Tolosako babarrunak..

Lehen paper-fabrikak zeuden Tolosan, baina itxi egin ziren XX. mendean bukaeran. Tolosaldeko biztanleak Tolosara joaten dira erosketak egiteko, ikasteko eta medikuen kontsultara.

Geografia

Oria ibaiak zeharkatzen du herria. Tolosatik gertu daude mendi ezagun hauek: Uzturre, Hernio, Herniozabal, Basagain, Otsabio, Mendikute, Urkizu...

Historia

1200. urtera arte Nafarroako erresuman egon zen Tolosa. Urte hartan Gaztelak konkistatu zuen Gipuzkoa, eta 1256n Tolosari hiri kategoria eman zion (hiri forua), Gaztelako erregearen eskutik.

Aspaldian hamar urtez, 1844-1854 bitartean, Gipuzkoako hiriburua izan zen.

Demografia

2019an herriak 19.270 biztanle zituen.

Politika

2023ko hauteskundeen ondoren, Andu Martinez de Rituerto Arregi izendatu zuten alkate.

Euskara

2016an Tolosako herritarren %70,94 euskalduna zen. Tolosaldean euskara asko erabiltzen da, Euskal Herriko eskualderik euskaldunenen artean dago; hala ere, Tolosan gutxitxoago egiten da euskaraz inguruko herri txikietan baino, herri horiek ia erabat euskaldunak dira eta.

Tolasaldeko ataria aldizkaria Tolosako albisteak zabaltzen ditu, paperean eta internet bidez.