Estrie

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Estrie
Mapa

LocationEstrie.png

Informazio orokorra
Estatua
Probintzia
 Kanada
 Quebec
Hiriburua Sherbrooke
Geografia
Eremua 10.195 km²
Koordenatuak 45°28′0″N 71°40′0″W / 45.46667°N 71.66667°W / 45.46667; -71.66667Koordenatuak: 45°28′0″N 71°40′0″W / 45.46667°N 71.66667°W / 45.46667; -71.66667
Biztanleria
Biztanleria 307.264 bizt (2010)
Dentsitatea 30,14 bizt/km²
Web orrialdea
www.estrie.gouv.qc.ca

L'Estrie Quebeceko eskualde administratiboa da. 05 kodea erabiltzen da eskualde hau identifikatzeko. Hiri nagusia Sherbrooke da.

Frantses eta britainiarren kolonizazioaren topagune izateak nortasun berezia ematen dio eskualde honi.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Montrealetik pare bat ordutara ekialderantz eta Quebeceko hiriburura ipar-ekialderantz bide apur bat luzeago dagoelarik, eskualde hau AEBekiko mugan dago. Quebeceko beste batzuekin konparatuta gizakiak eginiko lanak eragin handiagoa sortu du, nahiz eta oraindik ere espazio natural ugari egon.

Han-hemen Monteregiar muinoak (collines montérégiennes) nabarmentzen dira paisaian, haien artean mendilerroko altuena den Mont Mégantic (1.105 m). Mendi honek, beste muinoengandik aldenduta, Apalatxe mendilerro luzearekiko lotura egiten du.

Lur eremu osoa San Laurendi ibaiaren arroan dago, ibaiadar batzuen bidez; nagusia Saint-François da eta ekialdean Chaudière ere nabarmentzen da.

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Quebeceko eskualde administratibo mugakideak:
  1. Montérégie mendebaldean.
  2. Centre-du-Québec ipar-mendebaldean.
  3. Chaudière-Appalaches ipar-ekialdean.
  1. Vermont.
  2. New Hampshire.
  3. Maine.

Estrieko zenbait herri (Beebe Plain edo Stanstead, Quebec-Vermont mugan) AEBekiko mugak banatuta daude.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egungo eskualdea algonkin familiako abenaki herriaren lurrak izan ziren garai batean.

1792an Britainiar Inperioak lur eremua zatikatu eta kantonamendutan banatu zuten; izen guztiak Britainiar uharteetatik hartu zituzten; gaur egungo toponimian eragin handia izan duen izendapen-prozesua izan zen. Eastern Townships (township: "kantonamendu", fr. canton) jaio ziren; kolonizatzeko erraztasunak eskainiz lehen AEBetako independentziaren harira zokoratuta geratu ziren Erresuma Batuaren aldeko leialistak (beraz, etorkin "amerikarrak", Europatikoak baino) eta 1840tik aurrera kontinente zaharretik heldutako ingeles, eskoziar eta irlandarrak abiatu ziren eskualde honetara bizi izatera. Garai horietan Boston edo Portlandekiko harremanak Montreal edo Quebec Hiriarekikoak baino arinagoak ziren.

Aldi berean 1812tik frantses jatorriko kolonoak etortzen hasi ziren; 1850-1860rako bere presentzia dagoeneko nahiko handia zen. Saint Lawrence and Atlantique trenbideak Auburn (Maine eta eskualdean dagoen Richmond lotu zituen eta 1854an Charnyraino (Quebec Hiriaren ingurumarian) heldu zen; horrek eta beste trenbide zein errepide batzuek kolonizazioa areagotu zuten.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Biztanleria: 307.389 (2009)
  • Azalera: 10.195 km²
  • Dentsitatea: 29,2 bizt./km²
  • Jaiotza-tasa: ‰ 10,3 (2006)
  • Heriotza-tasa: ‰ 7,6 (2006)[1]

Hizkuntzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere historiagatik Estrie Quebecen barruan gutxiengo ingeles hiztun handienetakoa duten eskualdeen artean dago. Hala ere, 2006an % 8,7 ziren, azken hamarkadetan ehunekoak behera egin du eta gehiengo zabala (% 88,7, Quebeceko batez bestekotik gora) frantses hiztuna da[2].

Zenbait MRCtan frantses hiztunen gehiengoa are handiagoa da (Les Sources % 96,8, Le Granit 94,9) eta ingeles-hiztunen ehunekorik handiena duen MRCa Memphrémagog (% 17,4) da[3]. Herri batzuetan gehiengo ingeles-hiztuna ere dago[4].

Jatorriko herriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historikoki abenaki herriaren Ndakinna[5] ("gure lurra" abenakieraz) lurraren barruan bazegoen ere, egun ia ez dago herrikiderik Estrien; Quebecen herri horrek dituen "indiar erreserba" bakarrak Centre-du-Québecen daude.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Estrieko 6 MRCen eta Sherbrooke hiriaren mugak.

Eskualdeak 6 "Eskualdeko konderriko udalerri" (MRC) ditu eta bere baliokidea den beste bat, Sherbrooke; 89 udalerri ditu. MRCak, baliokideak eta beren hiriburuak:

Estrie vs. Cantons-de-l'Est[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Estrie 1981etik eskualdea izendatzeko ofiziala den toponimoa da; est ("ekialde") hitzetik eratorria, Cantons-de-l'Est baino egokiagotzat jo zuten, azken hau ingelesezko Eastern Townships izendapenaren itzulpen literala delakoan. Estrie Maurice O'Breadyk 1946an sortutako neotoponimoa da[6].

Gaurko eskualde administratiboen banaketan Cantons-de-l'Est historikoaren lurraldetzat jo daitezkeenak lautan banatuta geratu dira[7]; Estrie osoaz gain hauexek dira:

Cantons-de-l'Est turistikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egungo Estrierekin lotura handiak eta ezaugarri antzekoak dituztelako, administratiboki Montérégien badaude ere beste bi MRC Cantons-de-l'Est eskualde turistikoan sartuta daude:

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Estrie Aldatu lotura Wikidatan