Phnom Penh
|
Phnom Penh |
|
|---|---|
| Phnom Penh |
|
| Izen ofiziala | ភ្ន៓ពេញ |
| Erromanizazio ofiziala NAF ahoskera |
Phnum Pénh |
| Estatua |  Kanbodia |
| Udalerria | Phnom Penh |
| Alkatea | Kep Chuktema |
| Herritarra | phnompenhdar[1] |
| Koordenatuak | 11°33′N 104°55′E / 11.550°N 104.917°EKoordenatuak: 11°33′N 104°55′E / 11.550°N 104.917°E |
  Phnom Penh
|
|
| Eremua | 678,46 km2 |
| Garaiera | 11,89 m |
| Biztanleria | 2.301.725 bizt. (2012) |
| Dentsitatea | 3.392,57 bizt./km² |
| Sorrera | 1372 |
| http://www.phnompenh.gov.kh | |
Phnom Penh[2] (khmereraz ភ្ន៓ពេញ, erromanizazio ofizialez Phnum Pénh, pnum pɨɲ ahoskatua) Kanbodiako hiriburu politiko, ekonomiko eta kulturala da eta baita estatuko hiri handiena ere. Kanbodiako hego-erdialdean dago, Tonle Sap aintziraren eta Mekong ibaiaren artean. Ezaguna da bertako khmer arkitektura tradizionala duelako, bai eta ere, frantses eraginekoa ere.
Eduki-taula |
Klima[aldatu]
| Datu klimatikoak (Phnom Penh) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hilabetea | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 36 | 36 | 38 | 40 | 38 | 38 | 37 | 37 | 35 | 36 | 34 | 35 | 40 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 31.5 | 32.8 | 34.9 | 34.9 | 34.3 | 33.5 | 32.5 | 32.5 | 32.3 | 31.1 | 29.9 | 30.1 | 32.5 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 26.7 | 27.9 | 29.5 | 30.0 | 29.8 | 29.3 | 28.6 | 28.6 | 28.3 | 27.5 | 26.3 | 25.9 | 28.2 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa(°C) | 12 | 15 | 18 | 17 | 20 | 21 | 20 | 20 | 21 | 17 | 16 | 14 | 12 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 21.9 | 23.0 | 24.1 | 25.0 | 25.3 | 25.0 | 24.7 | 24.6 | 24.3 | 23.8 | 22.7 | 21.7 | 23.8 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 25.5 | 11.5 | 58.0 | 101.0 | 111.6 | 177.1 | 195.9 | 172.0 | 248.8 | 318.9 | 135.0 | 80.3 | 1635.6 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 2.8 | 2.4 | 5.2 | 8.6 | 16.4 | 16.6 | 19.6 | 21.4 | 19.8 | 24.0 | 11.8 | 4.8 | 153.4 |
| Eguzki orduak | 279 | 252 | 248 | 240 | 217 | 180 | 155 | 155 | 150 | 186 | 240 | 279 | 2581 |
| Hezetasuna (%) | 68 | 66 | 64 | 66 | 74 | 76 | 77 | 79 | 82 | 80 | 76 | 72 | 74 |
| Iturria (1): Hong Kong Observatory.[3] | |||||||||||||
| Iturria (2): Weatherbase [4] | |||||||||||||
Banaketa administratiboa[aldatu]
| Barrutia (khan) | Udalerria (sangkat) | Auzoa (phum) | 2008ko biztanleria |
|---|---|---|---|
| Chamkarmon | 12 sangkat | 95 krom | 182.004 |
| Dangkao | 15 sangkat | 143 krom | 257.724 |
| Daun Penh | 11 sangkat | 134 krom | 126.550 |
| Meanchey | 8 sangkat | 30 krom | 327.801 |
| Prampi Makara | 8 sangkat | 33 krom | 91.895 |
| Russei Keo | 12 sangkat | 59 krom | 196.684 |
| Sen Sok | 3 sangkat | 147.967 | |
| Tuol Kork | 10 sangkat | 143 krom | 171.200 |
| Porsenchey |
|
|
|
Historia[aldatu]
1434. urtean sortu zuten hiria. Khmer Inperioak hiriburutzat hartu zuen, Angkor hiriaren ordez, baina XVI. mendean utzi zuen. 1867an hiriburu bihurtu zen berriro, Norodom erregearen garaian. 1975ean khmer gorriek beretu zuten hiria, eta ia erabat hustu zuten: 700.000 lagun inguru hiritik aterarazi eta nekazari lanetara bidali zituzten. 1979an, Vietnamgo armadak bereganatu eta bere gobernua ezarri zuen han.
Ekonomia[aldatu]
Merkataritza eta industria (janari industria, ehungintza, zurgintza, eskulanak) dira ekonomia jarduera nagusiak. Ibai portu garrantzitsua du.
Herri eta hiri senidetuak[aldatu]
Phnom Penhek honako hiri senidetuak ditu:[5]
Long Beach (Ameriketako Estatu Batuak)- Lowell (Massachusetts) (Ameriketako Estatu Batuak)
- Providence (Ameriketako Estatu Batuak)
- Cleveland (Ameriketako Estatu Batuak)[6]
Savannakhet (Laos)- Vientiane (Laos)
Mandalay (Myanmar)
Iloilo Hiria (Filipinak)
Busan (Hego Korea)- Incheon (Hego Korea)
Ho Chi Minh Hiria (Vietnam)- Hanoi (Vietnam)
- Cần Thơ (Vietnam)
- Lam Dong (Vietnam)
Shanghai (Txina)- Tianjin (Txina)
- Kunming (Txina)
- Changsha (Txina)
Bristol (Ingalaterra)
Erreferentziak[aldatu]
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
- ↑ Euskaltzaindia, 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0038.pdf
- ↑ Euskaltzaindia (2012-06-29), 171. araua: Asiako toponimia, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0171.pdf. Noiz kontsultatua: 2013-02-12
- ↑ HKO Climatological Information for Phnom Penh, Cambodia, Hong Kong Observatory.
- ↑ Weatherbase, Historical Weather for Phnom Penh, http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=19984
- ↑ Udaletxearen webgunea
- ↑ Higgins, Randall, «Cleveland, Tenn., is now sister city to... Phnom Penh?», Times Free Press, http://www.timesfreepress.com/news/2012/jul/24/tn-cleveland-phnom-penh-are-sister-cities/
