Ben-Hur (1959ko filma)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ben-Hur (1959ko filma)
Ben hur 1959 poster.jpg
Jatorria
Argitaratze-data 1959
Jatorrizko izenburua Ben-Hur
Jatorrizko hizkuntza ingelesa
Jatorrizko herrialdea Ameriketako Estatu Batuak
Ezaugarriak
Genero artistikoa Pepluma, epic film (en) Itzuli, film dramatikoa, Gabonetako filma, eleberri batean oinarritutako filma eta ekintza-filma
Iraupena 3:42 minutu
Kolorea koloretakoa
Deskribapena
Oinarritua Ben-Hur: A Tale of the Christ (en) Itzuli
Grabazio lekua(k) Erroma
Zuzendaritza eta gidoia
Zuzendaria(k) William Wyler
Gidoigilea(k) Karl Tunberg (en) Itzuli
Gore Vidal
Christopher Fry
Maxwell Anderson
S. N. Behrman
[[Kategoria:Karl Tunberg (en) Itzuli idatzitako filmak]]



Antzezlea(k)
Charlton Heston (Judah Ben-Hur (en) Itzuli)
Jack Hawkins (Quintus Arrius (en) Itzuli)
Haya Harareet (en) Itzuli
Stephen Boyd (Messala (en) Itzuli)
Hugh Griffith (Sheik Ilderim (en) Itzuli)
Martha Scott (en) Itzuli
Cathy O'Donnell
Sam Jaffe
Finlay Currie (Balthazar (en) Itzuli)
Liana Del Balzo (en) Itzuli
Marina Berti
Frank Thring (Pontzio Pilatos)
André Morell (en) Itzuli
Aldo Silvani
Duncan Lamont
George Relph (Tiberio)
John Le Mesurier (en) Itzuli
Lydia Clarke
Mino Doro
Richard Hale (en) Itzuli
Terence Longdon (en) Itzuli
Ferdy Mayne
Giuliano Gemma
Ralph Truman
Lando Buzzanca
José Greci (en) Itzuli (Maria)
Raimondo Van Riel (en) Itzuli
Pietro Tordi
Enzo Fiermonte
Aldo Pini (en) Itzuli
Tutte Lemkow (en) Itzuli
Robert Brown


[[Kategoria:Haya Harareet (en) Itzuli antzeztutako filmak]]


[[Kategoria:Martha Scott (en) Itzuli antzeztutako filmak]]



[[Kategoria:Liana Del Balzo (en) Itzuli antzeztutako filmak]]


[[Kategoria:André Morell (en) Itzuli antzeztutako filmak]]



[[Kategoria:John Le Mesurier (en) Itzuli antzeztutako filmak]]


[[Kategoria:Richard Hale (en) Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:Terence Longdon (en) Itzuli antzeztutako filmak]]




[[Kategoria:José Greci (en) Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:Raimondo Van Riel (en) Itzuli antzeztutako filmak]]


[[Kategoria:Aldo Pini (en) Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:Tutte Lemkow (en) Itzuli antzeztutako filmak]]
Ekoizpena
Ekoizlea Sam Zimbalist (en) Itzuli
[[Kategoria:Sam Zimbalist (en) Itzuli ekoitzitako filmak]]
Konpainia ekoizlea Metro-Goldwyn-Mayer
Edizioa John Dunning (en) Itzuli
Bestelako lanak
Musikagilea Miklós Rózsa
Argazki-zuzendaria Robert L. Surtees
Langileak [[David S. Hall (en) ]]
Fikzioa
Kontakizunaren tokia Israel
Historia
[[National Board of Review: Top Ten Films (en) ]]
[[National Film Registry (en) ]]
[[Academy Award for Best Art Direction, Color (en) ]]
32. Oscar Sariak

[[Academy Award for Best Costume Design, Color (en) ]]
32. Oscar Sariak

[[Academy Award for Best Original Dramatic or Comedy Score (en) ]]
32. Oscar Sariak

Soinu onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

[[Academy Award for Best Special Effects (en) ]]
32. Oscar Sariak

Muntatze onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

Zuzendari onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

[[Academy Award for Best Cinematography, Color (en) ]]
32. Oscar Sariak

Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

Film onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak
Nominazioak Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

Hugh Griffith

Film onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

Sam Zimbalist (en)

[[Academy Award for Best Costume Design, Color (en) ]]
32. Oscar Sariak

Elizabeth Haffenden (en)

[[Academy Award for Best Art Direction, Color (en) ]]
32. Oscar Sariak

William A. Horning (en) , Edward Carfagno (en) , Hugh Hunt

[[Academy Award for Best Original Dramatic or Comedy Score (en) ]]
32. Oscar Sariak

Miklós Rózsa

Soinu onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

Franklin Milton (en)

Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

Karl Tunberg (en)

[[Academy Award for Best Cinematography, Color (en) ]]
32. Oscar Sariak

Robert L. Surtees

Muntatze onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

Ralph E. Winters (en) , John Dunning (en)

Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

Charlton Heston

Zuzendari onenaren Oscar Saria
32. Oscar Sariak

William Wyler

[[Academy Award for Best Special Effects (en) ]]
32. Oscar Sariak

Albert Arnold Gillespie (en) , Robert MacDonald (en) , Milo B. Lory (en)
Kanpo estekak
benhurmovie.com
Artikulu hau 1959ko filmari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ben-Hur».

Ben-Hur[1] William Wylerrek 1959an zuzendutako film epikoa da. Lew Wallace idazle eta jeneralak idatzitako Ben-Hur: A Tale of the Christ eleberrian oinarrituta dago. Film honen aurretik, beste batzuk ere egin ziren historia honetan oinarrituta, baina ez zuten arrakastarik izan 1959ko filmarekin alderatuta.

Argumentua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.

Nazareteko Jesusen garaiko Judean girotutako pelikula honek Juda Ben-Hur printze juduaren historia kontatzen du. Filmaren hasieran gaztetako lagun batekin elkartzen da, hainbat urte Erroman egin dituen Mesala jeneralarekin. Honek bere aberria eta erlijioa utzi eta Erromaren zerbitzura lan egiteko eskatzen dio, horrela etorkizun oparoa izango duelakoan. Ben-Hurrek, baina, uko egiten dio bere adiskidearen eskaintzari, eta bere herriari eta erlijioari leial irauten du. Horrek bien arteko haserrea pizten du.

Zoritxarreko istripu baten ondorioz, Ben-Hur, bere arreba Tirza eta ama Myriam atxilotu egin zituzten. Ama eta arreba ziegan sartu zituzten eta Ben-Hur galeretara bidali zuten esklabo. Galerara bidean zihoala, Nazaretetik igaro zen, eta bertan Jesus ezagutu zuen, honek ur pixka bat eman zionean erromatarren aginduaren aurka.

Galeretan hiru urte lanean zebilela, bera zihoan ontzia erasotu zuten Erromaren etsai batzuek, baina Ben-Hurrek bere buruaz gain kapitaina salbatzea lortu zuen. Horregatik, kapitainak bere semeorde egin zuen Erroman. Bitartean, Mesalarekiko gorrotoa handitzen joan zitzaion bere barnean, eta aukera sortu bezain laster Judeara itzuli eta mendekua hartzea erabaki zuen. Bidean, Baltasar erregea eta Sheilk Iderim merkatari arabiarra ezagutu zituen; lehenengoak Mesiasen berri eman zion, Jainkoaren bidalia zela adieraziz. Bigarrenak bere zaldiekin lasterketa garrantzitsu baten parte hartzeko aukera eskaini zion. Lasterketa horretan parte hartzekoa zen Mesala ere.

Jerusalenera itzultzean, bere etxea bertan behera utzita aurkitu zuen, eta inork ere ez zuen bere ama eta arrebaren berririk. Gaztetan bere morroi izan zen Simonidesen alaba Esterrekin ezkondu zen. Honek ezkutatu egin zion bere ama eta arreba legenarrak jota zeudela, gaixoentzako kobazulo batean.

Lasterketa egunean, Judak argi zeukan mendekua hartu behar zuela. Lasterketa gogor baten ondoren, Mesala garaitu zuen. Hau hilzorian gelditu zen Ben-Hurren zaldiek zapalduta. Mesalak, hil aurretik, esan zion bere ama eta arreba non zeuden, eta Judak bertara joatea erabaki zuen. Han Ester aurkitu zuen, beraiei janari apur bat eramatera joana, eta berarekin haserretu zen aurretik horren berri eman ez ziolako. Baina honek Nazareteko Jesusen berri eman zion, eta azken aukera bezala ama eta arreba berarengana eramatea erabaki zuen.

Jerusalenera heltzean, baina, erromatarrek Jesus atxilotu eta heriotzara zigortu zutela jakin zuten. Gurutzea eramaten zihoala, Juda konturatu zen Jesus hori zela galeretara bidean berari ura eskaini ziona, eta laguntzea erabaki zuen. Azkenean, Juda, bere ama, arreba eta emaztea Jesusen heriotzaren testigu izan ziren. Juda lur jota gelditu zen bere itxaropen bakarra horrela galduta ikustean, baina etxera bihurtzean bere ama eta arreba sendatuta aurkitu zituen. Orduan konturatu zen Jesusen handitasunaz eta Jainko izaeraz.

Aktoreak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aktorea Pertsonaia
Charlton Heston Judah Ben-Hur
Jack Hawkins Quintus Arrius
Haya Harareet Esther
Stephen Boyd Mesala
Hugh Griffith Sheik Ilderim
Martha Scott Miriam
Cathy O'Donnell Tirzah
Sam Jaffe Simonides
Finlay Currie Baltasar
Frank Thring Pontzio Pilato
Claude Heater Jesus

Sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ben-Hurrek 11 Oscar irabazi zituen, bere garaian inork lortu ez zuen errekorra. Bere ostean Titanicek eta Eraztunen Jaunak soilik lortu zuten horrelako emaitza ona. Film onenari, aktore onenari, zuzendari onenari, bigarren mailako aktore onenari (Hugh Griffith), arte zuzendari onenari, argazkigintza onenari, jantzi onenei, ikus efektu onenari, muntatze onenari, soinu banda onenari eta soinu onenari Oscarrak irabazi zituen hain zuzen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ben-Hur Internet Movie Databaseren webgunean (Ingelesez)