Domingo Gómez-Acedo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Domingo Gómez-Acedo
Selección española - Amberes 1920 (Acedo).jpg
Bizitza
JaiotzaBilbo1898ko ekainaren 6a
Herrialdea Bizkaia, Euskal Herria
HeriotzaGetxo, 1980 (81/82 urte)
Familia
Anai-arrebak
Hezkuntza
Hizkuntzakgaztelania
Jarduerak
Jarduerakfutbolaria
Ibilbidea
Taldeak Urteak J G
600px Gray HEX-C0C0C0 White Red HEX-EE3123 Black.svg Athletic1914 / 192911115
Flag of Spain.svg Espainiako futbol selekzio nazionala1920 / 1924111
 
Posizio edo espezialitateaaurrelaria

FIFA: 293169 Edit the value on Wikidata

Domingo "Txomin" Gómez-Acedo Villanueva, Acedo ezizenaz ezagunagoa, (Bilbo, 1898ko ekainaren 6a - Getxo, 1980ko irailaren 14a) bizkaitar futbolaria izan zen. Ezker hegalean jokatu zuen eta bere klub bakarra Athletic Club izan zen. Aquilino bere anaia zaharra Athleticeko futbolaria ere izan zen.

Acedo Athleticeko jokalari amateur garrantzitsuenetako bat izan zen, Pitxitxi edo Jose Maria Belaustegigoitiarekin batera. Athleticekin debutatu eta gola sartu zuen jokalaririk gazteena da, 16 urte, 4 hilabete eta 12 egunekin egin baitzuen,[1] eta, 17 urte eta 355 egunekin, baita Kopako final batean gola sartu zuen gazteena ere.[2][3]

Bestalde, 1920ko Anberesko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen Espainiako futbol selekzioko kidea izan zen, eta baita selekzio horren historiako lehen partida jokatu zuten 11 jokalarietako bat ere.[4]

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1898ko ekainaren 6an jaio zen Bilbon, Bilboko itsasadarraren ondoan dagoen Rivera kaleko 3. zenbakiko ebanisteria baten jabea zen familia batean. Datu anekdotiko gisa, bere arreba Mercedes orduko euskal kazetari nazionalista batekin ezkondu zen, Manuel Aznar, Euzkadi egunkariko erredaktorea zena[5] eta José María Aznarren aitona izango zena. Indalecio Prieto buruzagi sozialistaren arabera, Acedok matxinoen bandoarekin zituen harremanek bere koinatu Manuel Aznar Gerra Zibilean fusilatua izatetik salbatu zuten.[6]

Acedok oso gazte hasi zuen bere ibilbidea. 15 urte besterik ez zituela Athletic Clubeko lehen taldean sartu zen eta bertan eman zuen bere kirol bizitza osoa. 1913-14 denboraldia zen. Hurrengo denboraldian egin zuen debuta Athleticekin, 1914ko urriaren 18an, 16 urte, 4 hilabete eta 12 egun zituela. Bere debuteko partida, non gol bat sartu zuen, Arin Sport-en aurka izan zen Eskualdeko Txapelketan.[7]

Acedok hamalau denboraldi bete zituen Athleticen, 1913 eta 1929 artean lehoiekin jokatuz eta bi denboralditan ez zuen jokatu. Acedok 111 partidatan jantzi zuen kamisola zuri-gorria (oso kopuru altua garai hartarako) eta 15 gol sartu zituen Athleticekin. Errege Kopako 5 titulu eta Bizkaiko Txapelketa erregionaleko 9 irabazi zituen. 1914ko eta 1915eko Kopako finaletan jokatu ez zuen arren (irabazi zituen lehen bi tituluak), 1916ko finalekoan jokatu zuen, non, oraindik 18 urte bete gabe zituela, gol polit bat sartu zuen, Athleticek Madril FCri sartu zion 4 eta 0ko lehenengoa.[8] 1920ko galdutako finala eta 1921ekoa (2 gol sartu zituen) eta 1923koa (irabaziak) ere jokatu zituen.

1929an, Espainiako Liga hasi zen denboraldi berean, Acedok futboletik erretiratzea erabaki zuen, liga txapelketan debutatu aurretik. Gerra Zibila hasi zen arte ez genuen haren berririk izan. Gerra-kontseilu batek, xantaiagatik kondenatu zuen, dirudienez Harotik gertu FETeko "ohorezko agente" bezala jokatu baitzuen. Bai Indalecio Prietok bai Perico Escobal futbol selekzioko bere kide ohiak errepublikanoak hiltzen jardun zuen hiltzaile partida bateko buru izatea leporatu zioten, eta Escobalek bere taldeko kideekin gorputzeko zein zatitik bala aterako zela apustu egin ohi zuela kontatu zuen.[6][9][10]

1980ko irailaren 14an hil zen, Getxon, 82 urte zituela.

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kluba Urtea(k)
Athletic Club 1913-1929

Tituluak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eskualdeko Txapelketak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Txapeleketa Kluba Urtea
Iparraldeko Eskualdeko Txapelketa Athletic Club 1914
Iparraldeko Eskualdeko Txapelketa Athletic Club 1915
Iparraldeko Eskualdeko Txapelketa Athletic Club 1916
Iparraldeko Eskualdeko Txapelketa Athletic Club 1920
Iparraldeko Eskualdeko Txapelketa Athletic Club 1921
Bizkaiko Herrialde Txapelketa Athletic Club 1923
Bizkaiko Herrialde Txapelketa Athletic Club 1924
Bizkaiko Herrialde Txapelketa Athletic Club 1929

Errege Kopak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Titulua Kluba Urtea
Errege Kopa Athletic Club 1914
Errege Kopa Athletic Club 1915
Errege Kopa Athletic Club 1916
Errege Kopa Athletic Club 1921
Errege Kopa Athletic Club 1923

Nazioarteko txapelketak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Txapelketa Taldea Urtea
1920ko Olinpiar Jokoak (Zilarrezko domina) Espainiako futbol selekzio nazionala 1920

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz) «Muniain se cita con la historia» Mundo Deportivo.
  2. (Gaztelaniaz) Athletic Club. Athletic Club VS Real Madrid CF 7/5/1916. .
  3. (Gaztelaniaz) Hemeroteca El Mundo Deportivoː 8 de mayo de 1916. .
  4. (Gaztelaniaz) «El primer partido de la historia de España» Goal.com.
  5. Dos familias vascas: Areilza-Aznar Iñaki Anasagasti eta Josu Erkoreka, Madril 2003
  6. a b (Gaztelaniaz) Romero, Aleix. «El pariente incómodo: la historia de "Chomin" Acedo, tío abuelo de José María Aznar» El Salto Diario.
  7. (Gaztelaniaz) Athletic Club. Athletic Club VS Arin Sport 18/10/1914. .
  8. El Correo
  9. (Gaztelaniaz) Barcala, Diego. «El capitán republicano del Real Madrid murió solo en Nueva York» eldiario.es.
  10. (Gaztelaniaz) Gómez, Agustín. (2015-5-1). «Las Sacas» Posibles contra Probables.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]