Itxaro Borda

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Itxaro Borda
Itxaro Borda (EKE Pantxika Maitia).jpg
Ahotsa
Bizitza
Jaiotza Baiona1959ko martxoaren 29a (58 urte)
Herrialdea  Lapurdi, Euskal Herria
Lehen hizkuntza euskara
Hezkuntza
Heziketa Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatea
Hizkuntzak euskara
frantsesa
Jarduerak
Jarduerak idazlea eta postaria
Jasotako sariak

Itxaro Borda Xarriton (Baiona, 1959ko martxoaren 29a - ) euskal idazlea da; lanbidez postaria da Baionako Santizpirituko bulegoan eta luzaz Maulen eta Ivry-sur-Seinen (Val-de-Marne) ere egon da.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haurtzaroa Nafarroa Behereko Oragarren igaro zuen hangoa baitu familia. Donapaleuko Jean Errekarte lizeoan nekazaritzako batxilergoa atera eta Historian lizentziatu zen Paueko Unibertsitatean. Mauleko ikastolako gurasoen elkarteko eta Seaskako presidentea ere izan zen 1990eko hamarkadan. Gaur egun Baionan bizi da.

Literaturaren alorrean 1982an, Maiatz literatur aldizkariaren sortzaileetakoa izan zen, Luzien Etxezaharretarekin batera. Lehen liburua 1984an argitaratu zuen ("Bizitza nola badoan") Maiatz argitaletxean. Euskal abeslarientzat kantak izkiriatzen ditu eta artikuluak euskarazko prentsarako. Urtetan Berriako kolaboratzailea izan da.

Ibilbide literarioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Idazle oparoenetariko bat da: poesia, narrazioa, eleberria, saiakera, kronika, antzerkia... genero ia guztietan aritu da. Aldizkako argitalpenetan ere parte hartu du egunkari eta aldizkarietan artikuluak, narrazioak, poemak eta kantuak argitaratzen.[1]

Itzulpengintza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Itxaro Bordaren itzulpenen zerrenda»

Itzulpena idazle baten formakuntzan beharrezkoa da.[2] Itzulpena oso presente egon da beti Bordaren idazketan. Eta lan oparoa egin du itzulpengintzan.[3] Itxaro Bordak euskaratutako lanak ugari dira, gutxi liburu formatuan eta oparotasunez aldizkari literarioetan, bereziki Maiatz aldizkarian. Jatorri ezberdinetako egile asko euskal publikoari ezaguraztera eman du: txinatarrak,errusiarrak, senegaldarrak, palestinarrak, armeniarrak...[4]

Liburuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • María Mercé Marçal (Poesia kaiera). Zarautz: Susa, 2014.[6]

Kultura eragina[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 2017 Zinemaldia, Euskal Zinemaren Irizar Sariaren epaimahaiaren presidentea , 2017ko irailaren 22tik abenduaren 30ra, Donostia

Euskal Zinemaren Irizar Sariaren epaimahaiaren kidea,beste bi kidekin batera: Miren Arzalluz eta Joserra Senperena.[7]

Sariaren irabazlea Handia, Aitor Arregiren eta Jon Garañoren filma izan zen. [8]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Narrazioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • "Entre les loups cruels" 2001, Maiatz (elebiduna)

Eleberriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Olerkiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

liburuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • "Bizitza nola badoan" 1984, Maiatz
  • "Krokodil bat daukat bihotzaren ordez" 1986, Susa
  • "Just Love" 1988, Maiatz
  • "Bestaldean" 1991, Susa
  • "Orain" 1998, Susa
  • "XX. mendeko poesia kaierak - Itxaro Borda" 2000, Susa [9]
  • "Hautsak errautsa bezain" 2002, Maiatz, elebiduna
  • "Noiztenka" (2007), Maiatz
  • "Ogella Line" (2009) La malle d'aurore, Aturbe
  • La porta oberta en el cel, i aixo [10]
  • Kalahari of love, Itxaro Borda — Maiatz 12 (1986-abendua)

aldizkaritan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Hordago (Sergei Essenine-ri)[11] — Maiatz 1 (1982-otsaila)
  • Geofisiko I [12] — Maiatz 2 (1982-abuztua)
  • Lights time[13] — Maiatz 2 (1982-abuztua)
  • Oraino mila solas inutil[14] — Maiatz 5 (1984-apirila).
  • Orioko elizan[15] — Maiatz 9 (1985-maiatza).
  • In God we trust[16] — Maiatz 9 (1985-maiatza).
  • This is the end, maitea![17] — Maiatz 9 (1985-maiatza).
  • Dean Moriartyren orroimenez [18] — Maiatz 10 (1985-abendua).
  • Eh [19] — Maiatz 10 (1985-abendua).
  • Mahiz [20] — Maiatz 10 (1985-abendua).
  • Iparragirreri [21] — Maiatz 10 (1985-abendua).
  • Kanbalismoa [22] — Maiatz 10 (1985-abendua).
  • La citta cremata [23] — Maiatz 10 (1985-abendua).
  • Jaun goikoaren..., Itxaro Borda — Maiatz 11 (1986-maiatza).
  • Begira..., Itxaro Borda — Maiatz 11 (1986-maiatza).
  • Ilargi beteko gauean..., Itxaro Borda — Maiatz 11 (1986-maiatza).
  • Exilium tremens..., Itxaro Borda — Maiatz 11 (1986-maiatza).

Musika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Hertzainak [24]
  • 1990- Amets Prefabrikatuak

1- Bi minutuero (Borda-Zabala)

  • 1992- Denboraren Orratzak

1. - Irauten (Itxaro Borda-Josu Zabala) [25]

3. - Larru beltzak (Itxaro Borda-Josu Zabala)

Saioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Jaka, Aiora (2015), 'Itxaro Borda: bortxaz itzultzaile”Ibon Sarasola, gorazarre : homenatge, homenaje. [Bilbo] : Universidad del País Vasco, Servicio Editorial = Euskal Herriko Unibertsitatea, Argitalpen Zerbitzua, 2015, 385-486. orrialdeak .
  2.   Jaka, Aiora (2015), 'Itxaro Borda: bortxaz itzultzaile”Ibon Sarasola, gorazarre : homenatge, homenaje. [Bilbo] : Universidad del País Vasco, Servicio Editorial = Euskal Herriko Unibertsitatea, Argitalpen Zerbitzua, 2015, 387-389. orrialdeak .
  3.   Jaka, Aiora (2015), 'Itxaro Borda: bortxaz itzultzaile”Ibon Sarasola, gorazarre : homenatge, homenaje. [Bilbo] : Universidad del País Vasco, Servicio Editorial = Euskal Herriko Unibertsitatea, Argitalpen Zerbitzua, 2015, 398-402. orrialdeak .
  4.   Jaka, Aiora (2015), 'Itxaro Borda: bortxaz itzultzaile”Ibon Sarasola, gorazarre : homenatge, homenaje. [Bilbo] : Universidad del País Vasco, Servicio Editorial = Euskal Herriko Unibertsitatea, Argitalpen Zerbitzua, 2015, 390. orrialdeak .
  5. (Gaztelaniaz)  Artezblai, Kaukasiar kreazko borobila | Zubiak, http://www.artezblai.com/artezblai/kaukasiar-kreazko-borobila.html. Noiz kontsultatua: 2017-12-01 .
  6.   Susa literatura - Poesia kaiera, http://susa-literatura.eus/liburuak/mkai02. Noiz kontsultatua: 2017-12-01 .
  7. (Euskaraz)   «Zinemaldia: Irizar Saria Epaimahaia», https://www.sansebastianfestival.com, https://sansebastianfestival.com/2017/festival_diary/1/6974/eu .
  8. (Euskaraz)   «Zinemaldia: Sariak», https://www.sansebastianfestival.com, https://www.sansebastianfestival.com/2017/sariak_eta_epaimahaiak/premios/1/7080/eu .
  9.   , « Itxaro Borda: Poesia Kaierak. Susa argitaletxea (2000)» .
  10.   , « Itxaro Borda: La porta oberta en el cel. — Maiatz 12 (1986-abendua). Susa argitaletxea (2000)» .
  11. (Euskaraz)   «Hordago (Sergei Essenine-ri)», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia0103.htm .
  12. (Euskaraz)   «Geofisiko I», http://andima.armiarma.eus/maia/maia0217.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia0217.htm .
  13. (Euskaraz)   «Lights time», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia0218.htm .
  14. (Euskaraz)   «Oraino mila solas inutil», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia0947.htm .
  15. (Euskaraz)   «Orioko elizan», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia0947.htm .
  16. (Euskaraz)   «In God we trust», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia0948.htm .
  17. (Euskaraz)   «This is the end, maitea!», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia0949.htm .
  18. (Euskaraz)   «Dean Moriartyren orroimenez», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia1046.htm .
  19. (Euskaraz)   «Eh», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia1047.htm .
  20. (Euskaraz)   «Mahiz», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia1048.htm .
  21. (Euskaraz)   «Iparragirreri», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia1049.htm .
  22. (Euskaraz)   «Kanibalismoa», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia1050.htm .
  23. (Euskaraz)   «La citta cremata», http://andima.armiarma.eus/maia/aurki.htm, http://andima.armiarma.eus/maia/maia1050.htm .
  24. (Euskaraz)   «Hertzainak», https://historiasderock.es.tl, https://historiasderock.es.tl/Hertzainak.htm#discografia .
  25. (Euskaraz)   «Idazlea galdu da ahaire baten lanbropean. Gotxon Barandiaran Arteaga.— Hegats: literatur aldizkaria, ISSN 1130-2445, Nº. 51, 2013, orr.90-91», https://dialnet.unirioja.es, https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=4567110 .
  26. (Euskaraz)   «O Pen Clube entregou os seus premios ás literaturas ibéricas», lavozdegalicia, https://www.lavozdegalicia.es/noticia/cultura/2010/09/18/pen-clube-entregou-os-seus-premios-as-literaturas-ibericas/0003_8732538.htm .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]