Rosalía de Castro

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Rosalía de Castro
Rosalía Castro de Murguía por Luis Sellier.jpg
Bizitza
Jaiotza Santiago de Compostela1837ko otsailaren 24a
Herrialdea  Espainia
Heriotza Padrón1885eko uztailaren 15a (48 urte)
Heriotza modua umetokiko minbizia
Familia
Ezkontidea(k) Manuel Murguía
Hezkuntza
Hizkuntzak galiziera
gaztelania
Lanbidea
Lanbidea poeta eta idazlea
Mugimendua erromantizismoa
Genero artistikoa olerkigintza
eleberria
IMDb nm0145694
rosaliadecastro.org/
Rosalia de Castro Firma.svg

Rosalía de Castro (Compostelako Donejakue, 1837ko otsailaren 24aPadrón, A Coruña - 1885eko uztailaren 15a) galizieraz eta gaztelaniaz idatzi zuen galiziar idazlea izan zen, Erromantizismoaren garaikoa.

Rexurdimento edo Pizkundearen bultzatzaile nagusietakoa izan zen. Cantares gallegos eta Follas novas dira haren lanik ezagunenak. Hala ere, liburu gehienak gaztelaniaz idatzi zituen. Emilia Pardo Bazánekin batera, idazle galiziarrik handiena da, biak emakumeak izanda; horrez gain, Galizierazko idazle onenentzat hartzen da.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ama ezkongabe baten alaba zen. Ondoko obran eragin handia izan zuen krisi larria jasan zuen hamabost urterekin. 1857an,bere lehen poema liburua eman zuen argitara, La Flor ("Lorea").

1858an, Manuel Murguíarekin ezkondu zen, Real Academia Galegaren lehenbiziko presidentea izan zenarekin. Dia das Letras Galegas ekitaldia maiatzaren 17an ospatzen dute haren omenez, Cantares gallegos egun hartan argitaratu baitzuen.

1859. urtean, La hija del mar ("Itsasoaren alaba"), emakumearen bizimoduaren inguruko eleberria, idatzi zuen. 1863an amari hil ondoren opa zion A miña mai eta Gaztelarekiko erdeinua darien Cantares galegos ("Galiziar kantuak") poema liburuak ondu zituen. Kontakizunak eman zituen ondoren, Ruinas (1866) eta El caballero de las botas azules ("Bota urdineko zalduna", 1867). 1870-1871. urteetan idatzi zituen Simancasen 1880an Follas Novas ("Hosto berriak") izenburuan bildu zituen poemak.

1885ean, En las orillas del Sar ("Sar-en ibai ertzean") olerki sorta eman zuen gaztelaniaz, bere baitara bilduriko idazlearen gogoeta liriko-erlijiozkoak biltzen dituena.

Hil aurretik, obra guztiak erre zitzaten eskatu zien seme-alabei, baina zorionez ez zuten agindua erabat bete. Bere garaiari zegokion moduan, molde erromantikoak aurrera eramaten jakin izan zuen Rosalía de Castrok. Bera da XIX. mendean Galiziak eman zuen idazle garrantzizkoena. Hitz laua eta neurtua landu zituen; amodioaren penak, emakumea, herriaren miseria eta Galiziarekiko atxikimendua izan ziren gai nagusiak.

Umetokiko minbiziak jota hil zen 48 urterekin.

Obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Olerkiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Narratiba[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1859 La hija del mar
  • 1861 Flavio
  • 1864 Contos da miña terra I edo Conto gallego (galizieraz)
  • 1863 El cadiceño
  • 1866 Ruinas
  • 1866 Las literatas
  • 1867 El caballero de las botas azules
  • 1881 El primer loco
  • 1881 El domingo de Ramos
  • 1881 Padrón y las inundaciones
  • 1884 En las orillas del Sar

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Rosalía de Castro Aldatu lotura Wikidatan