Artikulu hau "Kalitatezko 2.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Mimetismo

Wikipedia, Entziklopedia askea

Automimetismoa: arrainak begiaren antzeko orbana erakusten du isatsaren inguruan hor erasotua izanez gero zauri larririk gabe onik ateratzeko.

Mimetismo inguruan dituzten beste izaki batzuen kolorea edo itxura hartu, jokabidea, hotsa edo usaina imitatu eta kokapen berean egoteko animalia eta landare batzuek duten ahalmena da, harraparien erasoetatik babestea edo erasoa arrakastatsua izatea helburu dituena[1]. Adibidez, liztor arriskutsuen itxura hartzen dute lepidoptero, diptero eta koleoptero zenbaitek. Batzuetan espezie imitatzailearen mimetismoak abantailak ekarri ere egiten dizkio espezie modelo edo imitatuari.

Sarritan, mimetismoak funtzio defentsiboa du, mimetismoa garatzen duen animalia erabat ohartezin bilakatzen baita harrapakarientzat. Mimetismoaren helburua habitat berean bizi diren animalien zentzumenak engainatzea da, batez ere harrapakarien zentzumenak.

Ctenomorphodes chronus intsektuaren eta eukaliptoaren adar baten arteko mimetismoa

Mimetismoaren kasu ezagunenek ikusmen-pertzepzioari eragiten diote, baina badira entzumen- usaimen- edo ukimen-mimetismo kasuak ere.

Mimetismo motak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mimetismo batesiarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Espezie batek, minik egiten ez duenak, beste espezie kaltegarri edo arriskutsuaren antza hartzen duenean gertatzen da mimetismo mota hau [2]. Modu horretan kaltegarria e den espezieak harrapakarien erasoa saihesten du. Esaterako, euli batzuek (Bombyliidae) erle edo liztorren itxura hartzen dute. Esan ohi da mimetismo honen atzean otso itxura duen ardi bat ezkutatzen dela.

Automimetismoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Automimetismoan izakiak bere organismoko beste atal batzuk imitatzen ditu hil edo bizikoak ez diren beste atal batzuetan. Adibidez, tximeleta espezie batzuek burua eta begiak imitatzen dituzten ozeloak dauzkate hegoetan, harrapakarien erasoa alde horretara desbideratzeko.

Mimetismo müllertarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mimetismo mota honetan, bi espezieak, maiz elkarrekin zerikusirik ez dutenak, defentsa-mekanismo berdinak dituzte, eta beraz biak dira imitatzaile eta modelo. Horrela, harraparien balizko erasoak bi espezieen artean partekatzen dituzte, abantaila eskuratuz, espezie bakarra erasoko luketen kasuan, beste espezieko aleek elukete abantailarik eskuratuko.

Mimetismo erasokorra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mimetismo erasokorra ez da defentsiboa. Alderantziz, mimetismo mota hau erabiltzen dute harrapakari batzuek beren harrapakinak erakartzeko.

Esaterako, Photuris izeneko ipurtargiek (harrapakariak) beren harrapakin emearen itxura hartzen dute, harrapakin horien intsektu arrak erakarriz, harrapatuz eta irentsiz [3] [4]. Hainbat marisorginek lore itxura hartzen dute harrapakinak ere erakartzeko eta hiltzeko.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. King, Robert C.. (2006). A dictionary of genetics. (7th ed. argitaraldia) Oxford University Press ISBN 9780195307627 PMC 61758668 . Noiz kontsultatua: 2019-06-04.
  2. Bates, Henry W. (1861) Contributions to an Insect Fauna of the Amazon Valley. Lepidoptera: Heliconidae. Transactions of the Linnean Society. 23 (3): 495–566.
  3. Lloyd, J. E. (1965) Aggressive Mimicry in Photuris: Firefly Femmes Fatales Science 149:653–654
  4. Lloyd, J. E. (1975). «Aggressive Mimicry in Photuris Fireflies: Signal Repertoires by Femmes Fatales». Science 187 (4175): 452-453

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]