Erle

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Erleak
Erle arrunta (Apis mellifera) polena biltzen
Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Animalia
Filuma: Arthropoda
Klasea: Insecta
Ordena: Hymenoptera
Goifamilia: Apoidea
Series: Anthophila
Familiak

Andrenidae
Apidae
Colletidae
Dasypodaidae
Halictidae
Megachilidae
Meganomiidae
Melittidae
Stenotritidae

Erlea taldean bizi den hainbat intsektu espezieri ematen zaien izena da, liztorrei eta inurriei estuki lotuta. Erleek Apoidea goifamiliako lerro monofiletiko bat osatzen dute. Egun espezie hauek Anthophila izena duen taxon batean bilduta daude. Erleen 9 familiatan sailkatutako 20.000 espezie inguru ezagutzen dira gaur egun, nahiz eta, ikerle batzuen ustez, benetako espezie kopurua askoz handiagoa den. Munduko kontinente guztietan (Antarktikan salbu) eta intsektuek poliniza ditzaketen landare loredunak dituzten habitat guztietan aurkitu dira.

Eztia eta argizaria egiten ditu, eta horiek eskuratzeko gizakiak erlezaintza egiten du. Erlezaintzan ohikoena erle arrunta da (Apis mellifera).


Gizarte antolaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erleak erlauntzan

Erlauntzan hiru erle mota bizi da: erlamandoak, erle langileak eta erregina.

  • Erlamandoak, 2 cm inguruko erle iletsu gizenak, ehunka edo milaka batzuk izaten dira: Urtaro epeletan bizi dira bakarrik. Eme langileek bildutakoa jan eta erregina ernaldu beste egitekorik ez dute.
  • Erle langileak, 1,5 cm inguruko eme antzuak, erle taldean ugarienak (10.000 eta 60.000 artean) dira. Taldearen iraupenerako eginkizunak bere gain hartzen dituzte: argizarizko abaraskak egin, jaioberriak elikatzeaz arduratu, eta loreen nektarra, ura eta lore hautsa biltzen dute. Lanerako aroan 4-8 asteko bizitza du, baina neguan 5 edo 7 hilabetez ere bizi izaten da. Sabel muturrean ezten pozoiduna du, eta inori sartuz gero zaurian lotua geratzen zaio sabel-barru zati batekin batera, eta horren ondorioz hil egiten da erlea.
  • Erlama edo erle erregina 2 cm inguru duen eme ugalkorra da, erlauntzan dagoen bakarra. Hegan ari dela ernaltzen du erlamandoak. Sabel luzea du eta arrautza egiten (50.000 arrautz inguru urtean) dihardu bere bizitza osoan (5 edo 6 urte), neguan atseden hartzen duela. Taldea behar baino handiago denean erregin gehiago jaiotzen da. Lehenengoa jaiotzean taldea bitan banatzen da. Erregin zaharra beste erlauntza bat egitera joaten da 10.000 bat erlerekin. Erlauntzan geratu direnak erregina jaioberriaren esanetara jartzen dira eta erregin lehen sortuak hil egiten ditu lehiakide izan daitezkeenak.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Erle Aldatu lotura Wikidatan
Wikiztegian orri bat dago honi buruz: erle .