Nafarroako Parlamentuko IX. legealdia

Wikipedia, Entziklopedia askea
IX. legealdia
Nafarroako Parlamentua
Composición Parlamento de Navarra 2015.svg
     UPN     Geroa Bai     EH Bildu
     Ahal Dugu     Alderdi Sozialista     Alderdi Popularra
     Izquierda-Ezkerra
VIII. IX. X.
Gobernua
ErakundeaNafarroako Parlamentua
Hautaketa2015eko maiatzaren 24a
Sorrera2015eko ekainaren 17a
Inbestidura2015eko uztailaren 22a
Bukaera2019ko ekainaren 18a
Iraupena4 urte eta 4 egunak
Mahaia
LehendakariaAinhoa Aznarez
LehendakariordeakUnai Hualde
Alberto Catalan
IdazkariakMaiorga Ramirez
Oscar Arizcuren
Politika
Nafarroako
Gobernua
19 / 50
Barkos gobernua
(Geroa Bai, EH Bildu eta I-E)
BazkideakAhal Dugu
OposizioaNafar Herriaren Batasuna
Alderdi Sozialista
Alderdi Popularra
Oposizioko buruaJosé Javier Esparza
Nafarroako Parlamentuko 
legealdiak 
I. legealdia
II. legealdia
III. legealdia
IV. legealdia
V. legealdia
VI. legealdia
VII. legealdia
VIII. legealdia
IX. legealdia
X. legealdia

Nafarroako Parlamentuko IX. Legealdia Nafarroako Parlamentuko ziklo parlamentario bat da, 2015eko ekainaren 17an hasi zena, 2015eko maiatzaren 24ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak egin ondoren.

Hauteskundeen ostean, Nafar Herriaren Batasuna alderdia jarri zen lehen postuan 15 eserlekurekin, baina ez ziren nahikoa izan Nafarroako Gobernuko lehendakari izateko. Hala ere, Euskal Herria Bildu, Izquierda-Ezkerra eta Ahal Dugurekin batera Geroa Bai buru duen hirukoak Uxue Barkos Nafarroako Gobernuko lehendakari izendatzea 2015eko uztailaren 22an.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aurreko akordioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Geroa Bai, Euskal Herria Bildu, Ahal Dugu eta Izquierda-Ezkerra alderdiek gehiengo osoa lortu dute parlamentu berrian, eta Parlamentuko Mahaiaren banaketa adostu zuten Gorteak eratu aurreko egunean. Bileran, Izquierda-Ezkerrak Parlamentuko Mahaian egoteari uko egin zion, uste baitzuten bi parlamentarirekin ez zegokiola organo horretan egotea. Hala, alderdi horrek gainerako alderdiak babestuko ditu bozketetan, baina ez du hautagairik aurkeztuko. Ordu eta erdiko bileraren ostean, oraindik ez zuten erabaki nork zuzenduko zuen parlamentua, baina egia da Uxue Barkosek esan zuela ez zitzaiola axolako bere alderdia ez izatea.[1]

Era berean, gobernu berriaren eraketari buruzko bilerak hasi ziren, eta hilabete geroago Uxue Barkos Nafarroako Gobernuko lehendakari izendatu zuten.

Gorteak eratzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2015eko ekainaren 17an, 11: 00etan, hasi zen ofizialki Nafarroako Parlamentuko IX. legegintzaldia. Inaugurazio ekitaldia egiteko, adinez nagusiena den diputatua aukeratu zuten, kasu honetan Geroa Baiko Koldo Martinez, "Adin Mahaia" delakoaren presidente izateko, hau da, osatu arte Parlamenturako mahaia ordezkatuko duen mahaiaren presidente izateko. Berarekin batera, Jokin Castiella (Geroa Bai) eta Javier Garcia (Nafarroako Alderdi Popularra) diputatuek hartu zuten idazkaritza, gazteenek, eta horrela osatu zuten Adineko mahaia. Parlamentariak hemizikloan sartu ondoren, Koldo Martinez presidenteak bilkura irekia izan zela adierazi zuen, eta, ondoren, Aurelio Sagasetak zuzendutako Katedraleko Musika kaperak Nafarroako Gorteen ereserkia interpretatu zuen. Ondoren, legelari nagusiak deialdiari buruzko Foru Dekretua, hautatutako foru parlamentarien zerrenda eta ebazteke dauden hauteskunde auzietako errekurtsoak irakurri zituen, horien ebazpenak uki zitzakeen parlamentariak aipatuz. Adineko mahaiko presidenteak, idazkarien eta, ondoren, hautatutako gainerako parlamentarien ondoren, Nafarroako foru-erregimena uneoro errespetatzeko, legeei men egiteko eta karguari dagozkion betebeharrak zintzoki betetzeko zin edo promesa egin eta eskatu zuen, eta horretarako deialdia alfabeto-hurrenkeran egingo da. Onartutako zin-egite edo hitzemate formulak honako hauek ziren: "bai, zin dagit" edo "bai, hitz ematen dut", euskaraz eta "sí, juro" edo "sí, prometo", gaztelaniaz. Ondoren, Parlamentuko Mahaia osatzen duten kideak aukeratu ziren. Mahaia presidente batek, bi presidenteordek eta bi idazkarik osatzen dute.[2]

Parlamentuko mahaia aukeratzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekitaldien ondoren, Parlamentuko saioan, legegintzaldiko lehen bozketa egin zen: mahaia hautatzea. Lehenik eta behin, presidentea hautatu zuten. Hautaketa horren aurretik, bilkura eten egin zen, eta foru parlamentariek hautagaiak aurkeztu zituzten, Adineko Mahaiari zuzendutako idazki baten bidez. Bilkurari berrekin ondoren, Adineko Mahaiko lehendakariak hautagaiak aldarrikatu zituen, eta horiek aurkeztu zituzten foru parlamentariak adierazi zituen. Lehendakaria boto-txartelen bidezko bozketa sekretuaren bidez aukeratu behar da. Parlamentukide bakoitzak eskubidea du aldarrikatutako hautagai bakar baten izena idazteko boto-paperean, eta boto zuriak ere baliozkoak izango dira. Gainerako botoak deusezak dira. Parlamentukideei, boto-papera bete ondoren, alfabeto-ordenaren arabera deitzen zaie mahaira, eta boto-txartela lehendakariari ematen diote, hautestontzian sar dezan. Azkenik, Adineko Mahaiko kideek eman dute botoa, eta, azkenik, mahaiko presidenteak eman du, eta bozketa amaitutzat eman da. Ondoren, zenbaketa egingo da. Horretarako, presidenteak boto-paperak aterako ditu hautestontzitik, eta idazkarietako batek ozenki irakurriko ditu. Zenbaketa amaitutakoan, presidenteak parlamentukideei emango die bozketaren emaitzaren berri.

Ganberaren araudiaren arabera, hautatutakoparlamentukideen gehiengo osoaren aldeko botoa lortzen duen hautagaia izango da presidente. Gehiengo hori lortzen ez bada, bigarren bozketa bat egingo da, eta lehen bozketan bi boto kopuru handienak lortu dituztenak bakarrik izango dira hautagai. Bigarren bozketan, boto gehien lortzen dituen hautagaia izango da presidente. Bigarren bozketan berdinketa gertatzen bada, berdindutako hautagaien artean hirugarren bat egingo da, eta boto gehien lortzen dituena aukeratuko da. Hirugarren bozketan berdinketak jarraitzen badu, adinez nagusiena den hautagaiaren alde ebatziko da, eta hura izendatuko da presidente.

Saioan, Ainhoa Aznarez (Ahal Dugu) aukeratu zuten Nafarroako Parlamentuko lehendakari, gobernuko lau alderdien aldeko botoekin. Unai Hualde (Geroa Bai) eta Alberto Catalan (Nafar Herriaren Batasuna) Nafarroako Parlamentuko Mahaiko lehendakariorde aukeratu zituzten, hurrenez hurren. Forudun nazionalistak laukoaren 26 botoak jaso zituen, erregionalistak, berriz, bere alderdiko parlamentarien (15) eta Nafarroako Alderdi Popularrako bi parlamentarien babesa. Nafarroako Alderdi Sozialistak, bere aldetik, Inmaculada Jurio hautagaiari eman zion botoa (7).[3]

Maiorga Ramirez eta Oscar Arizcuren Euskal Herria Bilduko eta Nafar Herriaren Batasunako parlamentariak Parlamentuko Mahaiko lehen eta bigarren idazkari hautatu zituzten Ganberaren eratze saioan. Forudun abertzaleak bere alderdiaren eta Geroa Bairen, Ahal Duguren eta Izquierda-Ezkerraren 26 botoak jaso zituen, hau da, aldaketarako Gobernua osatzea negoziatzen ari den laurdena. Erregionalistak bere taldekideen 15 babesak lortu zituen. Nafarroako Alderdi Sozialistako 7 diputatuek Nuria Medina euren hautagaiari eman zioten botoa, eta Nafarroako Alderdi Popularrako 2k, Javier Garcia.[4]

Polemika hezkuntzako Lan Eskaintza Publikoagatik[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uxue Barkosen gobernua karguan hasi zenetik, hezkuntzako Lan Eskaintza Publikoa bati buruz hitz egin zen, eta gobernuak euskararen ezagutzaren betekizuna deituko zuen, urte asko zeramatzalako baldintza hori administrazio publikoan baztertuz.[5]

Zerrenda bakar batean euskararen balorazioa oso kritikatua izan da, bere ustez, zerrenda berean baloratzean, euskara dakiten pertsona guztiek abantaila nabarmena izango dutelako lanposturako gainerako hautagaien aldean. Zerrenda bakarraren aurkako elkarteen artean, Nafarroan zeuden sindikatuetako batzuk egon ziren.[6]

Hasiera batean 2017rako pentsatuta zegoen LEPa 2018ra arte atzeratu zen, eta guztira 566 lanpostu deituko ziren: 221 Osasungintzan, 191 Hezkuntzan eta 154 Administrazioan. Hezkuntza Departamentuan azkenean zerrenda bakarra egongo zen ala ez argitu gabe egin zen iragarpena.[7]

Polemika Europako bandera kentzeagatik[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2016ko martxoaren 18an, Nafarroako Parlamentuak Europar Batasuneko bandera kendu zuen fatxadatik, eta Parlamentuko Mahaiak hartu zuen erabakia, Ainhoa Aznarez Ahal Dugu Parlamentuko lehendakaria buru zela. Erabaki hori hartu zen Europar Batasunak Turkiarekin errefuxiatuen krisiari erantzuteko lortu zuen akordioaren aurrean, Foru Parlamentuak erabaki baitzuen akordio horrek Europako mugetara iristen ziren errefuxiatuen giza eskubideak urratzen zituela.[8]

Nafarroako zenbait alderdi politikok, Nafar Herriaren Batasunak, Nafarroako Alderdi Sozialistak eta Nafarroako Alderdi Popularrak, esaterako, gogor kritikatu zuten erabakia; izan ere, EBk errefuxiatuen eskubideak hobeto errespetatuko zituen akordio batera iristeko nahia partekatzen zutela esan zuten, baina ez zuten intsignia kentzeko erabakiarekin bat egiten. Javier Esparza Nafar Herriaren Batasunako presidenteak adierazpen batzuetan iradoki zuenez, laukoak banderen erabilera anbiguoa nahi zuen, egunen batean ikurrina fatxadan jartzeko, laukoak iragarritako sinboloen legearen indargabetzearen polemikari erreferentzia eginez.[9]

Azkenik, 2016ko irailaren 20an, Parlamentuak adierazpen instituzional bat onartu zuen, Europako herrien anaitasunagatik Europar Batasunak sortu zenetik egindako lanak eskertzeko eta bandera berriro jartzea bideragarria zela ziurtatzeko, Mahaiari edo Bozeramaileen Batzordeari eskatu ondoren. 2017ko maiatzaren 9ra arte ez zen bandera berriz jarri, Bozeramaileen Batzordeak zatitutako gobernuaren botoekin onartu ondoren.[10]

2018ko zerga-erreforma[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2016 eta 2017 artean, Nafarroako Gobernuak erreforma fiskal batean lan egin zuen, 2018an indarrean sartzeko.[11]

Gobernuak iragarri du erreforma fiskala zerbitzu publikoak berreskuratzeko eta aberastasuna banatzeko helburua dela, eta, orain arte, laukoan bildutako ezkerreko alderdiek babestu dute, eta oposizioko indarrek eztabaidatu dute, bai eskuineko alderdiek, Nafar Herriaren Batasunak eta Nafarroako Alderdi Popularrak, bai ezkerreko gainerako indarrek, Nafarroako Alderdi Sozialistak. Hain zuzen ere, pentsio planei, PFEZari eta etxebizitzari buruzko puntuak izan ziren 2017ko azaroan iragarritako neurri polemikoenak.[12]

Parlamentuak zenbait zuzenketa onartu zituen, eta hura osatzen duten alderdiek erreformarako aurkeztu zituzten. Horiek 2017ko abenduaren 21ean eztabaidatu ziren osoko bilkuran.[13]

Hitzarmen ekonomikoa eguneratzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2017ko abenduan, urte hasieran hasitako negoziazioaren ondoren, Nafarroako Gobernuak 2014tik luzapenean zegoen Hitzarmen Ekonomikoari buruzko akordioa sinatu zuen Espainiako Gobernuarekin. Akordioan sinatu zen Nafarroak transferitu gabeko zerbitzuengatik 2019ra arte egin beharreko ekarpena Nafarroak Estatuari 2015ean eman zizkion 479,9 milioi euroetatik abiatuta kalkulatuko zela.[14]

Horrela kalkulatu zen, Ogasun Ministerioaren datuetan oinarrituta, Espainiako Gobernuak onartu zuen Nafarroak ekarpen handiagoa egin zuela 2016ko ekitaldian, Estatuari 626 milioi euro eman baitzizkion, a posteriori gastua 479,1 milioi €-tan ezarri zenean; 147 milioi €-ko diferentzia, 2015eko ekitaldian gehiago ematearekin batera, Estatuak Nafarroari 215 milioi euro itzuliko zizkiola ezarri zen, emandakoagatik gehiago bietan.[15]

Parlamentua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eserlekuen banaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Legeak 50 ordezkari baino ez ditu onartzen, eta jasotako boto kopuruaren arabera banatzen dira. Herritarren botoaren ondorioz, alderdi politikoek eserleku kopuru jakin bat jasotzen dute lortutako boto kopuruaren arabera. Ondoren, eserleku horiek kanpainaren hasieran aurkeztutako zerrendaren ordenaren arabera esleitzen dira. Hauek dira Nafarroako Parlamentuko X. legegintzaldiko 50 parlamentariak:[16]

Nafarroako Parlamentuko IX. legealdiaren diputatuak
Legebiltzarki Alderdia
Cristina Altuna Ochotorena UPN
Oscar Arizcuren Pola UPN
Luis Casado Oliver UPN
Alberto Catalan Higueras UPN
Monica Domenech Linde UPN
José Javier Esparza Abaurrea UPN
Begoña Ganuza Bernaola UPN
Carlos Garcia Adanero UPN
Maribel Garcia Malo UPN
Iñaki Iriarte Lopez UPN
Ana San Martin Aniz UPN
Juan Luis Sanchez de Muniain Lacasia UPN
Sergio Sayas López UPN
Maria Carmen Segura Moreno UPN
Luis Zarralugui Ortigosa UPN
Virginia Aleman Arrastio GBai
Isabel Aramburu Bergua GBai
Uxue Barkos GBai
Jokin Castiella Imaz GBai
Rafael Eraso Salazar GBai
Unai Hualde Iglesias GBai
Patxi Leuza Garcia GBai
Koldo Martinez Urionabarrenetxea GBai
Consuelo Satrustegui Marturet GBai
David Anaut Peña EH Bildu
Legebiltzarki Alderdia
Adolfo Araiz Flamarique EH Bildu
Miren Aranoa Astigarraga EH Bildu
Maria Asuncion Fernandez de Garayalde Lazkano Sala EH Bildu
Aranzazu Izurdiaga Osinaga EH Bildu
Maria Esther Korres Bengoetxea EH Bildu
Maiorga Ramirez Erro EH Bildu
Bakartxo Ruiz Jaso EH Bildu
Maria Fatima Andreo Vazquez Ahal Dugu
Ainhoa Aznarez Igarza Ahal Dugu
Mikel Buil Garcia Ahal Dugu
Carlos Couso Chamarro Ahal Dugu
Laura Lucia Perez Ruano Ahal Dugu
Maria Teresa Saez Barrao Ahal Dugu
Ruben Velasco Fraile Ahal Dugu
Santos Cerdan Leon PSN-PSOE
María Chivite PSN-PSOE
Guzman Miguel Garmendia Perez PSN-PSOE
Carlos Gimeno Gurpegui PSN-PSOE
Maria Inmaculada Jurio Macaya PSN-PSOE
Nuria Medina Santos PSN-PSOE
Ainhoa Unzu Garate PSN-PSOE
Ana Maria Beltran Villalba PPN
Javier Garcia Jimenez PPN
Maria Luisa De Simon Caballero I-E
Jose Miguel Nuin Moreno I-E

Parlamentu-taldeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Legealdi honetan, guztira, 6 legebiltzar-talde egon ziren; horietatik bost parlamentu-taldea formaziokoak eta bat foru parlamentu-eklartean.[17]

Taldea Alderdiak Bozeramailea Eserlekuak
Nafar Herriaren Batasuna parlamentu-taldea Nafar Herriaren Batasuna Jose Javier Esparza Abaurrea 15
Geroa Bai parlamentu-taldea Euzko Alderdi Jeltzalea Koldo Martinez Urionabarrenetxea 9
Atarrabia Taldea
Zabaltzen
Euskal Herria Bildu Nafarroa parlamentu-taldea Alternatiba Adolfo Araiz Flamarique 8
Aralar
Eusko Alkartasuna
Sortu
Ahal Dugu Nafarroa parlamentu-taldea Ahal Dugu Mikel Buil Garcia 7
Nafarroako Alderdi Sozialista parlamentu-taldea Nafarroako Alderdi Sozialista Maria Victoria Chivite Navascues 7
Nafarroako Alderdi Popularra Foru parlamentu-elkartea Nafarroako Alderdi Popularra Ana Beltran Villalba 2
Izquierda-Ezkerra Foru parlamentu-elkartea Izquierda-Ezkerra Jose Miguel Nuin Moreno 2

Bozeramaileen Batzordea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bozeramaileen batzordean talde parlamentario guztiek lortzen dute ordezkaritza, osoko bilkuran duten bozeramailearen bidez. Beraz, 6 parlamentu-talde daudenez, 6 kide daude batzorde honetan.[18]

Taldea Bozeramailea
Nafar Herriaren Batasuna parlamentu-taldea Jose Javier Esparza Abaurrea
Geroa Bai parlamentu-taldea Koldo Martinez Urionabarrenetxea
Euskal Herria Bildu Nafarroa parlamentu-taldea Adolfo Araiz Flamarique
Ahal Dugu Nafarroa parlamentu-taldea Mikel Buil Garcia
Nafarroako Alderdi Sozialista parlamentu-taldea Maria Victoria Chivite Navascues
Nafarroako Alderdi Popularra Foru parlamentu-elkartea Ana Beltran Villalba
Misto–Izquierda-Ezkerra Foru parlamentu-elkartea Jose Miguel Nuin Moreno

Parlamentuko Mahaia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Parlamentuko Mahaia isilpeko bozketa bidez aukeratzen da Gorteen inaugurazio saioan. Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak egin eta hilabetera izango da.[19]

Kargu Alderdi Nork egina
Parlamentuko lehendakaria Ahal Dugu Ainhoa Aznarez Igarza
Lehen lehendakariordea Geroa Bai Unai Hualde Iglesias
Bigarren lehendakariordea Nafar Herriaren Batasuna Alberto Catalan Higueras
Lehen idazkaria Euskal Herria Bildu Maiorga Ramirez Erro
Bigarren idazkaria Nafar Herriaren Batasuna Oscar Arizcuren Pola

Batzorde Iraunkorra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Batzorde Iraunkorra Parlamentuko Mahaiko kideek eta Parlamentuaren ordezkaritza duten alderdi bakoitzeko bozeramaile batek zuzentzen dute.[20]

Kargu Alderdi Nork egina
Parlamentuko lehendakaria Ahal Dugu Ainhoa Aznarez Igarza
Parlamentu-bozeramailea Nafar Herriaren Batasuna Jose Javier Esparza Abaurrea
Parlamentu-bozeramailea Geroa Bai Koldo Martinez Urionabarrenetxea
Parlamentu-bozeramailea Euskal Herria Bildu Adolfo Araiz Flamarique
Parlamentu-bozeramailea Ahal Dugu Mikel Buil Garcia
Parlamentu-bozeramailea Nafarroako Alderdi Sozialista Maria Victoria Chivite Navascues
Parlamentu-bozeramailea Nafarroako Alderdi Popularra Ana Beltran Villalba
Parlamentu-bozeramailea Izquierda-Ezkerra Jose Miguel Nuin Moreno
Lehen lehendakariordea Geroa Bai Unai Hualde Iglesias
Bigarren lehendakariordea Nafar Herriaren Batasuna Alberto Catalan Higueras
Lehen idazkaria Euskal Herria Bildu Maiorga Ramirez Erro
Bigarren idazkaria Nafar Herriaren Batasuna Oscar Arizcuren Pola


Bozketa nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inbestidura saioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artikulu nagusia: «Barkos gobernua»

Botoen zenbaketaren ostean, Geroa Bai bigarren postuan kokatu da, bototik% 15kin eta 9 eserleku lortuta. Nafar Herriaren Batasunako zerrendaren atzean kokatu arren, 6 eserleku gutxiagorekin, Nafarroako Foru Erkidegoko lehendakari izateko aukera du, beste alderdi batzuen babesa lortzen badu.

Nafar Herriaren Batasunak hauteskundeen ostean iragarri zuen ez zuela ezkerreko gobernu bat babestuko, Nafarroako Alderdi Popularrak bezala. Hala ere, "Laukoa" bezala ezagutzen denak (Geroa Bai, Euskal Herria Bildu, Ahal Dugu eta Izquierda-Ezkerra) gehiengo absolutua lortu zuen (50etik 26, minimo absolutua) eta, beraz, negoziatzen hasi ziren. Nafarroako Alderdi Sozialistaren aurrean ere ireki ziren, baina honek Euskal Herria Bilduren presentziari betoa jarri zion eta akordiotik kanpo geratu zen.[21]

Azkenean, lau bazkideak akordio batera iritsi ziren, eta Uxue Barkos Geroa Baiko burua izendatu zuten Nafarroako lehendakari 2015eko uztailaren 20an, lehen itzulian.[22]

Hautagaia Data Boza Logo UPN.svg Logo Geroa Bai.svg EHB.png Podemos Wordmark (invertido).svg Logo PSN-PSOE.svg People's Party (Spain) logo.svg N circulada (I-E).png Guztira

Uxue Barkos
Logo Geroa Bai.svg
2015eko
uztailaren 20a

Beharrezko
gehiengoa:
absolutua[oh 1]
Bai 9 8 7 2
26/50
Ez 15 2
17/50
Abst. 7
14/50

Ikurren Legea indargabetzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artikulu nagusia: «Nafarroako Ikurren Legea»

2017ko apirilaren 6an, aurreko apirilaren 4ko 24/2003 Foru Legea indargabetzen zuen 3/2017 Foru Legea onartu zen, Ikurren Legea bezala ezagutua. Gobernuko kideek neurri hori defendatu zuten arau baztertzaile eta debekatzaile bati amaiera emateko.[23][24]

Legea asko kritikatu zuten oposizioko alderdiek, uste zutelako lege horrek euskal nazionalismoaren identitate-sentimendu bat defendatu nahi zuela, legeak ez baitu sinboloen legearen testu alternatibo bat jasotzen, aurreko legearen zati batzuk indargabetzen baititu.[25]

Legea bozkatu aurreko eztabaida parlamentarioa tentsio handikoa izan zen, alderdi politiko guztiek elkarri aurpegiratu zioten eta une jakin batzuetan eztabaida bertan behera utzi behar izan zuten. Legeak aurrera egin zuen martxoaren 30eko bozketan, aldeko 26 botorekin (Geroa Bai, Euskal Herria Bildu, Ahal Dugu eta Izquierda-Ezkerra) eta kontrako 24 botorekin (Nafar Herriaren Batasuna, Nafarroako Alderdi Sozialista eta Nafarroako Alderdi Popularra).[26][27]

3/2017 Foru Legea, apirilaren 6koa, Nafarroako Ikurrei buruzko Foru Legea indargabetzen duena
Data Boza Logo UPN.svg Logo Geroa Bai.svg EHB.png Podemos Wordmark (invertido).svg Logo PSN-PSOE.svg People's Party (Spain) logo.svg N circulada (I-E).png Guztira
2017ko
martxoaren 30a

Beharrezko
gehiengoa:
absolutua[oh 1]
Bai 9 8 7 2
26/50
Ez 15 7 2
24/50
Abst.
0/50

Euskararen Foru Legea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artikulu nagusia: «Euskararen Foru Legea»

2017ko maiatzaren 31an, Nafarroako Parlamentuak zonakatzea aldatu zuen, eremu ez-euskaldunetik eremu mistora 44 udalerri igarotzeko, eta eremu mistotik eremu euskaldunera bat. Euskarazko izenaren ordez, euskara erabili zen. Proposamenak Geroa Bai, Euskal Herria Bildu, Ahal Dugu eta Izquierda-Ezkerraren aldeko botoak eta Nafar Herriaren Batasuna, Nafarroako Alderdi Sozialista eta Nafarroako Alderdi Popularraren aurkako botoak jaso zituen.[28]

Euskarari buruzko 18/1986 Foru Legearen 5.1b artikulua aldatzeko Legea[oh 2]
Data Boza Logo UPN.svg Logo Geroa Bai.svg EHB.png Podemos Wordmark (invertido).svg Logo PSN-PSOE.svg People's Party (Spain) logo.svg N circulada (I-E).png Guztira
2017ko
maiatzaren 31a

Beharrezko
gehiengoa:
absolutua[oh 1]
Bai 9 8 7 2
26/50
Ez 15 7 2
24/50
Abst.
0/50
Euskarari buruzko 18/1986 Foru Legearen 5.1b artikulua aldatzeko Legea[oh 3]
Data Boza Logo UPN.svg Logo Geroa Bai.svg EHB.png Podemos Wordmark (invertido).svg Logo PSN-PSOE.svg People's Party (Spain) logo.svg N circulada (I-E).png Guztira
2017ko
maiatzaren 31a

Beharrezko
gehiengoa:
absolutua[oh 1]
Bai 9 8 7 2
26/50
Ez 15 7 2
24/50
Abst.
0/50
Euskarari buruzko 18/1986 Foru Legearen 5.1b artikulua aldatzeko Legea[oh 4]
Data Boza Logo UPN.svg Logo Geroa Bai.svg EHB.png Podemos Wordmark (invertido).svg Logo PSN-PSOE.svg People's Party (Spain) logo.svg N circulada (I-E).png Guztira
2017ko
maiatzaren 31a

Beharrezko
gehiengoa:
absolutua[oh 1]
Bai 15 2
17/50
Ez 9 8 7 7 2
33/50
Abst.
0/50
Vascuenceren Foru Legea Euskararen Foru Legera aldatzea[oh 5]
Data Boza Logo UPN.svg Logo Geroa Bai.svg EHB.png Podemos Wordmark (invertido).svg Logo PSN-PSOE.svg People's Party (Spain) logo.svg N circulada (I-E).png Guztira
2017ko
maiatzaren 31a

Beharrezko
gehiengoa:
absolutua[oh 1]
Bai 9 8 7 2
26/50
Ez 15 2
17/50
Abst. 7
7/50

Oharrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f 50 boto posibleen aldeko 26 boto baino gehiago behar dira, abstentzioak aurkako boto gisa zenbatuta
  2. Lege-proposamena, "eremu mistoan gaur egungo eremu ez-euskalduneko 44 herri sartzeko", "Herritarren borondatearen ikur eta ordezkari diren udal osoko bilkuretako akordioen bidez adierazitako gizarte-eskariari erantzunez, araua errealitate soziolinguistikoaren bilakaerara egokitzeko"
  3. Toki-erakundeek euskararen erabilera arautzeko edo sustatzeko ordenantzak onartzeko duten eskumena aitortzeko proposamena, beren jardun-eremuan eta "dagokien hizkuntza-eremua edozein dela ere"
  4. Zizur Zendea eremu mistotik eremu ez-euskaldunera igarotzeko proposamena
  5. "Euskeraz" esamoldearen ordez "euskara" adierazteko proposamena; beraz, arauaren izena Euskararen abenduaren 15eko 18/1986 Foru Legea izango da

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz) Iruña, europa press. (). «Nafarroako Hauteskundeak 2015 - Parlamentuko Mahaiak 3 kide izango ditu.» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  2. (Gaztelaniaz) IRUÑA, DN ES / AGENTZIAK. (). «Nafarroako Parlamentua - Martxoaren 24aren ostean hasiko da Nafarroako Parlamentu berriaren eraketa» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  3. (Gaztelaniaz) IRUÑA, J. P. E.. (). «Nafarroako Parlamentua - Hualde eta Catalan, Ganberako lehen eta bigarren presidenteordeak» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  4. (Gaztelaniaz) IRUÑA, DN ES. (). «Nafarroako Parlamentua - Maiorga Ramirez eta Oscar Arizcuren, idazkariak» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  5. (Gaztelaniaz) Iruña, EFE. (). «CSIFek maisu-maistren LEPa 2018ra arte atzeratzea proposatu du eta zerrenda bakarra kritikatu du» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  6. (Gaztelaniaz) Navarra.com. «Nafarroako sindikatuek euskara "arma gisa" ez erabiltzea eskatu diote Solanari, LEP zerrenda bakarraren bidez deitu dutelako» Navarra.com (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  7. (Gaztelaniaz) IRUÑA, DIARIO DE NAVARRA. (). «Nafarroako Gobernuak 566 lanpostuko LEPa deituko du 2018an» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  8. (Gaztelaniaz) «Nafarroako Parlamentuak Europar Batasuneko bandera kendu du» abc 2016-03-18 (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  9. (Gaztelaniaz) Doria, Javier. (). «Nafarroako Parlamentuak EBko bandera kendu du errefuxiatuen akordioagatik» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  10. EFE (2016ko irailaren 20a). "Parlamentuak Europako bandera berriro jartzea onartu du". Diario de Navarra.
  11. (Gaztelaniaz) Arnedo, Beatriz. (). «Zerga erreforma Nafarroan: pentsio planek eta etxebizitzek okerrera egin dute eta seme-alabengatiko kenkariak hobera egin du» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  12. (Gaztelaniaz) Navarra.com. «Barkosen Gobernuak erreforma fiskal polemikoa egin du Nafarroan, eta aldaketak egin ditu zergetan» Navarra.com (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  13. «Erreforma fiskala aurrera doa, oposizioaren osoko zuzenketak bertan behera geratu ostean. Noticias de Navarra» web.archive.org 2017-12-30 (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  14. «Nafarroak UPNrekin baino % 23 gutxiago ordainduko dio Estatuari. Noticias de Navarra» web.archive.org 2017-12-30 (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  15. «Barkos: "Estatuarekiko akordioak anbizio handiagoko etorkizuna bermatzen du". Noticias de Navarra» web.archive.org 2017-12-30 (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  16. «Foru Parlamentariak - Nafarroako Parlamentua» parlamentodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020ko martxoaren 13a).
  17. Nafarroako Parlamentua. «Parlamentu-taldeak» www.parlamentodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2018-07-22).
  18. Nafarroako Parlamentua. «Foru parlamentariak» www.parlamentodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2017-07-22).
  19. Nafarroako Parlamentua. «Parlamentuko Mahaia» www.parlamentodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2017-07-22).
  20. Nafarroako Parlamentua. «Batzorde Iraunkorra» www.parlamentodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2017-07-22).
  21. «Uxue Barkos izango da Nafarroako presidente berria uztailaren 20tik aurrera. Diario de Noticias de Navarra» web.archive.org 2015-07-07 (Noiz kontsultatua: 2020-06-30).
  22. (Gaztelaniaz) PAMPLONA, DN ES /AGENCIAS. (). «Uxue Barkoseko inbestidura - Barkos, EH Bilduren, Podemosen eta I-Eren botoekin» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-06-30).
  23. «3/2017 Foru Legea, apirilaren 6koa, Nafarroako Ikurrei buruzko apirilaren 4ko 24/2003 Foru Legea indargabetzen duena» www.lexnavarra.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  24. Press, Europa. (). «UPNk, PSNk eta PPNk ez dute lortu Ikurren Foru Legearen erreforma gelditzea» www.europapress.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  25. (Gaztelaniaz) Iruña, EFE. (). «Nafarroako Ikurren Legearen indargabetzea onartu dute» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  26. (Gaztelaniaz) infoLibre. (). «Nafarroako Foru Parlamentuak ikurrinak debekatzen zituen ikurren legea indargabetu du» infoLibre.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  27. Euskal Irrati Telebista. «Nafarroako Ikurren Legea, bertan behera» www.eitb.eus (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).
  28. (Gaztelaniaz) Zizur Zendea eremu mistoan geratu da, Parlamentuaren gehiengoak hala erabakita. 2017-05-31 (Noiz kontsultatua: 2020-07-22).

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]