Rudolf Höß

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Rudolf Höß
Rudolf Höß
Rudolf Höss Nurenbergeko epaiketan
Datu pertsonalak
Izen osoa Rudolf Franz Ferdinand Höß
Jaio 1900eko azaroaren 25a
Baden-Baden (Alemania)
Hil 1947ko apirilaren 16a
Auschwitz (Egungo Polonia)

Rudolf Franz Ferdinand Höß (1900eko azaroaren 25a - 1947ko apirilaren 16) Alemania Naziko SS-Obersturmbannführer-a izan zen, eta, 1940ko maiatzaren 4tik 1943ko azarora arte, Auschwitz kontzentrazio- eta sarraski- esparruko burua izan zen, non, azken estimazioen arabera, 1,1-1,6 miloi lagun hil ziren. Bigarren Mundu Gerra amaitu ostean, 1946ko martxoaren 11n atzeman zuten, nekazari plantak egiten zituen bitartean. Nurenbergeko epaiketetan auziperatuta, hiltzera zigortu zuten.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Rudolf Höss argazki zahar batean


Rudolf Höß 1900ean jaio zen Baden-Badenen eta familia katoliko batean hezi zen. Ume bakartia omen zen, eskolan hasi arte lagunik gabe hazi zena. Gurasoek semea apaiz izatea nahi bazuten ere, 15 urte bete bezain laster, Rudolfek Lehen Mundu Gerran parte hartzeko izena emanda zuen, turkiarren frontean. 1917an, sarjentu zen, jada, eta hainbat kondekorazio jaso zituen, Burdinazko Gurutzea tartean. Alemaniarrek jasandako porrotaren ondoren, Freikorpseko kide izan zen probintzia baltikoetan, Silesia eta Ruhr arroan.

Rudolf ezkondu eta 5 seme-alaba izan zituen, guraso zintzo eta eredugarria izan zelarik. Familia Auschwitzeko Kontzentrazio- eta Sarraski- esparruaren kanpoaldean kokatzen zen Komandantzia Etxean bizi zen.

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Auschwitz
Rudolf Höß aliatuek harrapatu eta gero

Lehen Mundu Gerra amaitzean, 1922an, Rudolfek Alemaniako Langileen Alderdi Nazional Sozialista (NSDAP) antolatzen lagundu zuen eta 10 urteko kartzela zigorra esleitu zitzaion 1923an, Walter Kadowren hilketan parte hartu zuela-eta. Bere kidea zen Martin Bormanni, berriz, urtebeteko kartzela zigorra eman zioten.

1933an, SSetan sartzeko eskaria egin zuen eta, 1934an, onartu egin zuten. Totenkopfverbandeko unitatearen kide ere egin zen eta, urte berean, Dachauko kontzentrazio esparrura aldatu zuten. 1935ean, hango Blockführer -blokeko arduradun nagusi- izendatu zuten.

1938an, SS Hauptsturmführer egin zuten eta laguntzaile izan zen Sachsenhausengo esparruan.

1939an, Auschwitzeko komandante izan zen esparru berrian eta, 1940an, hura antolatu beharrean izan zen. Hantxe egon zen 1943ko amaiera arte eta Josef Mengele sendagilearekin harremana izan zuen.

Auschwitzen egon zen bitartean, Hößen lana izan zen Endlösungeko hilketen alderdi administratiboa. Diziplina eta antolaketaren maisu bazen ere, Auschwitzen destinatuta zeuden SSetako kideek bizitza erlaxatua izateko aukera izan zuten eta, aldi berean, abusuak, presoei eginiko lapurretak eta kontrabandoa ere ez ziren faltatu. 24. barrakoia prostituzio etxe zela zabaldu zen eta SSekin kolaboratzen zutenek hantxe jasotzen omen zuten bere saria. Horrekin jarri zitzaion Gestapo atzetik eta behin baino gehiagotan miatu zuten esparrua, baina Rudolf azken soluzioaren helburuak zorrotz betetzen zituen ofiziala zen eta ez zioten ezer egin; alderantziz, karguz igo zuten.

1943ko abenduan, Arthur Liebehenschelek hartu zuen ordea Auschwitzeko komandante lanetan eta Höß aurreko Liebehenscheleko lantokira joan zen, Wirtschaftsverwaltungshauptamteko presidente egin zutelarik (SSen administrazio ekonomikoaren bulego nagusia). Zyklon B gasa erabiltzen hasiko zen esparruko judu andana desagertarazteko.

Hößek Auschwitzera itzultzeko eskaria egin zuen Aktion Höß burutzeko ideian. Esparruaren handitzea zuen asmo, Auschwitz II Birkenauko heriotza makina erraldoia prestatzeko eta hungariar juduak erabat garbitzeko.

Kartzela eta heriotza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Rudolf Hössek Nurenbergen aitortutakoaren zati bat
Auschwitzeko urkamendia
Rudolf Höss epaiketan
Rudolf Höss
Rudolf Hössen exekuzioa

1945eko maiatzaren 8an bukatu zen gerra Alemanian. Höß armada alemaniarraren subofizial jantzipean ezkutaturik egin zuen alde Baltikoko kostarantz, baina hantxe harrapatu zuten aliatuek. Franz Lang izen faltsua erabiltzen zuen nekazari haren aurka ez zuten atxilotzeko frogarik aurkitu eta berehala zen Rudolf kalean. Aliatuek ez zuten nabaritu eskuartean zuten presoaren garrantzia.

Rudolf Flossenburg inguruan zegoen nekazal etxe batean hasi zen lanean, Danimarkako mugatik gertu, eta hantxe egon zen 8 bat hilabetez. Bitarte horretan, polizia militarra bere bila hasita zegoen eta bere sendia zelatatzen ari ziren. Horrela, 1946ko martxoaren 11n, ofizial britainiar batzuk iritsi ziren Höß andrearen etxera eta, senarraren paraderoa ez bazien esaten, bai bera eta baita seme-alabak ere, sobietarren esku utziko zituztela egin zioten mehatxu. Höß andreak amore eman zuen eta senarra ezkutatzen zen lekua aitortu zien.

Goizeko 02:30ean, polizia militar britainiarrak atxilotu zuen Höß. Ezin izan zuen bere buruaz beste egin, egun pare bat lehenago, pozoia erori egin baitzitzaion. Hortik aurrera gertatu zena ez dago garbi. Bi aitorpen agertu ziren ondoren. Bata alemanez egin zuen britainiar autoritateen aurrean. Bestea, geroxeago, Krakovian, eta abokatu baten aurrean. Lehen aitorpena torturapean egin zuela deklaratu zuen eta ez zela egia. Epaileek ez zuten kontuan hartu eta Nurembergeko Epaiketetan testigu izan behar izan zuen. Nurembergeko Auzitegiaren aurrean (1945ean), besteak beste, hau deklaratu zuen:

« Gasez egingako exekuzio zabalak 1941eko udan hasi ziren eta 1944ko udazkenera arte iraun zuten.Auschwitzeko exekuzioak nik neuk zaintzen nituen. "Azken konponbidea" Europako judu guztiak akabatzeko asmoa zen. Aginduta neukan Auschwitzeko akabatze sistemak prestatzea 1941eko ekainerako (...). Treblinkan izana nintzen, han zelan akabatzen zituzten ikusteko (..). Esparruko komandanteak esanzidan (...) monoxido gasa erabili zuela eta, bere ustez, metodo haiek ez ziren onak. Beraz, behin akabatze eraikinak agindu ostean, B zikloia erabiltzea erabaki nuen, azido prusiko kristalitzatua, eta gas ganbaran zirrikitu txiki batetik sartzen genuen. Gas ganbara barrukoak hiltzeko hiru minututik ordu laurdenera bitartean behar izaten zen, baldintza klimatologikoen arabera (...). Normalean ordu erdi itxaroten genuen ateak zabaldu eta gorpuak atera aurretik. Kanpoan, gure talde bereziak hilotzen urrezko haginak eta eraztunak hartzen zituen (...). Noiz edo noiz, esperimentuak ere egiten ziren presoekin; beste batzuen artean, antzutu eta minbiziari buruzko saiakerak. Esperimentuotan hiltzen ziren gehienak aurretik bazeuden heriotzara zigortuta Gestapoaren aginduz (...).  »

1946ko maiatzaren 25ean, Poloniara eraman zuten eta epaiketa berri bat hasi zen. Oraingo honetan, ez zuen ezer ukatu eta Himmlerren aginduak bete beharrean izan zela esan zuen. Presoek ez zuten abusu pertsonalik aipatu; hiltzeko makina zuzentzen zuen hoztasun handiz:

« SSren Reichsführerren borondatez, Auschwitz garai guztietako gizaki garbiketarako instalakuntza handiena izan zen. Juduen herria desagerrarazi behar zen ala ez, ez zen nire kontua. Führerrak berak agindu zuen juduen arazorako azken soluzioa. Ez zitzaion tokatzen ni bezalako nazionalsozilista bati agindu hori dudan jartzea...  »

Krakoviako epaiketan, 1947ko apirilaren 2an, Höß erabateko hotz agertu zen esleitu zioten heriotza zigorra entzun zuenean. 1947ko apirilaren 16an urkatu zuten Auschwitzeko kontzentrazio esparru izan zenean.

1958an, Martin Broszat historialariak argitaratu zituen Rudolfek presondegian idatzitako memoriak. Hößek arkatzez idatzi zuen Kommandant in Auschwitz. Kartzelari poloniar komunistek zaintzen omen zuten Krakoviako kartzelan, epaiketaren zain zegoen bitartean. Hala ere, ez dago garbi benetako memoriak diren ala ez.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Rudolf Höß Aldatu lotura Wikidatan