Amy Winehouse

Amy Winehouse

Amy Winehouse 2007an eskainitako kontzertuan.
Datu pertsonalak
Izen osoa	Amy Jade Winehouse
Jaio	1983ko irailaren 14a
	Southgate, Londres (Ingalaterra)
Hil	2011ko uztailaren 13a
	Camden, Londres (Ingalaterra)
Webgunea	www.amywinehouse.com http://www.amywinehouse.com/ www.amywinehouse.com

Amy Jade Winehouse (Southgate, Londres, Erresuma Batua, 1983ko irailaren 13a - Camden, Londres, 2011ko uztailaren 23a), judutar jatorriko abeslari eta konpositore britainiarra izan zen, hainbeste musika genero (soul, jazz, rock and roll, ska) nahasteagatik ezagun egin zena. Berea “akustikoki indartsua” eta “sakonki bere emozioak” espresatzeko gai den kontralto ahotsa zela esan izan da.

2003an Winehousek Frank bere lehen albuma kaleratu zuen; kritika baikorrak jaso zituen jaioterrian eta arrakasta komertziala lortu zuen, Mercury Prize sarietarako izendatu zutelarik. Back to Black bigarren albuma 2006an kaleratu zuten. Disko honekin kantariak Grammy Sarietarako eta horietako bost irabazi zituen.

2011ko uztailaren 23an hilik aurkitu zuten Londresko Camden auzoko bere etxean.

Biografia

Amy Winehouse 1983ko irailaren 14an jaio zen. Familia judu eta jazz musikaren tradiziokoa zen. Southgaten kanpoaldean bizi zen, Londresko iparraldean. Aita Mitchell (taxi gidaria) zuen, ama Janis (botikaria) eta neba bakarra zuen, Alex. Aitak Amyri etengabe abesten zion etxean; Frank Sinatraren abestiak zituen kutunen. Amyk etxean kantatzeko ohitura hartu zuen, eta eskolan ezin zuten isildu.

Nazioarteko arrakasta

2006an Amyk bere bigarren albuma, Back to Black izenekoa, atera zuen. 2007ko otsailaren 11n BRIT sari bat irabazi zuen “Britainiar artistarik onena” sailean. Urte bereko ekainean Winehouse berriro Mercury Prize sarirako izendatu zuten Back to Black. Kantako singlea platinozko diskoa izan zen AEBetan.

2007ko MTV Video Music Awards sarietarako hiru izendapen lortu zituen. Azaroan izen bereko bilduma arrakastatsuaren berredizioa den Back to Black Deluxe Edition eta Told You I was in Trouble bere lehen DVDa kaleratu zituen.

Back to Black kanta erabateko arrakasta izan zen eta kritika onak jaso zituen. Rolling Stone aldizkariak album honetan indie eta hip hop kantarien indarra zuela esan zuen.

2008ko otsailaren 10ean Grammy Sarietako gaua ospatu zen; Winehouse izendatuta zegoen sei sarietatik bostetan irabazlea izan zen: artista berri onena, urteko grabaziorik onena, urteko abestirik onena, emakumezko pop interpretaziorik onena (Rehab kantarekin) eta Back to Black albuma pop saileko onena izan zen; aldiz, kantaria ezin izan zen ospakizunera joan, lehen momentuan AEBek bisa ukatu ziotelako “narkotikoen gehiegizko erabileragatik”; geroago erabakia zuzendu bazuten erem galan parte hartzeko beranduegi izan zen. Azkenean satelite bidez abestu zuen, Londresetik.

Droga problemak

Winehouseren arazorik handiena drogak izan ziren. Elkarrizketa askotan esan zuen depresio, drogomenpekotasun eta elikadura problemak zituela. 2005ean droga kontsumo aldi gogorra izan zuen, umore aldaketa handiak eta pisu galera pairatu zituen. Urte amaieran eta 2006ko lehen hilabeteetan Back to Black diskoaren grabaketarekin bat egin zuen beste kontsumo aldi gogor bat izan zuen. 2007ko abuztuan Winehousek Europan zeharreko zenbait ekitaldi bertan behera utzi behar izan zituen.

2007ko urrian Blake Fielder Civil bere bikotekidearekin Norvegiako hotel batean marihuana kontsumitzen harrapatu zuten. Abenduaren 2an abeslariaren argazkiak goizeko ordu txikietan bere etxetik kanpo oinutsik eta ia biluzik zebilela interneten agertu zen eta txutxu-mutxuetako egunkarietan 2008ko urtarrilean bideo bat zabaldu zen non Winehouse cracka erretzen agertzen zen. 23 egun geroago bere diskoetxeak iragarri zuen desintoxikazio zentro batean sartuko zela bere kabuz bere menpekotasunari aurre egiteko.

2008ko maiatzan Amy Rock in Rio jaialdian parte hartu zuen Lisboa n. Abeslaria ordu erdiko atzerapenarekin oso itxura eskasaz igo zen eskenatokira, dardarka eta ahotsik gabe.

2009ko apirilean Amy zegoen hotelaren barrualdean biluzik korrika egiten aurkitu zuten, Karibeko Santa Luzia uhartean. Amyri ez zitzaion gustatu hoteleko jabeek toplessik ezin zuela egin esan izana eta orduan arroparik gabe ibiltzeari ekin zion.

2009ko uztailean Blake Fielder-Civil bere senarrarengandik bereizteko eskaera egin zuen.

27en kluba

27 urteko adinarekin zendu zen, 27en kluba sartuz, mito bilakatu diren beste hainbat musikarien gisara: Brian Jones, Jimi Hendrix, Janis Joplin, Jim Morrison edota Kurt Cobain.

Diskografia

Albumak

• 2003: Frank
• 2006: Back to Black
• 2011: Lioness: Hidden Treasures

Abestiak

• 2003 "Stronger Than Me"
• 2004 "Take the Box"; "In My Bed" / "You Sent Me Flying"; and "Fuck Me Pumps" / "Help Yourself"
• 2006 "Rehab"
• 2007 "You Know I'm No Good"; "Back to Black"; "Tears Dry on Their Own"; and "Love Is a Losing Game"
• 2008 "Just Friends"

Sariak

Urtea	Saria	Kategoria	Bilduma/Kanta	Emaitza
2004	Ivor Novello	Garaiko abestirik onena	Stronger than me	Irabazle
2007	Brit Awards	Britainiar emakumezko kantaririk onena	Rehab	Irabazle
2007	Brit Awards	Britainiar bildumarik onena	Back to black	Hautagai
2007	Ivor Novello	Garaiko abestirik onena	Rehab	Irabazle
2007	Mercury Sariak	Britainiar bildumarik onena	Back to black	Hautagai
2007	MTV Europe Music Awards	Abestirik adiktiboena	Rehab	Hautagai
2007	MTV Europe Music Awards	Urteko bilduma	Back to black	Hautagai
2007	MTV Europe Music Awards	Kantariek aukeratutako abeslaririk onena	Berau	Irabazle
2008	MTV Europe Music Awards	Urteko artistarik onena	Berau	Hautagai
2008	Grammy Sariak	Urteko grabaketa	Rehab	Irabazle
2008	Grammy Sariak	Urteko bilduma	Back to black	Hautagai
2008	Grammy Sariak	Urteko abestia	Rehab	Irabazle
2008	Grammy Sariak	Artista berririk onena	Back to black	Irabazle
2008	Grammy Sariak	Emakumezko pop artistarik onena	Rehab	Irabazle
2008	Grammy Sariak	Ahots pop bildumarik onena	Back to black	Irabazle
2008	NME Sariak	Artistarik onena	Berau	Hautagai
2008	NME Sariak	Urteko gaiztoa	Berau	Hautagai
2008	NME Sariak	Txartoen jantzitakoa	Berau	Irabazle
2008	World Music Awards	Emakumezko bakarlaririk onena	Rehab	Irabazle
2008	Igor Novello	Abest eta letrarik onena	Love Is a Losing Game	Irabazle

Kanpo loturak

• (Ingelesez) Abeslariaren webgune ofiziala.

Artikulu hau Erresuma Batuko biografia bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.