Gaizkata

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Gaizkata
Fosilaren garaia: Campaniar-gaur egun

Acipenser oxyrinchus oxyrinchus
Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Animalia
Filuma: Chordata
Klasea: Actinopterygii
Ordena: Acipenseriformes
Kladoa: Acipenseristomi
Azpiordena: Acipenseroidei
Familia: Acipenseridae
Bonaparte, 1831

Gaizkatak Acipenseridae familia osatzen duten arrainak dira, Acipenseriformes ordenakoak. Barnean lau genero ditu: Acipenser, Huso, Scaphirhynchus eta Pseudoscaphirhynchus. Hogei espezie baino gehiago dira, baina ohikoena Gaizkata arrunta da[1].

Hezur arrain zaharrenetakoak dira. Gorputz luzea dute, ezkatarik gabea. Espezie batzuk oso handiak izan daitezke (2-5,5 m luze) eta 480 Kg hartu ahal dute gehienez.Bere gorputza 5 hilerako eskataz dute apaindutak eta bere buruan armarri bezalako babesa dute.Bere muturra enbor bat bezala da, eta horri esker sartu ahal dute mututrra beste animali batzuk ezin duten lekuetan animali txikiak hartzeko.[2]. Ipar Hemisferioko ur hotz eta epeletan bizi dira. Babestutako espezieak dira. Dordoina eta Garona ibaietan bizi dira batik bat; garai batean populazio handia zegoen, eta orain ehunka gutxi batzuek osatzen dute ibai hauek. Gaizkatako 1.000 tona inguru ekoizten dira urtean.[2].Batzuk anadromoak dira eta beste batzuk ur gezakoak. Ia espezie guztiak mehatxaturik daude[3].

Zenbait espeziek interes komertziala dute, beren arrabak kabiarra egiteko erabiltzen direlako.

Erreprodukzioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arren kasuan 10 urtekin erreproduzitu ahal dira baina berriz emeak hasi ahal dute erreproduzitzen 15 urtetik aurrera.2007 ko abuztuan, kautibitatean zeuden 100 gaizkat eta 9000 gaizkat txiki izan zituzten Girond ibaia birpopulatzeko.

Epe bizia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

100 urte baino gehiago bizi ahal dira askatasunean badaude, 70 berriz aquarium batean badaude.

Banaketa eta habitata[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaizkata gehienak Atlantikoko kostaldean daude.Kaspiar itsasoan ere badaude eta Don, Dnepr,Danubio eta Volga ibaietan ere badaude. Gero errusiako ibai batzuetan ozeano antartiko ondoan (Ob, Yenisei, Lena, Kolyma), baita erdialdeko asiako hainbat ibaietan (Amu Darya eta Syr Darya) eta ozeano Barera joaten diren hainbat ibai hala nola: Amur ibaia, Yangtze ibaia eta beste Txinako iparraldeko kostaldean.[2].

Espezieak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun onarturtako taxonomiaren arabera, Acipenseridae familia bi azpifamiliatan banaturik dago: Acipenserinae, Acipenser eta Huso generoak barnean dituena, eta Scaphirhynchinae, Scaphirhynchus eta Pseudosaphirhynchus generoekin.[4].

Acipenser brevirostrum

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. UZEIren Biologia/1 Landare eta animalien izenak liburuaren arabera Gaizkata Acipenser sturio espeziearen izena da
  2. a b c [1]wikipedia katalana, wikipedia ingeleses eta zientzia.net
  3. Family Acipenseridae - Sturgeons Fishbase.org
  4. List of Nominal Species of Acipenseridae Fishbase.org

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gaizkata Aldatu lotura Wikidatan