Lleida
|
Lleida |
|||
|---|---|---|---|
 Katalunia |
|||
.jpg) |
|||
|
|||
| Izen ofiziala | Lleida | ||
| Estatua Erkidegoa Probintzia Eskualdea |
 Espainia Katalunia LleidaSegrià |
||
| Alkatea | Àngel Ros (PSC) | ||
| Koordenatuak | 41°37′0″N 0°38′0″E / 41.61667°N 0.63333°EKoordenatuak: 41°37′0″N 0°38′0″E / 41.61667°N 0.63333°E | ||
  Lleida
|
|||
|
|
|||
| Eremua | 211,7 km2 | ||
| Distantzia | 130 km Bartzelonara | ||
| Postakodea | 25001 - 25008 |
||
| Biztanleria | 135.919 bizt (2009) | ||
| Dentsitatea | 642,04 bizt/km² | ||
| Sorrera | K. a. VI. mendea | ||
| http://www.paeria.cat | |||
Lleida Kataluniako mendebaldeko hiria da, izen bereko probintziako eta Segria eskualdeko hiriburua, eta erkidegoko hiririk jendetsuenetan hirugarrena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldan, 135.919 biztanle zituen hiriak, eta 200.000 bat biztanle metropoli eremuak.
Lleida Segre ibaiaren ertzean dago, eskualde lau emankorraren (Pla de Lleida edo Segria) erdian, muino baten oinetan (Seu Vella). Unibertsitatea eta apezpikutegia ditu.
Eduki-taula |
[aldatu] Historia
K. a. III. mendean Iltirda izenaz ageri zen: ilergeteen hiriburu zen. K. a. 218. urtean suntsitu zuten hiria erromatarrek eta Lleidatik hurbil gudu latza gertatu zen Zesarren eta Ponpeioren artean (K. a. 49). IV. mendean zehar mertzenarioen erasoek hiriaren gainbehera ekarri zuten, eta sueboek 449. urtean guztiz birrindu zuten.
Musulmanen inbasioa gerrarik gabe gertatu zen. Bartzelonako konde Ramon Berenguer IV.ak konkistatu zuen 1149. urtean, eta ordutik XIV. mende arte ezagutu zuen hiriak oparotasun handiena, zuraren eta nekazaritzako produktuen merkataritzari esker. Ondorengo mendeetako izurriteek, goseteek (1333, 1348-1351, 1391, 1589, 1599-1600, 1834, 1854, 1865, 1885), eta gerrek (Joan II.a Aragoikoaren aurkakoa, 1464; Kataluniako Gerra, 1644, 1646 eta 1647; Kataluniako Gerra Zibila) hiriaren gainbehera ekarri zuten.
[aldatu] Ekonomia
Lleida da Kataluniako mendebaldeko eta, neurri handi batean, Aragoiko ekialdeko merkataritzagune nagusia. Oso garrantzitsua da bertako nekazaritzako produktuen azoka. Industria biziki hazi ez bada ere, azken urteotan gora egin du (janari industria, metalurgia, kimika, ehungintza, eraikuntzarako gaiak).
[aldatu] Ondasun nabarmenak
Arteari dagokionez aipagarri dira, besteak beste, XIII. mendearen hasierako katedral bizantziar-gotikoa (XIV. mendeko klaustroa, XV. mendeko kanpandorrea, ate erromaniko eta gotikoak), katedral berria (1761-1781), XIV. mendeko Laurendi santuaren eliza, La Paeria jauregi erromaniko berantiarra (XIII. mendeko fatxada), XV. mendeko Santa Maria erietxea, eta La Alcazaba gaztelua (XII. mendea).
[aldatu] Garraiobideak
Ondo lotuta dago errepide, autobide (A-2) eta AVE (Madril-Zaragoza-Bartzelona bidean) bidez. Hiriburuaren ondoko herri batean, Alguairen, Lleidatik 15 kilometrora kokatutako udalerrian, alhan da aireportu bat, 2008ko udatik.
[aldatu] Kultura
[aldatu] Kirolak
Lleida hiriak dituen kirol elkarteen artean, aipatzekoak dira hauek:
- Unió Esportiva Lleida. (futbola)
- Club Bàsquet Lleida (saskibaloia)
- Lleida Llista Blava (patin-hockeya)
- Club handbol Pardinyes (eskubaloia)
[aldatu] Hedabideak
[aldatu] Lleidatar ezagunak
- Enrique Granados (1867 - 1916), musikagilea.
- Landelino Lavilla (1934), politikaria eta legelaria.
- Albert Costa (1975), tenislaria.
[aldatu] Ikus, gainera
[aldatu] Kanpo loturak
- Lleidako Udalaren webgunea (Katalanez) (Gaztelaniaz) (Ingelesez) (Frantsesez)
- Lleidako hiriaren ataria (Katalanez) (Gaztelaniaz) (Ingelesez) (Frantsesez)
[aldatu] Erreferentziak
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek lizentzia librearekin laga zituen, euskal Wikipedia osatzeko proiektu baterako.
