Migel Lopez Legazpikoa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Migel Lopez Legazpikoa
Migel Lopez Legazpikoa
Datu pertsonalak
Ezizena 'Aurreratua, Zaharra'
Jaio ¿1503?
Zumarraga ()
Hil 1572ko abuztuaren 20a (69 urte)
Manila (Garai hartan Espainiar Ekialdeko Indiak)
Bikotekidea(k) Isabel Garcés
Almirantea, konkistatzailea, Filipinetako gobernadorea

Migel Lopez Legazpikoa, ezizenez Aurreratua edo Zaharra, (Zumarraga, Gipuzkoa, 1502 - Manila, 1572ko abuztuaren 20a) militar, esploratzaile eta konkistatzaile gipuzkoarra izan zen, Filipinetako hiriburu den Manila (1571) edo Cebu (1565) hiriaren sortzailea.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Legazpiren jaiotetxea Zumarragan (Gipuzkoa)

Migel Lopez Legazpikoa 1502an GipuzkoanZumarragako Legazpi dorrean jaio zen, 1502 eta 1506 artean. Familia noble baten barnean, aita Joan Martinez Lopez Legazpikoa eta, berriz, Elvira Gurrutxategi izan zituen eta bikotearen bigarren semea izan zen. Jatorrizko dorretxeak, Jauregi Handiak, oraindik zutik dirau Zumarragan.

Migelen aita Italian eta Nafarroan borrokatzen aritutakoa zen, Gaztelako koraren pean. Legazpi gazteak zuzenbide ikasketak egin zituen eta horrek 1526an Zumarragako udaletxen zinegotzi izateko balio izan zion. Hurrengo urtean, aita hil zenean, Areriako eskribano ere izan zen aitaren ordez eta 1527an, erregeak berretsi zuen kargu horretan.

1528an Mexikora joan zen bizitzera, eta bertako agintari izatera iritsi zen. Hango erregeordeak, Luis Velascok, Lezkano etxeko kapare esaten dio idatzi zuen gutun batean.

Filipe II.aren aginduz, Ozeano Barea zeharkatu zuen eta 1565ean egin zituen lehenengo kokaleku europarrak geroago erregearen omenez Filipinak izena hartuko zuten uharteetan. 1571ko ekainaren 24an, hainbat borrokaren ondoren, kokaleku finkoa lortu zuen Manilan.

Mexikoranzko bidaia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1545ean, Mexikora joan zen eta 20 urtez bizi izan zen han. Espainia Berriko koloniaren administraritzan hainbat kargu bete zituen: 1551n, eskribau gorena izan zen eta, 1559,an, konkistaz gero 38 urtera, alkate nagusia Mexiko Hirian. Horretaz gain, Moneta etxean ere izan zituen ardurak.

Isabel Garcésekin ezkondu zen, Tlaxcalako apezpikua zen Julian Garcesen arrebarekin eta 9 seme-alaba izan zituzten, 4 gizonezko eta 5 emakume.

Espainia Berrian egon zen 36 urtetan (1528 a 1564), aberastasun maila ona lortu zuen. Legazpik Mexikon zuen etxea nagusienetako bat zen eta bertara hurbiltzen ziren Espainiatik etorri berriak laguntza eske. Horrela dio bere seme Melchorrek:

« ... muchos hidalgos y caballeros pobres que iban de estos reinos iban sin conocerle a su casa por la antigua costumbre que de siempre en ella hubo y porque a las personas tales siempre en ella se les dio de comer y vestir y lo necesario. Lo cual ha sido cosa muy notoria y sabida en todo aquel reino....  »

Aurreko espedizioek ezin izan zuten Itzulbidaia osatu, hau da, Mexikorantzko itzulera Pazifikoa zeharkatuz. Filipe II.ari Mexiko eta Molukak lotzeko presa sartu zitzaion. Horretarako, Espainia Berriko bigarren erregeorde zen Luis Velaskori eta inguru haietan ibilita zegoen Andres Urdanetari eman zien bi ontzi osatzeko enkargua. Horrela zioen erregeak Andres Urdanetari bidali zion gutunak:

« El rey: Devoto Padre Fray Andrés de Urdaneta, de la orden de Sant Agustín: Yo he sido informado que vos siendo seglar fuisteis en el Armada de Loaysa y pasasteis al estrecho de Magallanes y a la Espacería, donde estuvisteis ocho años en nuestro servicio. Y porque ahora Nos hemos encargado a Don Luis de Velasco, nuestro Virrey de esa Nueva España, que envíe dos navíos al descubrimiento de las islas del Poniente, hacia los Malucos, y les ordene los que han de hacer conforme a la instrucción que es le ha enviado; y porque según de mucha noticia que diz que tenéis de las cosas de aquella tierra y entender, como entendéis bien, la navegación della y ser buen cosmógrafo, sería de gran efecto que vos fuesedes en dichos navíos, así para toca la dicha navegación como para servicio de Dios Nuestro Señor y y nuestro. Yo vos ruego y encargo que vais en dichos navíos y hagáis lo que por el dicho Virrey os fuere ordenado, que además del servicio que hareis a Nuestro Señor yo seré muy servido, y mandaré tener cuenta con ello para que recibáis merced en hobiere lugar.

De Valladolid a 24 de Septiembre de 1559 años. Yo el Rey

 »

Magallanes eta Elkanok eginiko lehen biran aurkitu zituzten Filipinak eta 1494ko Tordesillaseko Itunaren arabera, Portugali esleitutako eremuan zeuden, baina Filipe II.a ekialdeko jabetzak lotuko zituen gune eroso baten beharrean zegoen eta Villalobosen espedizioan (15421544) galdutako gizonen bila joango ziren aitzakia erabili zuen horretarako.

1564an, Velascok bidaiaren prestaketak egin zituen eta, Urdanetak eskatu bezala, jada alargun zen Legazpi jarri zuten buru. Itsas-gizona ez bazen ere, Erregeak konkistatuko zituen lurren almirante, general eta gobernadore izendatu zuen. Bost ontzik osatu zuten espedizioa eta Urdanetak ere hartu zuen parte. Gastuei aurre egin ahal izateko, Legazpik ondasun guztiak saldu zituen, Mexikoko etxea izan ezik, eta bere iloba zen Felipe Salcedo ere joan zen bidaian.

1564ko irailaren 1ean, Mexikoko Errege Audientziak eman zion Legazpiri espedizioak izango zituen egindu eta oharrak biltzen zituen dokumentua. 24 orrialde zituen eta kontrol, jokaera eta antolakuntza arauak zehazteaz gain, bertakoekin izan beharreko tratu ona gomendatzen zuen. Errazionamendua nolakoa beharko zuen ere esaten zuen:

« ... que no haya en la dicha Armada, criados ni mozos de servicio superfluos... y si más gente fuera, en especial de la inútil...  »

Salbuespena egiten du zerbitzuarekin, horretarako dozena bat pertsona aurreikusten duelarik, baina ez du besteentzako lekurik uzten:

« Otrosi: no consentiréis que por vía ni manera alguna se embarquen ni vayan los dichos navíos, indios o indias, negros o negras, ni mujeres algunas, casadas ni solteras de cualquier calidad y condición que sea, salvo hasta una docena de negros y negras de servicio, los cuales repartiréis en todos los navíos, como os pareciese.  »

19an bandera eta estandarteak bedeinkatu ondoren, 1564ko azaroaren 21ean irten ziren, Legazpi buru, 5 ontzi eta 350 gizon irten ziren Navidad lerrotik.


Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Migel Lopez Legazpikoa Aldatu lotura Wikidatan