Asun Garikano

Wikipedia, Entziklopedia askea
Asun Garikano
Asun Garikano.jpg
Bizitza
JaiotzaTolosa, 1962 (59/60 urte)
Herrialdea Gipuzkoa, Euskal Herria
Familia
Ezkontidea(k)Bernardo Atxaga
Hezkuntza
Hizkuntzakeuskara
gaztelania
ingelesa
frantsesa
Jarduerak
Jarduerakitzultzailea eta idazlea

Asun[1] Garikano Iruretagoiena (Tolosa, Gipuzkoa, 1962ko abuztuaren 15a) literatura-itzultzailea, idazlea eta irakaslea da. Euskal Filologia ikasi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean eta, gaur egun, Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailaren IRALE programako irakaslea da Gasteizen. Lan ibilbidean atzera, Garziarena (1992-1994) eta Garziarena berria (1997-1998) fanzineen editore izan zen eta Euskaltzaindiaren babespean argitaratutako Erlea (2009-2018) aldizkari literarioa editatzeaz ere arduratu zen. Horrez gain, Euskaltzaindiak berak euskaltzain urgazle izendatu zuen 2021ean.[2]

Idazlanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Far Westeko Euskal Herria-n (Pamiela, 2009), XIX. mendearen erdialdetik aurrera Estatu Batuetako Mendebaldera emigratutako euskaldunen historia kontatu zuen, protagonistek edo haien ondorengoek utzitako ondare idatzian oinarrituta. Far Westeko Euskal Herria obra argitaratu berritan HABEren Ikasbil atarian elkarrizketa egin zioten[3] eta bertan honakoa adierazi zuen: "Oso harrera ona izan zuen, oso iritzi onak jaso ditut. Nik liburu hori zorion handiz egin nuen, oso pozik egin nuen, eta irakurleak hori antzeman du". Halaber, beste elkarrizketa ugari ere egin zizkioten[4], hala nola Hasier Etxeberriak ETB1eko Sautrela saioan, Arantxa Iturbek Euskadi Irratian eta Jon Martijak Herri Irratian.

Denboran atzera joanez, bigarren liburuan, Kaliforniakoak (1533-1848) (Pamiela, 2013), euskaldunek Kaliforniaren esplorazioan eta kolonizazioan izandako parte-hartzea aztertu zuen, jatorri euskalduneko esploratzaile, misiolari, agintari eta bestelako protagonisten lehen eskuko dokumentuetatik abiatuta.

Itzulpenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Literatur lan ugari ditu itzuliak Garikanok; batetik, Bernardo Atxagaren lan gehienak itzuli ditu gaztelaniara; bestalde, hainbat autore euskaratu ditu ingelesetik, besteak beste Robert Louis Stevenson, Patricia Highsmith, John Steinbeck, William Faulkner eta Carson McCullers[5].

Euskarara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bernardo Atxagaren lanen itzulpenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egilearekin elkarlanean jardun du honako obren gaztelaniazko itzulpenak egiteko:

  • El mundo según Marconi (Fundación Bilbao Bizkaia Kutxa, 1995).
  • Un espía llamado Sara (Acento Editorial, 1996).
  • Esos cielos (Ediciones B, 1996).
  • Grandes episodios de la gran familia Marconi (Fundación Bilbao Bizkaia Kutxa, 1997).
  • Horas extras (Alianza, Madrid, 1997).
  • Las bambulísticas historias de Bambulo. La crisis (Alfaguara,1998).
  • Lista de locos y otros alfabetos (Siruela, 1998).
  • Las bambulísticas historias de Bambulo. Primeros pasos   (Alfaguara, 1999).
  • Las bambulísticas historias de Bambulo. Amigos que cuentan   (Alfaguara, 1999).
  • Shola y los jabalíes (Ediciones SM, 2002).
  • Shola y los leones (Ediciones SM, 2002).
  • El hijo del acordeonista (Alfaguara, 2004).
  • El hijo del acordeonista (Alfaguara, 2005).
  • Shola y Angeliño (Ediciones SM, 2006)
  • De Gernika a Guernica (Ediciones de la Librería Central, 2007)
  • Siete casas en Francia (Alfaguara, 2009).
  • Borrokaria. El luchador. The fighter  (Etxepare Institutua, 2011).
  • “Izaskun está en Eibar”. 1937. Vidas y bombas (BBK Fundazioa, 2012).
  • Alfabeto de las pulgas (Pamiela, 2013).
  • Nuestras guerras: relatos sobre los conflictos vascos [Antologia] (Lengua de Trapo, 2014).
  • Días de Nevada (Alfaguara, 2014).
  • Correspondencias. Bernardo Atxaga & Bashkim Shehu. (Erein, 2016).
  • Casas y tumbas (Alfaguara, 2020).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Bere itzulpen lanetan Maria izenarekin sinatu izan du. Horra adibide bat: Maria GARIKANO: "Itzultzaile baten arazoak". EIZIE. 1993ko uztaila.
  2. Euskaltzaindiak 19 urgazle eta 26 ohorezko berri izendatu ditu
  3. «Aldizkari Digitala: Asun Garikano:» www.ikasbil.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).
  4. «Pamiela argitaletxea - 2009-«Far Westeko Euskal Herria»: Elkarrizketak» www.pamiela.com (Noiz kontsultatua: 2022-04-11).
  5. «'Nortasunari eusteko euskal-amerikarren ahaleginak ez ditugu aintzat hartzen'» Argia (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).
  6. (Gaztelaniaz) Pasazaite: Inportazioko liburuak » Kafe tristearen balada. (Noiz kontsultatua: 2022-04-11).
  7. «John Steinbeck - Zeruko Belardiak» www.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]