Artikulu hau "Kalitatezko 1.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Gosete

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

2008ko egoera munduan: Gorriz eta laranjaz, herrialderik kaltetuenak.

Gosetea elikaduraren gabezia dagoen muturreko egoera da[1]. Hainbat faktorek eragin dezakete, tartean gerrak, inflazioak, uzta txarrak, biztanleria arazoek edo gobernuen politikek. Fenomeno honen ondorioz sortzen dira malnutrizio, ahuleria, epidemiak eta hilezkortasuna handitzea. Kontinente guztietan eman dira goseteak historian zehar. XIX. eta XX. mendeetan orokortua izan dira goseteak Asiako hegoaldean eta hego-ekialdean eta Europako ekialde eta erdialdean. 2000ko hamarkadan zehar goseteek eragindako heriotza kopurua jaitsiz joan zen.

Askotan lotuta dago gerrekin, hondamendi naturalekin edo pobrezia eta giza garapen eza dituen eskualdeekin. Saharaz hegoaldeko Afrikan, bereziki, gosete kasu larriak daude oraindik ere. 2010etik aurrera Afrika izan da gosete gehien jasan dituen kontinentea. 2017an Nazio Batuen Erakundeak gosete arriskua zegoela adierazi zuen 20 milioi pertsonentzat Hego Sudan, Somalia, Nigeria eta Yemenen[2]. Nekazaritzaren egoerak eragin zuzena du, bereziki klima eta eguraldiari lotuta, eta gerrek janariaren banaketa zailtzen dute. Gaur egungo gosetearen aurkako programa gehienek Afrika laguntzeko helburua dute.

Definizioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nazio Batuen irizpideen arabera, jende askok nutrizio arazoak baldin baditu ere elikagai eskasia dela eta, goseterik ez dago ez bada ematen hilezkortasun, malnutrizio eta gose kopuru zehatz batzuk. Irizpide hauek honakoak dira:

  • Eremu bateko etxebizitzen %20ak janari eskasia du eta eskuratzeko arazo larriak.
  • Umeen malnutrizio larriaren kasuak %30 baino gehiago dira.
  • Heriotza-tasa bi pertsona 10.000 biztanleko eta eguneko baino handiagoa da.

Gosete bat egoteak ez du inolako loturarik sortzen NBEko estatu kideen artean, baina arazoaren gaineko ezagutza eman eta laguntza bideratzeko aukerak eskaintzen ditu[3].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Kelly, James (1992) «Scarcity and Poor Relief in Eighteenth-Century Ireland: The Subsistence Crisis of 1782-4» Irish Historical Studies (109): 38–62 . Noiz kontsultatua: 2017-12-08 .
  2. (Ingelesez)  «Subscribe to read» Financial Times . Noiz kontsultatua: 2018-12-09 .
  3. (Ingelesez)  «First famine declared since 2011» BBC News 2017-02-20 . Noiz kontsultatua: 2018-12-09 .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gosete Aldatu lotura Wikidatan