Kara aztarnategia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Kara hiriko kale bat.

Kara, baita ere Cara eta Carta,[1] egungo Santakaran eratutako erromatar hiria izan zenaren arkeologia aztarnategia da. Hiria antzinako baskoi herrixka batean sortu zuten. Aragoi ibaiaren harana kontrolatzen zuen. Duela bi mila urte inguruko aztarna ugari aurkitu da herrian eta inguruko lurretan, eta Santakarako etxe askotako aurrealdeetan, erromatarren garaiko arrastoak daude. Nafarroako Gobernuak 1994ko abenduaren 26an Kultura Ondasuna izendatu zuen.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erromatarren aurreko herria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burdin Aroan gaur egungo Santakaran bazegoen zazpi edo zortzi hektaeeratako herri bat, garaiko Nafarroako handienetariko bat. Ziur aski baskoien herria zenak poliki-poliki erromatarren eragina ezagutu zuen. Azkenik, herri zaharraren ondoan hiri erromatarra sortu zen. Izan ere, erromatarrekin izan zituzten lehenengo kontakatuak K. a. II. mendekoak izan ziren. Aragoi ibaiaren inguruan erromanizazioa Euskal Herriko beste lurraldetan baino lehenago eman zen.[2]

Erromatarrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oppidumak aurreko herriaren aztarnak estali zituen eta egungo herriaren superzifie gehiena hartu zuen. Hiriaren izenak ere jatorri erromatarra du, cara. Gaur egungo izena, Santakara, erromatarrearen kristautzetik dator. Plinio Zaharrak hiri estipendiaria zela esan zuen bere Naturalis Historia liburuan; bertan karatarrak andelotarrekin eta pompelonentarrekin batera aipatzen ditu, Cesaraugusta conventus barruan eta Tarraconense probintzian. Klaudio Ptolomeok, bestetik, ez zuen aipatu ere egin.[3]

Hiriaren une garrantzitsuena I. eta II. mendean eman ziren. urte horietan ia 18 ha. izatera iritsi zen. Horretan hiriaren kokapen estrategikoak garrantzi handia izan zuen. III. mendean Kararen dekadentzia hasi zen; biztanle asko galdu zuen eta IV. mendean abandonaturik gelditu zen.

Erromatarren aurreko harresiak.

Herritar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Indusketak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Indusketa sistematikoak 1974an hasi ziren. Aurretik zenbait erreferentziak ezagutzen ziren, esate baterako XVII. mendeko miliarioak. Halaber, Santakarako etxeetan harlanduak eta erromatar garaiko elementuak ezagutzen ziren. Indusketak zazpi kanpainak luzatu ziren, 1982 arte, eta hiri erromatarraren aztarna asko azaleratu zituzten. Hauek dira horietako batzuk:

  • I. mendeko etxetzar bat
  • Harresiak, batzuk erromatarren etorrera baino zaharragoak
  • Hiriko kale nagusia
  • Tenplu bat
  • Hirian aurkitu diren eskultura zatiak eta beste objektuak Nafarroako Museoan erakusten dira.

Kararen eguna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2008tik, urtero, irailearen bukaeran, Kararen Eguna ospatzen da. Egun horretan Santakara hiriaren historia erromatarra ospatzen da.[4] Egun horretan erromatarren garaiko eszenak egiten dira: borrokak, ehizaldiak, e.a.[5]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Koordenatuak: 42° 22′ N, 1° 33′ W / 42.367°N,1.550°W / 42.367; -1.550