Volga

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Volga
'Волга (ru)
Russia River Volga.jpg
Volga Jaroslavl hirian
Kokapena  RUS
Luzera 3692 km
Arroa 1.380.000 km²
Emaria 8.364 (Volvograden) m³/s
Iturburua Valdai muinoak
Ibai ahoa Kaspiar itsasoa
Volgarivermap.png

Volga[1] (errusieraz: Волга, tartareraz: İdel edo Sari-su, turkieraz: İdil) mendebaldeko Errusiako ibaia da. Europako handiena da, luzera, emaria eta arroari dagokienez. Valdai muinoetan jaio eta Kaspiar itsasora isurtzen da Astrakhanen. 3.692 kmko luzera eta 1.380.000 km²ko arroa ditu.

Errusiako mendebaldea zeharkatzen du, eta nazioko ibaitzat jotzen da herrialde horretan. Izan ere, bertako 20 hiri populatuenetatik, 11, tartean Mosku hiriburua, Volgako arroan daude kokatuta. Munduko urtegi handienetako batzuk ere Volgan daude.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eztabaidan dago, izena eslaviarra edo fino-ugriarra den. Errusiar Волга hitzak eslaviar влага, волога (euskaraz «hezetasuna») hitzekin lotura du. Fino-permiar jatorria Karelierako Valkia edo Valgia (euskaraz «zuria») hitzekin duen loturan datza.

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Volga ibaia Kaspiar itsasoaren arro endorreikoan dago. Iturburua Valdai muinoetan (228 m) (Tver oblasta) du. Gero, Sterzh lakua, Tver, Dubna, Ribinsk, Jaroslavl, Nizhni Novgorod eta Kazan zeharkatzen ditu. Hortik hegoalderako bidea hartzen du, Ulianovsk, Toliatti, Samara, Saratov eta Volgograd zeharkatuz. Kaspiar itsasoan du ahoa, Astrakhanen ondoan.

Oso gainbehera leuna du, eta geldoa da; nolanahi ere, ibilguaren goialdean ur-laster azkarra du.

Hidrologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Neguko izotzak ibaiaren ur emaria murrizten du. Udaberrian, berriz, asko hazten da, eta urtegien bidez erregulatzen dira ur emariaren gorabeherak. Volgograden, ibaiadar nagusienen ura jaso ostean, urteko batezbesteko emaria 8.364 m³/s da. Emari handiena maiatzean du (25.805 m³/s) eta txikiena urtarrilan (3.085 m³/s)[2].

Volgaren batez besteko emariak (/s) Volgograden neurtuak[2]
Datuak: 1879-1958 bitartean

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errusiako garraibide nagusietako bat da Volga, ontziz ibiltzeko egokia baita ia ibilbide osoan. Ubideek Itsaso Zuria, Baltiko, Itsaso Beltza eta Azov itsasoarekin lotzen dute. Ibaiaren ibilbidean eraiki diren ur indarretxeen artean Kuibishev eta Volvogradekoak dira aipagarrienak.

Ibaiadar nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Aktuba ibaia.
  • Samara ibaia.
  • Kama ibaia
  • Kazanka ibaia.
  • Sviiaga ibaia.
  • Vetluga ibaia.
  • Sura ibaia.
  • Kerzenets ibaia.
  • Oka ibaia
  • Uzola ibaia.
  • Unza ibaia.
  • Kostroma ibaia.
  • Kotorosl
  • Sheksna ibaia.
  • Mologa ibaia.
  • Kasinka ibaia.
  • Nerl ibaia.
  • Medveditsa ibaia.
  • Dubna ibaia.
  • Sosa
  • Tvertsa.
  • Vazuza ibaia.
  • Selizarovka ibaia.

Urtegiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Volga Aldatu lotura Wikidatan